1. Απλή πρόκληση ωορρηξίας
Η απλή πρόκληση ωορρηξίας είναι διαδικασία στην οποία διεγείρουμε φαρμακευτικά με χάπια την παραγωγή ενός ή και περισσότερων ωαρίων. Σκοπός να αυξηθεί η πιθανότητα εγκυμοσύνης. Η απλή πρόκληση ωορρηξίας ή διέγερση ωοθηκών είναι ελάχιστα επεμβατική μέθοδος, ανώδυνη και σχετικά απλή. Είναι το πρώτο βήμα που ακολουθούμε για την αντιμετώπιση της υπογονιμότητας. Μπορεί να εφαρμόζεται συνδυαστικά με προγραμματισμένες επαφές η ενδομήτριο σπερματέγχυση. Έτσι μπορούμε να αυξήσουμε την πιθανότητα επίτευξης εγκυμοσύνης.

Πως γίνεται η απλή πρόκληση ωορρηξίας;
Η διέγερση ωοθηκών ξεκινάει με χορήγηση χαπιών, από την 2η ή 3η ημέρα του κύκλου. Στη συνέχεια, πραγματοποιούμε κολπικά υπερηχογραφήματα για να παρακολουθήσουμε την ανταπόκριση των ωοθηκών. Παρακολουθούμε την ανάπτυξη του ωαρίου και το πάχος του ενδομητρίου. Όταν το ωοθυλάκιο (ο σάκος που περιβάλει το ωάριο), αποκτήσει ένα ικανοποιητικό μέγεθος, κάνουμε  ένεση χοριακής γοναδοτροπίνης. Έτσι να διευκολύνουμε το ωάριο, να ωριμάσει και να απελευθερωθεί από την ωοθήκη. Στη φάση αυτή, δίνουμε οδηγίες για τη σωστή στιγμή των σεξουαλικών επαφών ή προγραμματίζουμε σπερματέγχυση.

Τι φάρμακα χορηγούμε;
Τα φάρμακα που χορηγούμε για τη απλή πρόκληση ωορρηξίας είναι κιτρική κλομιφαίνη π.χ clomifaine ή serpafar που χορηγούνται με την μορφή χαπιών.Τα φάρμακα που χορηγούμε για την απελευθέρωσής του ωαρίου από το ωοθυλάκιο είναι: Χοριακή γοναδοτροπίινη π.χ Pregnyl, Οvitrelle
Γοναδοτροπίνες που χορηγούνται ενέσιμα και είναι πιο αποτελεσματικές σε σχέση με τα χάπια μπορούν να συνδυαστούν.

Ποια ζευγάρια αφορά;
Η απλή πρόκληση ωορρηξίας συστήνεται κυρίως σε γυναίκες που:
• Δεν κάνουν καθόλου ωορρηξία ενώ έχουν ή έχουν χαμηλά τα επίπεδα ορμονών που σχετίζονται με την ωορρηξία π.χ σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, υπογοναδισμός κλπ. Σε αυτήν την περίπτωση, στόχος μας είναι να διεγείρουμε την παραγωγή ενός ωαρίου.
• Κάνουν κανονικά ωορρηξία, αλλά υπάρχει ο παράγων της ανεξήγητης υπογονιμότητας ή θέλουμε να αυξήσουμε  την πιθανότητα εγκυμοσύνης. Σε αυτήν την περίπτωση, θέλουμε να παράγουμε περισσότερα από το ένα ωάριο που παράγει η γυναίκα φυσιολογικά, χωρίς να ξεπεράσουμε τα 3, καθώς τότε αυξάνει και η πιθανότητα πολύδυμης κύησης.

Αναγκαίες προϋποθέσεις για να εφαρμόσουμε την απλή πρόκληση ωορρηξίας είναι να έχουμε εξασφαλίσει ότι υπάρχει φυσιολογική βατότητα των σαλπίγγων. Αν τα σπερματοζωάρια είναι φυσιολογικά ως προ τον αριθμό, την κινητικότητα και το μέγεθος τους, το ζευγάρι μπορεί να κάνει επαφή την ημέρα της ωορρηξίας. Σε αντίθετη περίπτωση συνδυάζουμε την απλή πρόκληση ωορρηξίας με σπερματέγχυση.

2. Σπερματέγχυση η IUI
Η σπερματέγχυση είναι μια απλή θεραπεία γονιμότητας  στην οποία ειδικά επεξεργασμένο σπέρμα εισάγεται απευθείας μέσα στη μήτρα με τη βοήθεια ενός καθετήρα. Η εισαγωγή των σπερματοζωαρίων συγχρονίζεται με την ωορρηξία της γυναίκας. Μπορεί να συνδυαστεί με φάρμακα πρόκλησης ωορρηξίας, ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες γονιμοποίησης . Είναι λιγότερο επεμβατική μέθοδος από την εξωσωματική γονιμοποίηση. Είναι το πρώτο βήμα που εφαρμόζουμε σε ζευγάρια που δυσκολεύονται να συλλάβουν, εφόσον δεν υπάρχει κάποια αντένδειξη.

Πότε συστήνεται ως θεραπεία γονιμότητας;
Η σπερματέγχυση μπορεί να είναι ένα πρώτο βήμα σε ζευγάρια που αντιμετωπίζουν κάποια από τις ακόλουθες καταστάσεις:
• Ανεξήγητη υπογονιμότητα. Μετά από ενδελεχή έλεγχο του ζευγαριού δεν έχει βρεθεί σαφής αιτία υπογονιμότητας. Αφορά περίπου το 20% των περιπτώσεων υπογονιμότητας
• Μη φιλόξενο περιβάλλον μήτρας, ή προβλήματα με την τραχηλική βλέννα
• Ύπαρξη συμφύσεων από προηγούμενη επέμβαση που πιθανόν παρεμποδίζουν την είσοδο του σπέρματος από τον κόλπο στην μήτρα διαμέσου του τραχήλου
• Ανδρική υπογονιμότητα. Το σπερμοδιάγραμμα, η κυριότερη εξέταση που πραγματοποιεί ο άνδρας στα πλαίσια διερεύνησης της υπογονιμότητας μπορεί να αναδείξει μειωμένη κινητικότητα σπέρματος, μικρό αριθμό σπερματοζωαρίων ή ανωμαλίες στο σχήμα η/και στο μέγεθός τους. Μέσω της ειδικής επεξεργασίας που υφίσταται το σπέρμα, η σπερματέγχυση μπορεί να παρακάμψει αυτόν τον παράγοντα, εφόσον όμως συνυπάρχει μόνο μία από τις παραπάνω καταστάσεις
• Αλλεργία στο σπέρμα. Το σπέρμα περιέχει διάφορες πρωτεΐνες που, αν και σπάνια, μπορεί να δημιουργούν αλλεργία στη σύντροφο, η οποία εκδηλώνεται με φαγούρα, ερυθρότητα και τσούξιμο στην περιοχή.
• Δωρεά σπέρματος

Η σπερματέγχυση αντενδείκνυται όταν υπάρχουν:
• Αποφραγμένες σάλπιγγες
• Σοβαρού βαθμού ενδομητρίωση
• Ιστορικό χρόνιας πυελικής φλεγμονής

Μπορεί να υπάρξουν επιπλοκές;
Η σπερματέγχυση είναι μια σχετικά απλή και ασφαλής διαδικασία, που σπάνια μπορεί να προκαλέσει κάποια επιπλοκή. Στις πιο συνήθης από αυτές, ανήκουν η φλεγμονή και η απώλεια μικρών σταγόνων αίματος λόγω τοποθέτησης του καθετήρα (spotting). Η σπερματέγχυση, εφόσον συνδυάζεται με φάρμακα πρόκλησης ωορρηξίας συσχετίζεται με πολύδυμες κυήσεις (δίδυμα, τρίδυμα).

Τι περιλαμβάνει η διαδικασία;
Η διαδικασία της ενδομήτριας σπερματέγχυσης περιλαμβάνει 3 βασικά στάδια τα οποία πρέπει να βρίσκονται σε απόλυτο συγχρονισμό μεταξύ τους ώστε να πετύχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.
1. Προετοιμασία σπέρματος
Ο σύντροφος παρέχει ένα δείγμα σπέρματος (ή ένα δείγμα αποψύχεται όταν πρόκειται για δωρεά σπέρματος) το οποίο υφίσταται ειδική επεξεργασία. Η επεξεργασία αυτή περιλαμβάνει απομάκρυνση πρωτεϊνών και άλλων συστατικών του σπέρματος που μπορεί να παρεμποδίζουν την διαδικασία της γονιμοποίησης και διαχωρισμός των ενεργών και φυσιολογικών σπερματοζωαρίων από εκείνα που είναι χαμηλότερης ποιότητας. Όσο πιο συμπυκνωμένο και υγειές είναι το δείγμα που παρασκευάζουμε, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα επιτυχίας. Η συλλογή και επεξεργασία του σπέρματος γίνεται λίγες ώρες πριν την σπερματέγχυση.
2. Διέγερση και Παρακολούθηση ωορρηξίας
Για να μεγιστοποιήσουμε την πιθανότητα επιτυχίας, η σπερματέγχυση συνδυάζεται πάντα από την διέγερση και παρακολούθηση της ωορρηξίας. Η υποψήφια μαμά λαμβάνει φάρμακα π.χ κλομιφαίνη ώστε να προκαλέσουμε την ωρίμανση πολλών ωοθυλακίων, τα οποία μπορούν να εξελιχθούν σε ωάρια με δυνατότητα γονιμοποίησης. Σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική αγωγή, πραγματοποιούμε σε τακτά διαστήματα πραγματοποιούμε διακολπικούς υπερήχους, ώστε να έχουμε εικόνα της ωρίμανσης των ωοθυλακίων.
3. Σπερματέγχυση
Η διαδικασία πραγματοποιείται 24-48 ώρες πριν την ωορρηξία. Ο χρόνος ωορρηξίας καθορίζεται τόσο από τον υπερηχογραφικό έλεγχο, όσο και από την παρακολούθηση των επιπέδων των ορμονών. Κατά τη σπερματέγχυση, τοποθετείται ένας λεπτός καθετήρας στην μήτρα διάμεσο του τραχήλου. Μέσω του καθετήρα, εγχύεται απευθείας στην μήτρα το επεξεργασμένο σπέρμα, το οποίο στη συνέχεια ‘’κολυμπάει’’ προς τις σάλπιγγες ώστε να συναντήσει το ωάριο.

Πώς θα είμαι μετά τη διαδικασία;
Η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά και δεν προκαλεί παρά ελάχιστη δυσφορία. Μετά το πέρας αυτής, θα σας ζητηθεί να μείνετε για λίγο ξαπλωμένη. Μπορείτε να συνεχίσετέ άμεσα τις καθημερινές σας δραστηριότητες. Για 1 με 2 ημέρες μετά μπορεί αν έχετε λίγες σταγόνες αίματος, γεγονός που είναι φυσιολογικό δεν πρέπει να σας ανησυχεί. Από κει και πέρα, δεν έχετε πάρα να περιμένετε για σημεία και συμπτώματα εγκυμοσύνης.

Ποια τα ποσοστά επιτυχίας της σπερματέγχυσης;
Τα ποσοστά επιτυχίας της σπερματέγχυσης εξαρτώνται από πολλές παραμέτρους όπως η ποιότητα των ωαρίων, ο λόγος  που έγινε η διαδικασία και η χρήση ή μη φαρμάκων πρόκλησης ωορρηξίας.  Γενικά, το ποσοστό επιτυχίας σε κάθε κύκλο κυμαίνεται στο 20%. Αν δεν έχουμε γονιμοποίηση στον πρώτο κύκλο, μπορούμε να πραγματοποιήσουμε άλλες 3 με 6 προσπάθειες ώστε να αυξήσουμε τις πιθανότητες επιτυχίας. Εφόσον η σπερματέγχυση σε επαναλαμβανόμενους κύκλους δεν αποδώσει, προχωρούμε σε πιο παρεμβατικές μεθόδους όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση.

3. Διέγερση ωοθηκών στην εξωσωματική
Για την διέγερση ωοθηκών στην εξωσωματική γονιμοποίηση βασιζόμαστε στο ιστορικό και τον εργαστηριακό έλεγχο που γίνεται στο ζευγάρι. Έτσι επιλέγετε ο καλύτερος  τρόπος διέγερσης  των ωοθηκών . Η διέγερση των ωοθηκών γίνεται βάση πρωτοκόλλων τα οποία δίνουν τα περισσότερα και καλύτερης ποιότητας ωάρια για ένα ζευγάρι. Σκοπός  είναι η παραγωγή περίπου 8 έως 15 ωοθυλακίων που θα δώσουν ποιοτικά ωάρια κατά την ωοληψία. Τα πρωτόκολλά διέγερσης ωοθηκών  προσαρμόζονται ανάλογα. Κάθε γυναίκα  αντιδρά με τον δικό της τρόπο στα φάρμακα. Επίσης κάθε ζευγάρι έχει διαφορετικό πρόβλημα που δημιουργεί υπογονιμότητα.

Ποια Φάρμακα Χρησιμοποιούνται στα Πρωτόκολλα Διέγερσης ωοθηκών στην εξωσωματική
Γοναδοτροπίνες
Όπως η Θυλακιοτρόπος ορμόνη ανθρώπινη (ALTERMMON-MERIONAL-MENOPURE) ή Θυλακιοτροπίνη άλφα (BEMFOLA-GONAL-F) ή Θυλακιοτροπίνη βήτα (PUREGON) ή Μενοτροπίνη (MENOGON-MERIONAL) κ.α.
Διεγείρουν τις ωοθήκες, είναι σε ενέσιμη μορφή και γίνονται περίπου την ίδια ώρα σε καθημερινή βάση. Η δοσολογία ρυθμίζεται ανάλογα με την γυναίκα και προσαρμόζεται ανάλογα με την εξέλιξη του κύκλου και το πρωτόκολλο που ακολουθείτε.

Τα ανάλογα της υποθαλαμικής ορμόνης
Υπάρχουν 2 τύποι αναλόγων, τα οποία είναι οι αγωνιστές ( GnRH-αγωνιστές, όπως το ARVEKAP/triptorelin) και το DARONDA/leuprorelin)και οι ανταγωνιστές (GnRH – ανταγωνιστές, όπως το ORGALUTRAN/genirelix και το CETROTIDE /cetrorelix) . Η χορήγηση αυτών των ουσιών επιτυγχάνει την καταστολή των ενδογενών γοναδοτροπινών, που παράγει η γυναίκα. Η καταστολή αυτή επιτρέπει να υπάρχει πλήρης έλεγχος της διέγερσης και εξασφαλίζει από αιφνίδια και άκαιρη ωρίμανση των ωοθυλακίων και ωοθυλακιορρηξία.

Χοριακή γοναδοτροπίνη
Όπως  Chorionic Gonadotrophin ( PREGNYL) ή Χοριακή Γοναδοτροπίνη Άλφα (Choriogonadotropin Alfa-OVITRELLE).Χορηγείται εφάπαξ σε ενέσιμη μορφή, την κατάλληλη χρονική στιγμή και προκαλεί την ωρίμανση των ωοθυλακίων.

4. Ωοληψία για εξωσωματική
Με την ολοκλήρωση της διέγερσης των ωοθηκών και την χορήγηση της χοριακής συνθετικής ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης, τα ωοθηλάκια  φτάνουν  στο τελικό στάδιο ωρίμανση. 36 ώρες μετά προγραμματίζεται η ωοληψία για εξωσωματική.

Γενικά περί ωοληψίας.
Η ωοληψία για εξωσωματική είναι μια σχετικά ανώδυνη και σύντομη διαδικασία. Γίνεται στο χειρουργείο με ελαφριά νάρκωση (μέθη) και την βοήθεια ενός διακολπικού υπερήχου. Στον υπέρηχο προσαρμόζεται μία βελόνα παρακέντησης με αναρρόφηση. Η γυναίκα  πρέπει να είναι στο κέντρο 1 ώρα πριν την προγραμματισμένη ώρα της ωοληψίας. Επίσης νηστική από τα μεσάνυχτα της προηγούμενης ημέρας αφού θα πάρει μέθη.

Πως γίνεται η ωοληψία
Μετά την χορήγηση μέθης (ελαφράς καταστολής), η ωοληψία για εξωσωματική γίνεται με τη βοήθεια υπερήχου και της βελόνας παρακέντησης με αναρρόφηση. Ο υπέρηχος μας επιτρέπει  να βλέπουμε τα ωοθηλάκια σε κάθε ωοθήκη. Με την βελόνα γίνεται η αναρρόφηση των ωοθυλακίων. Το ωοθηλακικό υγρό δίνεται στον εμβρυολόγο που βρίσκει τα ωάρια, και τα απομονώνει. Τα τοποθετεί σε τρυβλία με καλλιεργητικό θρεπτικό υλικό για την γονιμοποίηση.

Στο τέλος της ωοληψίας γίνεται καταμέτρηση του συνολικού αριθμού των ωαρίων που συλλέχθηκαν. Αριθμός ωαρίων 8-15 είναι ιδανικός. Την ώρα της ωοληψίας ο σύζυγος δίνει σπέρμα για την γονιμοποίηση των ωαρίων.

Επιπλοκές στην ωοληψίας για εξωσωματική
Συνήθως μετά την ωοληψία για εξωσωματική υπάρχει μια μικρή αιμορραγία από τον κόλπο και την ωοθήκη, λόγω της χρήσης της βελόνας παρακέντησης  Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις (ποσοστό 0.04- 0.08%) υπάρχει περίπτωση να χρειαστούν επιπλέον μέτρα για την αντιμετώπιση μιας μεγαλύτερης αιμορραγίας.

Η λοίμωξη είναι επιπλοκή σπάνια που μπορεί να εκδηλωθεί με πόνο, πυρετό και να χρειαστεί ειδική θεραπεία. Προλαμβάνεται και αντιμετωπίζεται με αντισηψία και αντιβίωση.

Η διάτρηση ή τρώση ενδοκοιλιακών οργάνων όπως της μήτρας, του εντέρου, της ουροδόχου κύστεως είναι πολύ σπάνια. Αντιμετωπίζεται ανάλογα του περιστατικού.

Άλλες επιπλοκές είναι αυτές από τους πιθανούς κινδύνους της αναισθησίας. Εξαιρετικά σπάνιες αφού η μέθη (ενσυνείδητη καταστολή) είναι από τις ασφαλέστερες μεθόδους αναισθησίας.

Μετά την ωοληψία τον καθαρισμό των ωαρίων και την καταμέτρησή τους  ο εμβρυολόγος προχωράει στην γονιμοποίηση των ωαρίων με το σπέρμα του συζύγου που έχει συλλεχθεί ή με κατεψυγμένο σπέρμα.

Κάθε ζευγάρι πριν προχωρήσει στην διέγερση των ωοθηκών για εξωσωματική γονιμοποίηση  (IVF) πρέπει να κάνει εξετάσεις για διερεύνηση υπογονιμότητας. Έλεγχο που θα αναδείξει το πρόβλημα και θα του δώσει την δυνατότητα να επιλέξει τον πιο κατάλληλο τρόπο αντιμετώπισης της υπογονιμότητας. Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι η γνωστότερη μέθοδος στον τομέα της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, η οποία περιλαμβάνει τη γονιμοποίηση του ωαρίου και την επώασή του στο εργαστήριο. Αλλά βάση ιστορικού και εξετάσεων μπορεί να επιλεγεί άλλη μέθοδος.

Οι εξετάσεις για διερεύνηση υπογονιμότητας στην γυναίκα είναι:
1. Εξετάσεις αίματος
Ένα πλήρες  ορμονικό προφίλ, για την ανάδειξη της λειτουργίας των γονάδων την 2η  εως 5η ημέρα του κύκλου. Ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη (FSH), ωχρινοτρόπος ορμόνη (LH), οιστραδιόλη (Ε2), θυρεοτρόπος ορμόνης (TSH), προλακτίνης (PRO), τεστοστερόνης (TESTO), 17-υδρόξυ- προγεστερόνης (17-OH-P), αντιμυλέριος ορμόνη (AMH), δέϋδροεπιανδροστερόνης (DHEA), θειικής δέϋδροεπιανδροστερόνης (DHEA-S). Αυτές είναι ορμόνες που ελέγχουμε για να έχουμε μία πλήρη εικόνα  της λειτουργίας των ωοθηκών και του αποθέματος σε ωοθυλάκια.

Έλεγχο για  σεξουαλικώς  μεταδιδόμενα νοσήματα όπως Ηπατίτιδα Β και C, HIV, VDRL που είναι και υποχρεωτικές από το νόμο για την ένταξη του ζευγαριού σε πρόγραμμα εξωσωματικής.

2. Yστεροσαλπιγγογραφία (HSG).
Συνίσταται κυρίως για τον έλεγχο της διαβατότητας των σαλπίγγων και την κατάσταση της ενδομηρικής κοιλότητας. Γίνεται τις 10 πρώτες ημέρες του κύκλου, αφού το αίμα έχει σταματήσει για 2 ημέρες. Δεν μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια της έμμηνου ρήσης . Γίνεται  με την πρόσληψη αντιβιοτικών σπασμολυτικών  και παυσίπονου πριν την εξέταςη. Έτσι η  διαδικασία είναι ανώδυνη, διαρκεί λίγα μόνο λεπτά και αποφεύγεται ο σπασμός των σαλπίγγων . Μπορεί να αναδείξει την ύπαρξη συγγενών ανωμαλιών οι οποίες υπάρχουν από την γέννηση μιας γυναίκας, όπως είναι η δίκερη μήτρα, η ύπαρξη ενδομητρικού διαφράγματος . Αλλά και επίκτητων ανωμαλιών όπως πολύποδες της ενδομητρικής κοιλότητας, υποβλεννογόνια  ινομυώματα, ενδομητρικές συμφύσεις κ.α.

3. Διακολπικό υπερηχογράφημα
Για τον έλεγχο της μήτρας και των ωοθηκών. Με το διακολπικό υπερηχογράφημα  μπορούμε να εκτιμήσουμε  τη σωστή ανατομία και λειτουργίας της μήτρας και των ωοθηκών. Αποκλείουμε πολύποδες, ινομυώματα, κύστες ωοθηκών και άλλες παθήσεις  που  μπορούν να επηρεάσουν την γονιμότητα.

4. Καλλιέργεια
Πλήρη Καλλιέργειες κολπικού και τραχηλικού υγρού καθώς και PCR για λοιμώδη νοσήματα του ενδομητρίου.

5. Τεστ Παπανικολάου τελευταίου έτους.
Το τεστ Παπανικολάου είναι χρήσιμο γιατί αν αναδείξει παθολογία, πρέπει να γίνει θεραπεία  και μετά να ξεκινήσει οποιαδήποτε προσπάθεια εξωσωματικής.. Τα φάρμακα της εξωσωματικής μπορούν να επιταχύνουν την εξέλιξη μία πιθανής παθολογίας του τραχήλου.

6. Λαπαροσκόπηση ή /και υστεροσκόπηση
Μπορεί να συστηθούν αναλόγως του ιστορικού και των πιθανών ευρημάτων από τις υπόλοιπες εξετάσεις.

7. Μαστογραφία
Σε γυναίκες άνω των 40 ετών, ή υπερηχογράφημα μαστών σε γυναίκες μικρότερης ηλικίας. Πρέπει πάντα να περιλαμβάνετε  ψηλάφηση  μαστών για την ανίχνευση τυχόν ψηλαφητών μορφωμάτων ή άλλων παθολογικών καταστάσεων όπως φλεγμονή, μαστίτιδα, εισολκή θηλής, δερματικές αλλοιώσεις κλπ.

8. Καρδιολογική εξέταση
Τέλος Καρδιολογική εκτίμηση με Ηλεκτροκαρδιογράφημα και Triplex καρδιάς.

9. Καθ’ έξιν αποβολές
Σε περίπτωση Καθ’ έξιν αποβολών συμπληρωματικός  αιματολογικός έλεγχος  θρομβοφιλίας και Αυτοάνοσων νοσημάτων, μπορεί να είναι αναγκαίος για την επιτυχή  φάση της εμβρυομεταφοράς και εμφύτευσης,  καθώς και καρυότυπος ζεύγους.

Οι εξετάσεις για διερεύνηση της υπογονιμότητας στον Άνδρα είναι:

1. Πλήρες σπερμοδιάγραμμα
Πλήρες σπερμοδιάγραμμα για τον έλεγχο όλων των παραμέτρων του σπέρματος  όπως όγκο, οξύτητα, συγκέντρωση, κινητικότητα και μορφολογία.

Για να είναι αξιόπιστο ένα σπερμοδιάγραμμα θα πρέπει να ληφθεί εφόσον έχει προηγηθεί αποχή από εκσπερμάτωση για 2-4 ημέρες. Σε περίπτωση παθολογικού σπέρμοδιαγράματος αυτό πρέπει να επαναληφθεί με διαφορά τουλάχιστον 15 ημερών από το προηγούμενο. Αν και το δεύτερο σπερμοδιάγραμμα είναι παθολογικό τότε προτείνεται ο περαιτέρω έλεγχος ανάλογα με την παθολογία του από  ουρολόγο ανδρολόγο.

2. Καλλιέργεια σπέρματος
Καλλιέργεια σπέρματος για ανάδειξη μικροβίων. Στην περίπτωση που η καλλιέργεια σπέρματος είναι θετική σε μικρόβιο, απαιτείται να γίνει θεραπεία με τη λήψη των κατάλληλων αντιβιοτικών, τα οποία επιλέγονται από το αντιβιόγραμμα που συνοδεύει την θετική για μικρόβιο καλλιέργεια σπέρματος.

Η καλλιέργεια σπέρματος πρέπει να περιλαμβάνει και μοριακή ανίχνευση (PCR) για χλαμύδια, ουρεόπλασμα και μυκόπλασμα.

3. Έλεγχος για κατακερματισμό του DNA
Έλεγχος για κατακερματισμό του DNA των σπερματοζωαρίων. Οι απλές παράμετροι του σπερμοδιαγράμματος  όπως  συγκέντρωση, κινητικότητα, μορφολογία , αδυνατούν να ανιχνεύσουν τον κατακερματισμό. Ο κατακερματισμό του DNA των σπερματοζωαρίων είναι το σπάσιμο ή κατάτμηση του DNA με αποτέλεσμα την αδυναμία του σπέρματος να γονιμοποιήσει και να δώσει ένα υγιές έμβρυο που θα γεννηθεί. Μετράμε το ποσοστό των σπερματοζωαρίων που έχουν κατάτμηση του DNA τους. Ποσοστά μικρότερα του 30% είναι φυσιολογικά.

4. Υπερηχογράφημα με DOPPLER όσχεου.
Υπερηχογράφημα με DOPPLER όσχεου Είναι υπερηχογράφημα για την εκτίμηση της ανατομίας και της ροής του αίματος  στους όρχεις τις επιδιδυμίδες τον προστάτη. Μπορεί να αναδείξει κιρσοκήλη, καρκίνος του όρχεως, έμφραξη των εκφορητικών οδών του σπέρματος, μειωμένο μέγεθος των όρχεων ή παθολογία του προστάτη.

5. Ορμονικός έλεγχος.
Η διερεύνηση του ορμονικού προφίλ του άντρα είναι σημαντική, όταν εξετάζονται οι λόγοι για τους οποίους ο άντρας έχει μειωμένο αριθμό σπερματοζωαρίων, χωρίς να υπάρχει κάποιος άλλος εμφανής λόγος. Εξετάσεις όπως  FSH,LH,TSH,E2 και τεστοστερόνη είναι σημαντικές για την διάγνωση.

6. Εξέταση Καρυότυπου
Εξέταση Καρυότυπου αίματος  για την πιθανή ύπαρξη αριθμητικών και δομικών χρωμοσωμικών ανωμαλιών και ανακατατάξεων.

Όλες αυτές οι εξετάσεις αξιολογούνται ώστε να βρεθεί η καλύτερη  και πιο ανώδυνη λύση για την επίτευξη εγκυμοσύνης

 1. Ανωορρηκτικοί κύκλοι
Η απουσία ωορρηξίας (το ωάριο δεν απελευθερώνεται από την ωοθήκη), είναι η πιο συχνή από τις ιατρικές αιτίες υπογονιμότητας. Επηρεάζει 4 στις 10 γυναίκες που δεν μπορούν να κάνουν παιδιά. Πυροδοτείτε από πολλές καταστάσεις, με τη συνηθέστερη να είναι το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (Σ.Π.Ω). Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (Σ.Π.Ω). είναι μια ορμονική διαταραχή, η οποία μεταξύ των άλλων συμπτωμάτων της, παρεμποδίζει την ωορρηξία. Άλλες αιτίες είναι παθήσεις του θυρεοειδούς, το μη φυσιολογικό σωματικό βάρος, η εξαντλητική σωματική άσκηση και το στρες. Οι περισσότερες γυναίκες που δεν έχουν ωορρηξία δεν έχουν σταθερό εμμηνορρυσιακό κύκλο. Αυτό είναι που τις κινητοποιεί να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια. Ωστόσο, το γεγονός ότι εμφανίζεται σταθερά περίοδος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι συμβαίνει ωορρηξία. ¨Έτσι η διάγνωση δεν είναι πάντα εύκολη.

2. Παθήσεις των σαλπίγγων
Οι δυσλειτουργίες των σαλπίγγων αποτελούν  το 25-30% των περιπτώσεων γυναικείας υπογονιμότητας Οι σάλπιγγες είναι το μονοπάτι ανάμεσα στις ωοθήκες και τη μήτρα. Διαμέσου των σαλπίγγων, το σπερματοζωάριο κατευθύνεται προς το ωάριο ώστε να γίνει η γονιμοποίηση. Στη συνέχεια το γονιμοποιημένο ωάριο κατευθύνεται στη μήτρα για να εμφυτευθεί. Είναι ευνόητο λοιπόν, ότι κάποια βλάβη ή απόφραξη στις σάλπιγγες μειώνει σημαντικά την πιθανότητα κύησης. Καταστάσεις που καταστρέφουν τις σάλπιγγες είναι:
• Η ενδομητρίωση
• Πυελικές φλεγμονές λόγω σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων (χλαμύδια, γονόρροια).
• Προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις στην πύελο και στην κοιλιακή χώρα
• Ιστορικό έκτοπης κύησης.

Αν εξαιρέσουμε τον ελαφρύ κοιλιακό πόνο που μπορεί να παρουσιάσουν γυναίκες με παθήσεις των σαλπίγγων, γενικά πρόκειται για μία κατάσταση που δεν παρουσιάζει ιδιαιτέρα συμπτώματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, πολλές γυναίκες να μαθαίνουν ότι οι σάλπιγγες τους δεν λειτουργούν σωστά,  μετά από αποτυχημένες προσπάθειες εγκυμοσύνης.

3. Ενδομητρίωση
Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια πάθηση του αναπαραγωγικού συστήματος, στην οποία κύτταρα του ενδομητρίου (η εσωτερική επενδυση της μήτρας) αναπτύσσονται εκτός αυτής. Αν και η ύπαρξη της δεν αποκλείει την επίτευξη της εγκυμοσύνης με φυσικό τρόπο, το 30% των γυναικών που έχουν ενδομητρίωση δυσκολεύονται να τεκνοποιήσουν και ανήκουν στις ιατρικές αιτίες υπογονιμότητας.. Ο μηχανισμός με τον οποίο η ενδομητρίωση επηρεάζει την γονιμότητα δεν είναι πλήρως κατανοητός. Φαίνεται ότι η φλεγμονή της περιοχής, οι ορμονικές αλλαγές που συνοδεύουν την ενδομητρίωση και η αλλαγή στη λειτουργία και κινητικότητα των σαλπίγγων είναι κάποιοι  από τους παράγοντες που αναστέλλουν τη γονιμότητα. Όταν μάλιστα η ενδομητρίωση είναι  εκτεταμένη, μπορεί να αποφράξει τις σάλπιγγες. Σε αυτήν την περίπτωση, χρειάζεται χειρουργική απομάκρυνση των εστιών του ενδομητρίου για να αποκατασταθεί η βατότητα τους.

4. Τραχηλικός παράγοντας
Η σύσταση της τραχηλικής βλέννας παίζει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη της κύησης. Στο διάστημα της ωορρηξίας, η βλέννα γίνεται λεπτόρρευστη ώστε να διατηρήσει λειτουργικά τα σπερματοζωάρια και να διευκολύνει την είσοδο τους στη μήτρα. Όπως είναι λογικό,  όταν διαταράσσεται η σύσταση της, η δίοδος των σπερματοζωαρίων παρεμποδίζεται. Αυτό μπορεί να συμβεί σε γυναίκες με χρόνια τραχηλίτιδα, λοιμώξεις του αναπαραγωγικού συστήματος ή στενό τράχηλο.

5. Βλάβες του τραχήλου και της μήτρας.
Βλάβες του τραχήλου και της μήτρας  απαντώνται συχνά σε γυναίκες που δυσκολεύονται να μείνουν έγκυες. Αν και δεν καθορίζουν τόσο το αν θα γονιμοποιηθεί το ωάριο, παρεμβαίνουν στην εμφύτευση αυτού στη μήτρα και αυξάνουν την πιθανότητα αποβολών. Τέτοιες καταστάσεις είναι οι ενδομήτριοι πολύποδες, τα ινομυώματα ή οι ενδομήτριες συμφύσεις μετά από αποξέσεις. Επίσης, γυναίκες που γεννήθηκαν με κάποια δυσμορφία της μήτρας όπως ανώμαλο σχήμα αυτής, μπορεί να παρουσιάσουν δυσκολία στο να μείνουν έγκυες και να διατηρήσουν την κύηση.

6. Ανδρική υπογονιμότητα
Είναι εξίσου συχνή με τη γυναικεία υπογονιμότητα και αρκετές φορές μένει αδιάγνωστη. Ανάμεσα στις ιατρικές αιτίες υπογονιμότητας είναι η μειωμένη κινητικότητα των σπερματοζωαρίων, μειωμένος αριθμός αυτών ή ανώμαλο σχήμα είναι κάποιοι από τους συχνούς παράγοντες.

7. Ανεξήγητη υπογονιμότητα
Ορισμένες φορές, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο λόγος που η γυναίκα δεν μπορεί αν κυοφορήσει. Είναι πιθανό να οφείλονται πολλοί μικροί παράγοντες τόσο από τον άνδρα και από τη γυναίκα. Το γεγονός ότι δεν μπορεί να βρεθεί μια συγκεκριμένη αιτία, δεν θα πρέπει να αποθαρρύνει το ζευγάρι από το να προσπαθεί.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι κάθε μια από τις παραπάνω καταστάσεις επιδέχεται θεραπεία, ώστε να επιτευχθεί η πολυπόθητη εγκυμοσύνη. Είναι λάθος να αναβάλλεται τις εξετάσεις  ή τις θεραπείες υπογονιμότητας  με την ελπίδα ότι <ότι θα έρθει από μόνο του>, καθώς οι περισσότερες παθήσεις που προκαλούν υπογονιμότητα απλώς επιδεινώνονται με το χρόνο. Όσο νωρίτερα απευθυνθείτε στο γιατρό, και όσο πιο γρήγορα ορίσετε το θεραπευτικό πλάνο, τόσο πιο πιθανό είναι η θεραπεία να είναι αποτελεσματική. Παράλληλα να θυμάστε ότι αρκετές φορές, τα προβλήματα υπογονιμότητας δεν δίνουν συμπτώματα. Για αυτό το λόγο είναι καλό να αναζητάτε ιατρική βοήθεια , όσο υγιείς και να νιώθετε.

Μαστίτιδα κατά το θηλασμό
Η Μαστίτιδα κατά το θηλασμό είναι η  φλεγμονή του στήθους. Συνήθως συμβαίνει σε θηλάζουσες μητέρες τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό. Πιο σπάνια, εμφανίζεται και αργότερα. Συνήθως όμως, αργότερα, οι μαστοί έχουν προσαρμοστεί στον ρυθμό του θηλασμού.

Πως προκαλείται η μαστίτιδα κατά τον θηλασμό;
Διακρίνουμε δύο είδη μαστίτιδας κατά το θηλασμό, την άσηπτη και τη μικροβιακή μαστίτιδα.
Άσηπτη μαστίτιδα. Δεν υπάρχει λοίμωξη από κάποιο μικρόβιο. Συνήθως προσβάλλεται ο ένας μαστός κάθε φορά. Άσηπτη μαστίτιδα κατά το θηλασμό προκαλείται από διάφορους λόγους:
• Κύρια αιτία, κατά την έναρξη του θηλασμού είναι η υπερπαραγωγή γάλακτος από τους μαστούς. Στην αρχή της γαλακτοφορίας οι μαστοί παράγουν πολύ μεγαλύτερη ποσότητα γάλακτος από αυτή που χρειάζεται το μωρό
• Η μη σωστή αποσυμφόρηση των μαστών.  Μετά από κάθε θηλασμό το περισσευούμενο γάλα πρέπει να απομακρύνεται από το μαστό. Αν παραμείνει το γάλα, συσσωρεύεται , πετρώνει και  φράσει τους γαλακτοφόρους πόρους
• Η δυσκολία της νέας μαμάς να εξοικιωθεί με τον θηλασμόκαι να μάθει την ποσότητα του γάλακτος που χρειάζεται το μωρό της για να θηλάσει.
• Η δυσκολία διευθέτησης του στήθους που έχει αυξηθεί σε μέγεθος και έχει διακυμάνσεις στην αίσθηση που δίνει.

Παράλληλα το άγχος, η κούραση, ο ελλιπής ύπνος ιδιαίτερα κατά τον ερχομό του μωρού στο σπίτι καθιστούν τη νέα μητέρα ακόμη πιο ευάλωτη.

Μικροβιακή μαστίτιδα. Η φλεγμονή του μαστού οφείλεται σε κάποιο μικρόβιο. Τα συνηθέστερα είναι ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος, το κολοβακτηρίδιο και ο στρεπτόκοκκος. Τα μικρόβια αυτά αποικίζουν φυσιολογικά στο στόμα του μωρού σας. Τραυματισμός ή ραγάδες της θηλής δημιουργούν οδούς ώστε να εισέλθουν τα μικρόβια στου γαλακτοφόρους πόρους  να πολλαπλασιαστούν και να δημιουργήσουν μόλυνση.

Ποια είναι τα συμπτώματα;
Σε περίπτωση μαστίτιδας κατά το θηλασμό η περιοχή του μαστού που πάσχει παρουσιάζει τα παρακάτω:
• Ερυθρότητα
• Ευαισθησία και πόνο στο άγγιγμα
• Σκληρότητα
• Τοπική αύξηση της θερμοκρασίας
• Όταν η μαστίτιδα είναι μικροβιακής αιτιολογίας, η μητέρα μπορεί να έχει επιπλέον
• Πυρετό πάνω από 38 βαθμούς κελσίου
• Ρίγος
• Κούραση και καταβολή

Ποια είναι η θεραπεία της μαστίτιδας κατά το θηλασμό;
Βασικά μέτρα για την αντιμετώπιση της μαστίτιδας κατά το θηλασμό είναι η αποσυμφόρηση του στήθους  με συχνούς θηλασμούς. Επίσης η άντληση του γάλακτος με θήλαστρο αν ο θηλασμός είναι επώδυνος. Ξεκινάμε κατά προτίμηση από τον μαστό που είναι πιο πρησμένος ή πάσχει περισσότερο. Το γάλα  συνήθως δεν χρησιμοποιείται αφού αφαιρείται για να αποσυμφορηθεί ο μαστός.  Μέχρι τον επόμενο θηλασμό θα έχει παραχθεί ποσότητα μεγαλύτερη από αυτή που χρειάζεται το μωρό. Τουλάχιστον τον πρώτο καιρό του θηλασμού.. Ζεστά επιθέματα πριν τον θηλασμό και μασάζ με τα δάχτυλα από την περιοχή της φλεγμονής προς τη θηλή, διευκολύνουν τη ροή του γάλακτος μέσω των πόρων. Κρύες κομπρέσες μετά από το θηλασμό επίσης ανακουφίζουν.

Φαρμακευτικά, χορηγούμε απλά αναλγητικά αντιφλεγμονώδη όπως η παρακεταμόλη και η ιβουπροφαίνη. Τα ΜΣΑΦ ανακουφίζουν από τον πόνο και περιορίζουν την φλεγμονή. Όταν η αιτιολογία είναι μικροβιακή, χορηγούμε απαραίτητα και αντιβιοτική αγωγή. Είναι σημαντικό να λάβετε την αντιβιοτική αγωγή σωστά, ακόμη και όταν οι ενοχλήσεις υποχωρούν. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνουμε την πιθανότητα υποτροπής της νόσου.

Με την αποσυμφόρηση των μαστών θα  αισθανθείτε  ανακούφιση σε  λίγη ώρα.  Σε περίπτωση μικροβιακής μαστίτιδας θα χρειαστούν τουλάχιστον 48 ώρες.

Υπάρχουν επιπλοκές της μαστίτιδας;
Αν, παρά την αγωγή, η μαστίτιδα δεν υποχωρεί μπορεί να δημιουργηθεί απόστημα. Το απόστημα είναι μια κλειδάζουσα μάζα με πύον η οποία εντοπίζεται κάτω από την περιοχή που φλεγμαίνει είναι δηλ ζεστή και πονάει. Στην περίπτωση αυτή, απαιτείται κένωση του αποστήματος και κατόπιν αντιβίωση. Το απόστημα είναι πιθανή επιπλοκή μιας μαστίτιδας που δεν αντιμετωπίστηκε έγκαιρα και σωστά. Για αυτό το λόγο είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε άμεσα τα συμπτώματα και να απευθυνόμαστε στον ειδικό.

Πως μπορώ να προλάβω την εμφάνιση της μαστίτιδας;
Μέτρα πρόληψης της μαστίτιδας κατά το θηλασμό είναι τα εξής:
• Μην αφήνετε το στήθος σας να γεμίζει υπερβολικά
• Αν νιώθετε ότι το στήθος μετά το θηλασμό ή την άντληση δεν έχει αδειάσει επαρκώς, βάζετε ζεστές κομπρέσες ή κάνετε μασάζ και αδειάστε εντελώς το γάλα. Χρήσιμο μπορεί να σας φανεί και ένα θήλαστρο που βοηθάει στην άντληση του γάλακτος
• Αλλάζετε στάση στο μωρό κατά το θηλασμό. Προσέξτε ώστε να έχετε αδειάσει επαρκώς και τους δύο μαστούς κατά τον θηλασμό. Αποφεύγετε στάσεις που αυξάνουν την πιθανότητά τραυματισμού του μαστού
• Μην φοράτε στηθόδεσμους με μπανέλα. Προτιμάτε τους ειδικούς στηθόδεσμους θηλασμού
Σε συνδυασμό με όλα τα παραπάνω είναι σημαντικό να κοιμάστε επαρκώς, να ξεκουράζεστε και να ακολουθείτε μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή. Έτσι ενισχύετε την άμυνα σας έναντι της μαστίτιδας και πολλών άλλων νόσων.

Η μαστίτιδα θα βλάψει το μωρό μου;
Η μαστίτιδα είναι λανθασμένα μια από τις συχνότερες αιτίες προώρου αποθηλασμού. Ο θηλασμός όχι μόνο δεν βλάπτει αλλά παράλληλα ενθαρρύνεται κατά την μαστίτιδα. Έτσι η φλεγμονή υποχωρεί έγκαιρα και το μωρό δεν χάνει τα πολύτιμα συστατικά του μητρικού γάλακτος. Σε περίπτωση σηπτικής μαστίτιδας αποφύγετέ να θηλάσετέ από τον μαστό που πάσχει. Πρέπει όμως να αδειάζετέ το γάλα επαρκώς. Αποφύγετέ επίσης τον θηλασμό αν υπάρχει πυρετός πάνω από 38,2 βαθμούς C.

Ειδική μαστίτιδα που μπορεί να προκληθεί κατά τον θηλασμό στην θηλή είναι η μυκητίαση. Προκαλείται από μικροτραυματισμούς κατά τον θηλασμό και την αυξημένη υγρασία που υπάρχει στην περιοχή. Αντιμετωπίζεται με μια αντιμυκητιασική αλοιφή.

Φυσιολογικός Τοκετός
O Φυσιολογικός τοκετός είναι ο τρόπος που έχει επιλέξει η φύση για να γεννά η γυναίκα. Έτσι το σώμα των γυναικών έχει σχεδιαστεί για να γεννήσουν με φυσιολογικό τοκετό. Το σχήμα της λεκάνης, οι ορμόνες, οι ισχυροί μύες και όλα τα όργανα  συνεργάζονται για να σας βοηθήσουν να φέρετε το μωρό σας στον κόσμο. Το σώμα σας  προετοιμάζεται τον τελευταίο μήνα της εγκυμοσύνης για τον τοκετό. Σε αυτή την προετοιμασία παίρνουν μέρος:
• Οι συσπάσεις  Braxton Hicks. Είναι αυτό το σφίξιμο της μήτρας και στη συνέχεια η χαλάρωση που νιώθετε τον τελευταίο μήνα. Είναι συσπάσεις που προετοιμάζουν την μήτρα
•  Οι Αλλαγές στον τράχηλο τον τελευταίο μήνα μαλακώνει και γίνεται λεπτότερος, προετοιμάζοντας τον για τη διαστολή. Αυτή η αλλαγή περιλαμβάνει την αλλαγή της σύστασης του. Ίνες κολλαγόνου αντικαθίσταται με ελαστίνη. Αυτό κάνει τον τράχηλο ιδιαίτερα ελαστικό και βοηθάει στην διαστολή.
• Η Εμπέδωση, όταν το μωρό σας μετακινείται πιο κάτω στην λεκάνη καθώς το κεφάλι σφηνώνεται, πάνω στον τράχηλο που χαλαρώνει, έτοιμο για την γέννηση.
Και τέλος η ρήξη υμένων είναι η τελευταία προετοιμασία για τον φυσιολογικό τοκετό.

Καισαρική Τομή
Η καισαρική τομή είναι η χειρουργική μέθοδος με την οποία πραγματοποιούμε τη γέννηση του εμβρύου  μέσω μιας τομής στην κοιλία και στην μήτρα και όχι διαμέσου του κόλπου. Τις περισσότερες φορές, η καισαρική τομή πραγματοποιείται όταν ο φυσιολογικός τοκετός δεν εξελίσσεται όπως θα έπρεπε. Άλλες φορές πάλι, η γυναίκα γνωρίζει από την αρχή ότι θα γεννήσει με καισαρική γιατί υπάρχει κάποια ιατρική πάθηση ή κατάσταση που θα καθιστούσε τον φυσιολογικό τοκετό επικίνδυνο για την ίδια όσο ή και για το έμβρυο.

Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των γυναικών που γεννούν με καισαρική τομή ολοένα και αυξάνεται. Συγκεκριμένα, το 2017 το 30 % περίπου των γεννήσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποιήθηκε με καισαρική. Από αυτό, το 2,5 % πραγματοποιήθηκε λόγω επιθυμίας της μητέρας, χωρίς να συντρέχει κάποιος ιατρικός λόγος.

Πότε επιλέγουμε την καισαρική τομή;
Η καισαρική τομή είναι η ασφαλέστερη μέθοδος τοκετού όταν συντρέχει κάποιος από τους παρακάτω λόγους:
Αιτίες που αφορούν το έμβρυο:
• Το έμβρυο εμφανίζει σημεία δυσχέρειας και ανωμαλίες του καρδιακού ρυθμού
• Δεν έχει λάβει τη σωστή θέση για κολπικό τοκετό, δηλαδή βρίσκεται με τα πόδια προς τον τράχηλο (ισχιακή θέση) ή έχει τοποθετηθεί πλάγια (εγκάρσιο), δηλαδή με τον ώμο προς τον τράχηλο
• Το έμβρυο είναι πολύ μεγάλο σε σχέση με τον τράχηλο της μητέρας (Δυσαναλογία)
• Το έμβρυο εμφανίζει ανατομικές δυσμορφίες που δυσκολεύουν τον φυσιολογικό τοκετό
• Το έμβρυο είναι πρόωρο και το πέρασμά του από τον γεννητικό σωλήνα εμπεριέχει κινδύνους  τραυματισμού.

Αιτίες που αφορούν τη μητέρα ή την διαδικασία του τοκετού:
• Ο τοκετός δεν εξελίσσεται. Παρά τις πολύωρες και δυνατές συστολές, ο τράχηλος δεν διαστέλλεται και ο τοκετός δεν εξελίσσεται. Είναι η πιο συχνή αιτία πραγματοποίησης καισαρικής μετά από προσπάθεια για φυσιολογική γέννα.
• Υπάρχει Πολύδυμος κύηση (δίδυμα ή τρίδυμα)
• Η έγκυος έχει διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση ή κάποια άλλη σοβαρή πάθηση όπως καρδιολογικά προβλήματα.
• Η έγκυος εμφανίζει σημάδια ενδεικτικά προ εκλαμψίας, μιας σοβαρής πάθησης της εγκυμοσύνης που μπορεί να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο τη μητέρα ή το έμβρυο
• Η έγκυος έχει κάποια δυσπλασία της μήτρας ή έχει πραγματοποιήσει κάποια επέμβαση σε αυτήν π.χ αφαίρεση ινομυώματος
• Υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τον πλακούντα ή τον ομφάλιο λώρο π.χ προδρομικός πλακούντας, δηλαδή πλακούντας που βρίσκεται σε τέτοια θέση ώστε να παρεμποδίζει το άνοιγμα προς τον κόλπο
• Η μητέρα πάσχει από κάποια μεταδοτική νόσο όπως έρπη των γεννητικών οργάνων (εφόσον η μόλυνση είναι ενεργή τη στιγμή του τοκετού) ή μόλυνση από τον HIV και ο φυσιολογικός τοκετός αυξάνει την πιθανότητα μετάδοσης στο έμβρυο.
• Υπάρχει ιστορικό καισαρικής τομής και ο VBAC (φυσιολογικός τοκετός μετά από καισαρική τομή) τοκετός δεν είναι επιλογή για τη συγκεκριμένη έγκυο

Είναι η καισαρική τομή ασφαλής για μένα και το μωρό μου;
Πολλές είναι οι γυναίκες που φοβούνται ότι η καισαρική τομή είναι επικίνδυνη για εκείνες ή και το μωρό τους. Ωστόσο, η καισαρική τομή είναι μια πολύ πιο ασφαλής μέθοδος σε σχέση με τον φυσιολογικό τοκετό, όταν υπάρχει κάποια σαφής ένδειξη πραγματοποίησης της. Έτσι, είναι λάθος να παρατείνουμε ένα φυσιολογικό τοκετό ή να τον επιχειρούμε εξαρχής όταν αυτός συνεπάγεται κίνδυνο για την μητέρα ή το έμβρυο.

Από την άλλη πλευρά, η καισαρική τομή είναι μια χειρουργική επέμβαση και όπως κάθε άλλη επέμβαση, μπορεί να σχετίζεται με κινδύνους. Βέβαια, η πιθανότητα να εμφανιστεί κάποια επιπλοκή, όταν η καισαρική γίνεται στα χέρια ενός έμπειρου μαιευτήρα είναι ελάχιστη. Οι πιο συνήθεις κίνδυνοι από αυτούς είναι:
• Μόλυνση της τομής
• Απώλεια αίματος
• Τραυματισμός κάποιο οργάνου όπως το έντερο ή η ουροδόχος κύστη
• Πιθανές επιπλοκές σε επόμενη κύηση
• Τραυματισμός του έμβρυού ή εμφάνιση σημείων αναπνευστικής δυσχέρειας

Παράλληλα ο χρόνος ανάρρωσης που απαιτείται μετά από καισαρική τομή είναι μεγαλύτερος σε σχέση με τον αντίστοιχο μετά από κολπικό τοκετό, και έτσι η επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες καθυστερεί. Για αυτούς τους λόγους δεν πραγματοποιούμε μια αναίτια καισαρική, η οποία δεν έχει εμφανές όφελος για τη μητέρα ή το έμβρυο.

Γυμναστική στην Εγκυμοσύνη
Η τακτική άσκηση αποτελεί ένα σημαντικό τρόπο ζωής για πολλές γυναίκες τόσο για αισθητικούς λόγους όσο και για τη γενικότερη σωματική και ψυχική υγεία. Το ερώτημα που παραμένει όμως είναι πόσο και τι είδους γυμναστική στην εγκυμοσύνη είναι ευεργετική. Αν κάποια μορφή άσκησης μπορεί να αποδειχθεί επιβλαβής για τη μητέρα ή το μωρό.

Κατάλληλα Αθλήματα
Γυμναστική στην Εγκυμοσύνη που περιλαμβάνει ελαφριά  έως  μέτρια καρδιαγγειακή άσκηση είναι ευεργετική. Όπως:

Περπάτημα: Γυμνάζει ολόκληρο το σώμα, ενισχύει την κυκλοφορία του αίματος, χαλαρώνει την έγκυο. Έχει μικρό κίνδυνο τραυματισμού και μπορεί να συνεχιστεί και σε στάδιο προχωρημένης εγκυμοσύνης.

Ποδήλατο: Αναφερόμαστε κυρίως στο στατικό ποδήλατο σε γυμναστήριο ή μέσα στο σπίτι. Η ποδηλασία στο δρόμο είναι καλύτερο να αποφεύγεται μιας και δεν είναι ιδιαίτερα ασφαλής επιλογή. Εάν, ωστόσο, η ποδηλασία αποτελεί το συνηθισμένο τρόπο μεταφοράς σας μπορείτε να επιλέξετε να συνεχίσετε. Αρκεί να βεβαιωθείτε ότι μπορείτε να διατηρήσετε την ισορροπία σας. Γιατί όταν κυοφορείτε το κέντρο βάρους σας αλλάζει.

Κολύμπι: Θεωρείται το ιδανικό είδος άσκησης ανεξαρτήτως του στιλ κολύμβησης που προτιμάτε αφού όλα επιτρέπονται. Μέσα στο νερό το σώμα μας ζυγίζει λιγότερο οπότε δεν επιβαρύνετε τους μυς και τις αρθρώσεις σας. Αποσυμπιέζεται η σπονδυλική στήλη και νιώθετε μεγαλύτερη ευεξία. Ταυτόχρονα βοηθάει το έμβρυο να πάρει τη σωστή θέση.

Γιόγκα/Πιλάτες: Το κυριότερο όφελος αυτού του είδους ασκήσεων είναι ότι πέρα από την εκγύμναση του σώματος, μαθαίνουν στην έγκυο τον σωστότερο τρόπο αναπνοής. Αυτό τη χαλαρώνει και την προετοιμάζει σωματικά και ψυχικά για την ώρα του τοκετού.

Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν και περιπτώσεις  που ακόμα και αυτού του είδους οι δραστηριότητες απαγορεύονται. Γι’ αυτό πάντοτε πρέπει να γίνονται σε συνεννόηση με το γυναικολόγο σας.

Αθλήματα που απαγορεύονται
Οποιαδήποτε δραστηριότητα σχετίζεται με απώλεια της ισορροπίας σας: Αυτό σημαίνει ότι το σκι, το θαλάσσιο σκι, το πατινάζ και η ιππασία είναι καλύτερο να τίθενται σε αναμονή ενώ είστε έγκυος. Μια ενδεχόμενη πτώση θα μπορούσε να τραυματίσει τόσο εσάς όσο και το έμβρυο που αναπτύσσεται.

Αθλήματα που απαιτούν φυσική επαφή: Οι πολεμικές τέχνες και τα ομαδικά αθλήματα ( βόλεϊ, ποδόσφαιρο κτλ. ) ενέχουν το κίνδυνο πρόσκρουσης με κάποιο άλλο άτομο και μπορεί να προκληθούν τραυματισμοί στην κοιλιακή χώρα.

Τα extremesports: Δραστηριότητες όπως το σερφ, η αναρρίχηση/ορειβασία, το ράφτινγκ, η ελεύθερη πτώση, οι καταδύσεις διακρίνονται από υψηλό βαθμό επικινδυνότητας. Συνήθως απαιτούν μεγάλη μυϊκή δύναμη, εκθέτουν το άτομο σε τραυματισμούς και το καταπονούν σωματικά και ψυχικά. Στις εγκύους αυξάνονται οι πιθανότητες αποβολής, πρόωρου τοκετού και εμφάνισης ανωμαλιών εκ γενετής στο μωρό. Παράλληλα, τέτοιου είδους έντονη άσκηση μεταβάλλει την κατανομή του αίματος στο σώμα και μειώνει τη ροή προς τη μήτρα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει στέρηση οξυγόνου ( υποξία ) στο έμβρυο. Επίσης μπορεί να οδηγήσει σε ορμονικές διαταραχές, υπερθερμία, αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση και κοιλιακές κακώσεις.

Γενικοί Κανόνες
Αφιερώστε χρόνο για προθέρμανση: 5 – 10 λεπτά ήπιων ασκήσεων είναι αρκετά για να προετοιμάσεις το σώμα σου για την κυρίως άσκηση, να ‘’ζεστάνεις’’ τους μυς και τις αρθρώσεις σου ώστε να αποφύγεις πιθανούς τραυματισμούς και ανεβάσεις σταδιακά τους καρδιακούς σου παλμούς.

Φορέστε κατάλληλα ρούχα και παπούτσια: Φαρδιά, άνετα ρούχα που δε σας πιέζουν και παπούτσια σχεδιασμένα για τον τύπο της άσκησης που έχετε επιλέξει.
Προσαρμόστε το πρόγραμμα της διατροφής σας: Φροντίστε τα γεύματα που τρώτε να καλύπτουν τις ανάγκες σας ώστε να μη νιώθετε εξαντλημένες ιδίως από τη στιγμή που καίτε παραπάνω θερμίδες λόγω της γυμναστικής. Σημαντικό είναι τα γεύματα σας να καταναλώνονται τουλάχιστον δύο ώρες πριν την άσκηση.

Πιείτε άφθονο νερό: Δύο με τρία λίτρα νερό κατά τη διάρκεια της μέρας είναι το ιδανικό. Σε αντίθετη περίπτωση μπορεί να εμφανίσετε συμπτώματα αφυδάτωση κυρίως την ώρα της άσκησης και ως αποτέλεσμα να αυξηθεί η θερμοκρασία του σώματος και να προκληθούν συσπάσεις.

Αφιερώστε χρόνο για αποθεραπεία: Είναι σημαντικό να μη σταματάτε την άσκηση απότομα. Τα τελευταία λεπτά να χαλαρώνετε κάνοντας ήπιες διατάσεις. Η διαδικασία αυτή βοηθά τους μυς και τους παλμούς της καρδιάς να επανέλθουν στην πρότερη ήρεμη κατάσταση.

Η Διατροφή στην Εγκυμοσύνη

Η διατροφή στην εγκυμοσύνη είναι πολύ σημαντική για τη φυσική εξέλιξη της εγκυμοσύνης του τοκετού  και της λοχείας. Είναι καλό να προσλαμβάνουμε τη σωστή ποσότητα θερμίδων, και να επιλέγουμε τη σωστή ποιότητα των τροφών που χρειαζόμαστε σ’ αυτή την ιδιαίτερη περίοδο.
Μια γυναίκα πριν την εγκυμοσύνη, με φυσιολογική  ζωή, χρειάζεται από 1800 έως 2100 θερμίδες. Το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης οι θερμιδικές ανάγκες ανεβαίνουν κατά 150 θερμίδες. Στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο ανεβαίνουν κατά 300 θερμίδες. Αυτές οι θερμίδες μπορούν να καλύφθούν με ένα φρούτο και ένα ποτήρι γάλα. Δυστυχώς η διάδοση υπερθερμιδικών τροφών μπορεί εύκολα να παρασύρει μια γυναίκα σε  κατανάλωση πάνω από τρεις χιλιάδες θερμίδες ημερησίως. Αυτό δημιουργεί υπερβολική αύξηση βάρους, διαφοροποιήσεις στο μεταβολισμό, κυρίως των υδατανθράκων ( διαβήτης κύησης) αλλά και των λιπιδίων. Στις πιο βαριές περιπτώσεις υπάρχει αρνητικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη του εμβρύου, στην εγκυμοσύνη, στον τρόπο και διάρκεια  τοκετού, αλλά και στην λοχεία. Η αύξηση βάρους μιας γυναίκας ,που έχει φυσιολογικό βάρος πριν την εγκυμοσύνη, είναι 9 έως 12 κιλά. Αν η γυναίκα είναι υπέρβαρη (ΒΜΙ> 25) τότε η αύξηση βάρους θα πρέπει να είναι 4 έως 8 κιλά. Στις γυναίκες που είναι λιποβαρείς είναι προφανές ότι η αύξηση θα πρέπει να είναι 9 έως 15 κιλά

Πότε τρώμε;
Είναι καλό να κάνουμε μικρά και συχνά γεύματα αποφεύγοντας πολύωρες νηστείες. Πρέπει να τρώμε τουλάχιστον πέντε φορές την ημέρα, (τρία γεύματα  ένα δεκατιανό και ένα απογευματινό) . Τρώμε αργά έτσι αποφεύγουμε την κατάποση αέρα που μας δημιουργεί  αίσθηση φουσκώματος. Καταναλώνουμε  τα υπερθερμιδικά γεύματα συνήθως το πρωί και στο γεύμα, ενώ πρέπει να τα αποφύγουμε τις ημέρες που η φυσική δραστηριότητα είναι μειωμένη.

Τι προτιμάμε  να τρώμε
Υδατάνθρακες: Προτιμάμε  τις αμυλούχες τροφές (σύνθετα ζάχαρα) όπως, ψωμί ( ολικής αλέσεως, αρκεί να μην περιέχει ζάχαρη), μακαρόνια, ρύζι, δημητριακά. Η απορρόφησή τους είναι λιγότερο βλαπτική για τον μεταβολισμό καθώς η ενέργεια απελευθερώνεται πιο αργά και διαρκεί περισσότερο. Αποφεύγουμε απλά σάκχαρα όπως ζάχαρη, γλυκά, παγωτά, υπερβολική κατανάλωση χυμών, ή άλλων αναψυκτικών που περιέχουν ζάχαρη.

Πρωτεΐνες:
Οι πρωτεΐνες είναι σημαντικές για την ανάπτυξη του εμβρύου. Οι ημερήσιες ανάγκες είναι ένα γραμμάριο πρωτεΐνης για κάθε Kg βάρους σώματος+20gr. Τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη είναι:
Κρέας (προτιμάμε τα λευκά κρέατα) πάντα πολύ καλά ψημένα γιατί εγκυμονούν κινδύνους μόλυνσης του εμβρύου. Ψάρι, (ίδιος τα ψάρια μικρού μεγέθους). Αβγά (το ασπράδι είναι πλούσια πηγή αλβουμίνης), γάλα (μερικώς αποβουτυρωμένο ) τυριά, γιαούρτια με λίγα λιπαρά ( πλούσια πηγή ασβεστίου) .

 Λίπη:
Δημιουργούν τα τοιχώματα των κυττάρων και είναι απαραίτητα για την υγιή ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου. Είναι πολύτιμη πηγή των βιταμινών Α και D. Επομένως, αν και έχουν υψηλή θερμιδική αξία, δεν πρέπει να τα αποκλείουμε από το διαιτολόγιο .

Τα λίπη χωρίζονται σε κορεσμένα (ζωικό λίπος, τυρί και βούτυρο), που περιέχουν υψηλή χοληστερίνη, και στα φυτικής προέλευσης πολυακόρεστα (ηλιέλαιο, σησαμέλαιο, παρθένο ελαιόλαδο) που δεν επιβαρύνουν την καρδιά και είναι πιο εύπεπτα. Αποφεύγουμε τις τηγανισμένες τροφές, που απελευθερώνουν τοξικά λιπαρά οξέα, και τις βιομηχανοποιημένες τροφές, που είναι πλούσιες σε θερμίδες, αλλά με μηδενική συνήθως θρεπτική αξία.

Βιταμίνες: 
 Καταναλώνουμε όλα τα φρούτα, καλύτερα τα φρέσκα φρούτα εποχής που είναι πλούσια σε βιταμίνη C,. Κάποιες βιταμίνες, όπως η Β και η C, δεν αποθηκεύονται στον οργανισμό και θα πρέπει να  λαμβάνονται καθημερινά από το διαιτολόγιό . Ενημερωθείτε σωστά για τις συνιστώμενες δόσεις των βιταμινών, γιατί η υπερβιταμίνωση έχει βλαβερές συνέπειες. Η περίσσεια της βιταμίνης Α, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει γενετικές ανωμαλίες στο έμβρυο. Γι’ αυτό συνιστάται στις υποψήφιες και μέλλουσες μητέρες να αποφεύγουν το συκώτι, το φουά γκρα και το μουρουνέλαιο, που περιέχουν μεγάλη ποσότητα βιταμίνης Α, η οποία αποθηκεύεται στον οργανισμό με κίνδυνο να βλάψει το κρανίο, τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη του εμβρύου. Αποφεύγουμε τα πολυβιταμινούχα σκευάσματα.
Οι βιταμίνες είναι πολύ ευαίσθητες. Όταν οι τροφές βράζονται σε υψηλή θερ­μοκρασία ή υφίστανται βιομηχανική επεξεργασία, οι βιτα­μίνες τους καταστρέφονται. Προτιμάμε τα φρέσκα φρούτα, τα ωμά λαχανικά (πολύ καλά πλυμένα) και τις ανεπεξέργαστες τροφές. Αν θέλουμε να μαγειρέψουμε τα λαχανικά, είναι προτιμότερο να τα βράζουμε στον ατμό ή να τα σοτάρουμε για να μη χάνουν τη θρεπτική αξία τους. Γενικά, είναι προτιμότερο να τρεφόμαστε  με φρεσκομαγειρε­μένα φαγητά.

Υγρά:
Προτιμάμε το νερό κυρίως εκτός γευμάτων  γιατί μειώνει την πέψη η κατανάλωση του κατά το γεύμα. Καταναλώνουμε τουλάχιστον δέκα έως δώδεκα ποτήρια νερό την ημέρα. Το καλοκαίρι πρέπει να αυξάνουμε αυτή την ποσότητα λόγω  αυξημένης απώλειας από τον ιδρώτα και την αναπνοή. Αποφεύγουμε αεριούχα αναψυκτικά. Δημιουργούν φούσκωμα, πρόσληψη άχρηστων υδατανθράκων και επιβραδύνουν την πέψη.

Αλάτι: 
 Αποφεύγουμε τα πολύ αλατισμένα τρόφιμα και την υπερβολική του χρήση. Δημιουργεί κατακράτηση υγρών, και το τρίτο τρίμηνο μπορεί να δημιουργήσει  υπέρταση.

Πρέπει να αποφεύγονται
Αλκοόλ: Το πρώτο τρίμηνο πρέπει να αποφεύγεται εντελώς (δημιουργεί ανωμαλίες στη δημιουργία του εμβρύου). Στην υπόλοιπη εγκυμοσύνη ,δεύτερο τρίτο τρίμηνο, πολύ μικρή κατανάλωση( ένα ποτηράκι του κρασιού). Πρέπει να αποφεύγονται τα υπεραλκοολικά ποτά.

Αποφεύγουμε τον καφέ, τσάι ( μειώνουν την απορρόφηση του σιδήρου). Καταναλώνουμε με προσοχή σοκολάτα (ρόφημα) .

Αποφεύγουμε σαλάμια, άψητα κρέατα, παστά, καπνιστά, μύδια, κυνήγι (κίνδυνος για μόλυνση του εμβρύου).Φαγητά σε πολύ υψηλή η χαμηλή θερμοκρασία. γλυκαντικά, πικάντικα φαγητά.

Ταξίδια στην εγκυμοσύνη
Πολλές γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους  ανησυχούν για το αν μπορούν να κάνουν ταξίδια στην εγκυμοσύνη. Αν και τις περισσότερες φορές η απάντηση είναι καταφατική, υπάρχουν ορισμένα σημεία τα οποία πρέπει να προσέξετε ώστε το ταξίδι σας να είναι όσο γίνεται πιο ευχάριστο και ασφαλές.

Πόσο ασφαλή είναι τα ταξίδια στην εγκυμοσύνη;
Εφόσον εσείς και το μωρό είστε υγιείς , μπορείτε να ταξιδεύετε άφοβα μέχρι και την 36 εβδομάδα κύησης. Πάντα ακολουθώντας τις οδηγίες του γιατρού.

Πότε πρέπει να αποφεύγω τα ταξίδια στην εγκυμοσύνη;
Τα ταξίδια αντενδείκνυνται αυστηρά σε εγκυμονούσες που πάσχουν από προεκλαμψία, έχουν πιθανότητα πρόωρου τοκετού, συνεχιζόμενη κολπική αιμόρροια, προδρομικό πλακούντα, περιφερική αποκόλληση πλακούντα κλπ. Δεν είναι καλή ιδέα επίσης σε πολύδυμες κυήσεις, ενώ θα πρέπει να αποφεύγονται όταν νιώθετε ότι τα συμπτώματα του πρώτου τριμήνου (ναυτία, κόπωση, ζαλάδα) δεν έχουν υποχωρήσει. Το πως νιώθετέ είναι ο καλύτερος οδηγός για οποιαδήποτε δραστηριότητα θελήσετε να κάνετε.

Ποια είναι η καλύτερη περίοδος για να ταξιδεύω;
Όπως αναφέραμε, μέχρι και την 36η  εβδομάδα μπορείτε να ταξιδεύετε. Παρόλα αυτά, ιδανικό θεωρείται το διάστημα από την 14η  ως την 28η  εβδομάδα, δηλαδή το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Αυτό συμβαίνει γιατί οι περισσότερες επιπλοκές εμφανίζονται κατά το πρώτο και τρίτο τρίμηνο, αλλά και διότι στο δεύτερο τρίμηνο η ενέργεια της εγκύου έχει επανέλθει και ενοχλήσεις όπως ναυτία, ζαλάδες, έχουν υποχωρήσει.

Τι προετοιμασία απαιτείται πριν ταξιδέψω;
Πριν από κάθε σας ταξίδι, είναι σημαντικό να επισκεφθείτε το γιατρό σας, ώστε να κάνετε ένα πλήρη έλεγχο, αλλά και να λάβετε οδηγίες και συμβουλές για ένα ασφαλές ταξίδι. Επίσης, πρέπει να ξέρετε ακριβώς πότε είναι η προβλεπόμενη ημερομηνία τοκετού σας, ώστε να ενημερώσετε τους φροντιστές σας σε περίπτωση που αντιμετωπίσετε οποιοδήποτε πρόβλημα. Μην ξεχνάτε να έχετε ένα αντίγραφο του μαιευτικού ιστορικού σας, σε περίπτωση που σας ζητηθεί.  Καλό είναι να έχετε μαζί σας όλες τις βιταμίνες σας, τυχών συνταγογραφούμενα φάρμακα αλλά και ένα κουτί πρώτων βοηθειών για κάθε ενδεχόμενο. Τέλος, προτιμήστε το μέσο που θα σας πάει όσο πιο γρήγορα στον προορισμό σας, πάντα με ασφάλεια.

Κατάλληλοι προορισμοί;
Γενικά, δεν υπάρχουν περιορισμοί ως προς τον προορισμό που μπορείτε να επιλέξετε. Είναι ωστόσο καλό να αποφεύγετε μέρη με πολύ υγρασία, πολύ ψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Το ίδιο ισχύει για περιοχές σε μεγάλα υψόμετρά ή γενικότερα για δύσβατες περιοχές. Ιδανικά, ο προορισμός σας πρέπει να διαθέτει ένα κέντρο υγείας στο οποίο μπορείτε να απευθυνθείτε. Αποφεύγουμε τη μετάβαση σε περιοχές με ενδημικά νοσήματα π.χ ιός Ζίκα.

Ταξιδεύοντας με το αεροπλάνο
Να έχετε υπόψιν την προβλεπόμενη ημερομηνία τοκετού σας, μιας και το ταξίδι πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν τις 36 εβδομάδες. Για διεθνείς προορισμούς, το όριο ενδέχεται να είναι μικρότερο. Είναι πιθανό να σας ζητηθεί μια βεβαίωση για το πότε προβλέπετε να γεννήσετε, καθώς και ότι η εγκυμοσύνη βαίνει μέχρι εκείνη τη στιγμή ομαλά. Αυτό εξαρτάται από την πολιτική της εκάστοτε αεροπορικής εταιρίας.
Όσο αφορά το ταξίδι, αποφύγετε πτήσεις που διαρκούν πάνω από 4 ώρες, μιας και αυξάνουν την πιθανότητα εν τω βάθη φλεβοθρόμβωσης. Για αποφυγή αυτού, ο γιατρός μπορεί να συστήσει να φοράτε κάλτσες συμπίεσης. Επίσης, προτιμήστε μια θέση κοντά στο διάδρομο ώστε να σηκώνεστε κι να περπατάτε ανά μισή ώρα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, πάντα με συνοδεία. Όσο είστε καθιστή να πραγματοποιείται ασκήσεις με τα πόδια σας, ώστε να βοηθάτε την κυκλοφορία του αίματος.
Μην καταναλώνετε φαγητά και ποτά που αυξάνουν την παραγωγή αερίων στο έντερο και προκαλούν δυσφορία. Αντίθετα καταναλώνετε πολλά υγρά, κατά προτίμηση σκέτο νερό.

Ταξίδια στην εγκυμοσύνη με το αυτοκίνητο
Στα ταξίδια με το αυτοκίνητο, είναι απαραίτητο να φοράτε πάντα ζώνη ασφάλειας. Η ζώνη περνάει κάτω από την κοιλιά και ανάμεσα από το στήθος σας, χωρίς να πιέζει την κοιλιά σας. Ιδανικά, μην πραγματοποιείται πολύωρες διαδρομές, ενώ κάθε μία ώρα κάντε στάσεις ώστε να ξεκουράζεστε και να περπατάτε. Πάντα είναι καλό να συνοδεύεστε από άλλον ενήλικα και μετά τις 36 εβδομάδες να μην οδηγείτε εσείς.
Ταξίδια στην εγκυμοσύνη με πλοίο.

Με τις κατάλληλες προϋποθέσεις, τα ταξίδια με πλοίο μπορούν να θεωρηθούν τα πιο ασφαλή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αυτό, διότι δεν ακινητοποιούν για μεγάλο διάστημα την έγκυο και της επιτρέπουν ευελιξία κινήσεων.

Προτιμήστε πλοίο που έχει γιατρό ή μαία πάντα διαθέσιμο. Σε περίπτωση κρουαζιέρας , φροντίστε οι στάσεις να είναι συχνές και σε περιοχές όπου υπάρχουν σύγχρονες ιατρικές εγκαταστάσεις. Συμβουλευτείτε το γιατρό σας για φάρμακα που μπορείτε να πάρετε σε περίπτωση ναυτίας και εμετού, καθώς δεν επιτρέπονται όλα κατά την κύηση.

Όσο βρίσκεστε μέσα στο πλοίο, καταναλώνετε μόνο καλομαγειρεμένα φαγητά και πίνετε εμφιαλωμένο νερό. Μην ξεχνάτε να πλένετε συχνά τα χέρια σας.

Εγκυμοσύνη και Παραλία
Το καλοκαίρι ήρθε και η θερμοκρασία ολοένα και ανεβαίνει. Ο κόσμος κατευθύνεται σε κοντινές και μη παραλίες. Τι συμβαίνει όμως κατά την εγκυμοσύνη; Τι πρέπει να προσέξουμε ώστε να χαρούμε τον ήλιο χωρίς να κινδυνεύσει το έμβρυο και η μέλλουσα μαμά; Εγκυμοσύνη και Παραλία

Κολύμβηση
Εφόσον η εγκυμοσύνη κυλάει ομαλά χωρίς να εμφανίζονται επιπλοκές (προδρομικός πλακούντας, κολπική αιμορραγία, φόβος πρόωρου τοκετού), το κολύμπι στη θάλασσα (και την πισίνα) όχι μόνο δεν απαγορεύεται αλλά μάλιστα επιβάλλεται, μιας και αποτελεί μια από τις καλύτερες μεθόδους γυμναστικής. Η θάλασσα αφενός δροσίζει και βελτιώνει τη διάθεση, αφετέρου ανακουφίζει και ορισμένες από τις ενοχλήσεις της εγκυμοσύνης που το καλοκαίρι επιδεινώνονται.
Η θάλασσα στην εγκυμοσύνη από:

● Ανακουφίζει τις αρθρώσεις οι οποίες είναι ιδιαίτερα καταπονημένες λόγω της αύξησης του σωματικού βάρους και των ορμονικών αλλαγών που συνοδεύουν την εγκυμοσύνη
● Αυξάνει την ευελιξία των αγγείων και μειώνει το φορτίο των κάτω άκρων
● Χαλαρώνει το ισχιακό νεύρο και ανακουφίζει από τους πόνους στη μέση
Πριν όμως ξεκινήσετε το κολύμπι, πρέπει να έχετε υπόψιν ότι οι φυσιολογικές μεταβολές της εγκυμοσύνης σας καθιστούν πιο ευάλωτες. Αρχικά, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι αντοχές σας είναι μειωμένες. Θα πρέπει λοιπόν να ακούτε το σώμα σας και να μην το καταπονείτε περισσότερο από όσο αντέχει. Παράλληλα, όσο η κοιλιά μεγαλώνει, το κέντρο βάρος του σώματός σας μετατοπίζεται και είναι πιο δύσκολο να διατηρήσετε την ισορροπία σας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τις κράμπες των κάτω άκρων που συμβαίνουν συχνά και είναι ιδιαίτερα δυσάρεστες τόσο έξω, όσο και μέσα στη θάλασσα.

Για να χαρείτε λοιπόν άφοβα τη θάλασσα καλό είναι να τηρείτε τα παρακάτω:
● Πρέπει πάντα να κολυμπάτε με κάποιο άλλο άτομο μαζί. Όταν νιώθετε ότι λαχανιάζετε και δυσκολεύεστε καλό είναι να βγαίνετε άμεσα από το νερό.
● Πάντα πρέπει να κολυμπάτε σε ρηχές θάλασσες και να πατώνεται κάθε στιγμή. Η κούραση μπορεί να έρθει χωρίς προειδοποίηση, οπότε είναι καλό να μπορείτε να βγείτε γρήγορα έξω.
● Αποφύγετε την είσοδο στο νερό όταν βλέπετε ότι η θάλασσα έχει κύματα και δεν είναι ήρεμη.
● Το πολύ παγωμένο νερό, καλό είναι να αποφεύγεται, γιατί μπορεί να προκαλέσει συσπάσεις της μήτρας.
● Μην κάνετε ποτέ μακροβούτια! Το να κρατάτε την αναπνοή σας, αν και δεν επηρεάζει άμεσα εσάς, διαταράσσει την οξυγόνωση του εμβρύου.
● Καλό είναι να μην γυρίζετε την πλάτη σας προς τη θάλασσα καθώς μπορεί να έρθει κάποιο κύμα και να σας τραυματίσει.
● Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικές στις βραχώδεις περιοχές και στους γλιστερούς διαδρόμους του κολυμβητηρίου, στις οποίες είναι πιο εύκολο να παραπατήσετε και να τραυματιστείτε. Αποφύγετε τις δύσβατες παραλίες. Σε προχωρημένη εγκυμοσύνη η ισορροπία σας είναι σαφώς ελαττωμένη.
● Καλό είναι η παραλία που θα προτιμήσετε να μην είναι απόμερη, και να έχετε άμεση πρόσβαση σε μεταφορικό μέσο.
● Μην παραλείπετε να αφήσετε να περάσουν κάποιες ώρες από το τελευταίο σας γεύμα πριν μπείτε στη θάλασσα. Ιδιαίτερα τώρα όπου η πέψη σας λόγω εγκυμοσύνης καθυστερεί περισσότερο .Εγκυμοσύνη και Παραλία

Ηλιοθεραπεία
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η καρδιαγγειακή σας λειτουργία αλλάζει ώστε να μπορεί το σώμα σας να ανταπεξέλθει στις νέες απαιτήσεις που δημιουργεί η ανάπτυξη του εμβρύου. Στις αλλαγές αυτές ανήκουν η αύξηση του όγκου αίματος, η αύξηση των καρδιακών παλμών και η πτώση της αρτηριακής πίεσης. Όλα τα παραπάνω δεν επιτρέπουν στο σώμα σας να αντιρροπήσει την αύξηση των θερμοκρασίας που προκαλεί η έκθεση στον ήλιο και μπορούν να οδηγήσουν γρήγορα σε λιποθυμικό επεισόδιο.

Παράλληλα, το δέρμα σας λόγω των ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν στην περίοδο της εγκυμοσύνης, είναι πιο ευαίσθητο. Η έκθεση στον ήλιο είναι πιο εύκολο να οδηγήσει στη δημιουργία πανάδων, οι οποίες δεν είναι τίποτε άλλο από σκουρόχρωμες περιοχές στο δέρμα που οφείλονται στην υπερβολική συγκέντρωση μελανίνης. Για όλους τους παραπάνω λόγους, η ηλιοθεραπεία δεν συστήνεται στην εγκυμοσύνη και πρέπει να αποφεύγεται.

Όταν κυκλοφορείτε στην πόλη το καλοκαίρι, καλό είναι να έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:

● Η χρήση καπέλου και γυαλιών ηλίου είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί η ηλίαση.
● Απαραίτητο είναι και ένα αντηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας, το οποίο όμως πρέπει να είναι ελεγμένο ώστε να μην περιέχει χημικές ουσίες βλαπτικές για το έμβρυο.
● Να προτιμάτε τα βαμβακερά, αέρινα και ανοιχτόχρωμα ρούχα που επίσης προστατεύουν από τις ακτίνες του ήλιου
● Να μην ξεχνάτε να πίνετε νερό, ώστε να παραμένετε συνεχώς ενυδατωμένη, και να προτιμάτε σκιερά μέρη με δροσιά.

Μολύνσεις
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι ειδικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή της λεκάνης και στην περιγεννητική περιοχή αλλάζουν. Συγκεκριμένα, η αιμάτωση των γεννητικών οργάνων αυξάνεται, παρουσιάζεται φλεβική στάση στα αγγεία της πυέλου, και οι κολπικές εκκρίσεις γίνονται περισσότερες. Όλες οι παραπάνω μεταβολές, αν και είναι φυσιολογικές, μπορούν να σας προδιαθέσουν για μια μόλυνση. Παράλληλα, αν πάσχετε από διαβήτη κύησης, μπορεί να είστε ακόμη πιο ευάλωτη.
Είναι σημαντικό λοιπόν να προφυλάσσεστε από διάφορες ευκαιριακές καλοκαιρινές λοιμώξεις που είναι ενοχλητικές και μπορούν να βλάψουν εσάς και να επηρεάσουν τη φυσική εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Στις πιο συχνές καλοκαιρινές λοιμώξεις ανήκουν οι μυκητιάσεις και οι κυστίτιδες. Συμπτώματα όπως ερυθρότητα, κάψιμο στα γεννητικά όργανα, αυξημένες δύσοσμες ή διαφορετικής σύστασης εκκρίσεις, συχνοουρία ή κάψιμο κατά την ούρηση, θα πρέπει να σας κατευθύνουν στο γιατρό.
Πως μπορείτε να  αποφύγετε τις μολύνσεις;
● Να κολυμπάτε σε καθαρές παραλίες.
● Να αποφεύγετε τις πισίνες για τις οποίες δεν είστε σίγουρη ότι τηρούνται οι κανόνες υγιεινής.
● Να κάνετε ντους κάθε φορά που βγαίνετε από το νερό και να αλλάζετε μαγιό. Η υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων.
● Να μην κάθεστε απευθείας στην άμμο. Να προτιμάτε τη δική σας πετσέτα και να την τοποθετείτε σε όποια επιφάνεια κάθεστε.

Το καλοκαίρι είναι από τις πιο ευχάριστες περιόδους του χρόνου και είναι κρίμα να μην το χαρείτε! Η εγκυμοσύνη δεν είναι μια παθολογική κατάσταση και συνεπώς δεν πρέπει να στερείστε ούτε τη θάλασσα ούτε τον ήλιο. Ωστόσο, πρέπει να προσέχετε διπλά, όχι μόνο για εσάς αλλά και για το μωρό σας.

Πρώτη επίσκεψη της Εγκυμοσύνης
Η εγκυμοσύνη υπολογίζεται από την πρώτη μέρα της τελευταίας περιόδου (ΤΕ.Π.) και διαρκεί σαράντα εβδομάδες. Χωρίζεται σε τρία άνισα τρίμηνα. Το πρώτο τρίμηνο διαρκεί έως την δωδέκατη εβδομάδα. Το δεύτερο τρίμηνο διαρκεί από την δωδέκατη εβδομάδα έως την εικοστή τέταρτη. Το τρίτο τρίμηνο που είναι και το μεγαλύτερο σε διάρκεια ξεκινά από την εικοστή τέταρτη εβδομάδα και διαρκεί έως τον τοκετό. Η  πρώτη επίσκεψη της εγκυμοσύνης γίνεται μετά την έκτη εβδομάδα, όταν έχουμε 15 ημέρες καθυστέρηση της περιόδου. Πρώτη επίσκεψη της Εγκυμοσύνης

Ιστορικό
Στην πρώτη επίσκεψη της εγκυμοσύνης θα γίνει ένα πλήρες και λεπτομερές ιστορικό. Θα ερωτηθείτε για κληρονομικές ασθένειες που μπορεί να υπάρχουν σε εσάς ή στον σύντροφο σας καθώς και τις οικογένειές σας. Για ασθένειες που έχετε περάσει στο παρελθόν ή πάσχετε, καθώς και φαρμακευτικές αγωγές που δινόταν πριν την εγκυμοσύνη. Θα ερωτηθείτε για την περίοδο, τη διάρκεια, τα προβλήματά της , την πρώτη επαφή, τους συντρόφους, την συχνότητα των επαφών και για τυχόν σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα που πιθανόν έχετε περάσει στο παρελθόν. Για την αντισύλληψη που λάμβανα τε, για προηγούμενες εγκυμοσύνες ή διακοπές αυτών. Τέλος γυναικολογικές επεμβάσεις καθώς επίσης και άλλες χειρουργικές επεμβάσεις. Σε περίπτωση που δεν είναι η πρώτη εγκυμοσύνη θα ερωτηθείτε για την διάρκεια της προηγούμενης εγκυμοσύνης ή των προηγούμενων, καθώς επίσης για την έκβαση και το βάρος των προηγούμενων παιδιών.

Φυσική Εξέταση
Σε κάθε επίσκεψη εξετάζονται τα άκρα για κιρσούς και πρηξίματα. Μια ελαφρά διόγκωση όσο προχωράει η εγκυμοσύνη είναι φυσιολογική λόγω της κατακράτησης των υγρών, αλλά το υπερβολικό πρήξιμο είναι ένδειξη προεκλαμψίας στο τρίτο συνήθως τρίμηνο. Θα γίνεται ψηλάφηση των μαστών για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν όγκοι. Θα μετρηθεί το βάρος και η πίεση.

Γυναικολογική Εξέταση
Κατά την γυναικολογική εξέταση θα γίνει επισκόπηση του κόλπου για να διαπιστωθούν τυχόν ανατομικές ανωμαλίες του κόλπου ή του τραχήλου. Η εξέταση γίνεται πάντα με την δέουσα προσοχή λόγω της εγκυμοσύνης. Σε περίπτωση που δεν έχει γίνει τεστ ΠΑΠ για περισσότερο από ένα χρόνο θα γίνει το τεστ. Το τεστ ΠΑΠ είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για να ξέρουμε την κατάσταση του τραχήλου της μήτρας στην αρχή της εγκυμοσύνης, αφού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης η μεγάλη αύξηση των ορμονών μπορεί να διαφοροποιήσει την κατάσταση του τραχήλου γρηγορότερα από το συνηθισμένο.

Μέτρηση βάρους εγκύου
Στη πρώτη επίσκεψη της εγκυμοσύνης θα καταγραφεί το βάρος της εγκύου, η οποία θα ζυγίζετε σε κάθε επίσκεψη για να ελεγχθεί αν συμβαδίζει με την εβδομάδα εγκυμοσύνης που διανύει. Η συνολική αύξηση βάρους πρέπει να είναι 9-12 Kg. σε όλη την εγκυμοσύνη. Μια μικρή απώλεια βάρους κατά το πρώτο τρίμηνο είναι φυσιολογική, λόγω της πρωινής αδιαθεσίας και των εμετών (υπερέμεση κύησης). Μια όμως αύξηση μεγαλύτερη από το φυσιολογικό θα πρέπει να μας επιστήσει την προσοχή σε ότι αφορά τη διατροφή. Μια απότομη αύξηση μπορεί να είναι ένδειξη προεκλαμψίας.

Η μεγάλη αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη δημιουργεί έμβρυα μεγαλύτερα από το σωματότυπο της γυναίκας και δυσαναλογία κατά τον τοκετό. Η δυσαναλογία (μεγάλο έμβρυο σε σχέση με την λεκάνη της εγκύου) οδηγεί σε καισαρική τομή.
Η μεγάλη αύξηση βάρους ενοχοποιείται και για την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη στην εγκυμοσύνη. Κατάσταση ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Καλλιέργεια Κολπικού Υγρού
Στις πρώτες εβδομάδες της κύησης γίνεται πάντα μια καλλιέργεια κολπικού υγρού για να διαπιστωθεί αν υπάρχει κάποια μόλυνση που θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στην εγκυμοσύνη. Γίνεται καλλιέργεια για κοινά μικρόβια, όπως στρεπτόκοκκος Β, gardenela vaginalis κ.α., σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, βλεννόρροια, τριχομονάδες κ.α.. καθώς επίσης για χλαμύδια, μυκόπλασμα, ουρεόπλασμα. Τα μικρόβια μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στην εγκυμοσύνη όπως ρήξη υμένων, πρόωρο τοκετό και μόλυνση εμβρύου. Σε περίπτωση μόλυνσης δίνεται η ανάλογη θεραπεία και επαναλαμβάνεται η καλλιέργεια μετά το τέλος της. Η καλλιέργεια κολπικού υγρού επαναλαμβάνεται κατά τον όγδοο μήνα για να διερευνήσουμε τυχόν μικρόβια που θα μπορούσαν να μολύνουν το έμβρυο κατά τον τοκετό.

Υπερηχογράφημα κύησης
Το πρώτο υπερηχογράφημα γίνεται στην πρώτη επίσκεψη. Θα διαπιστωθεί η θέση της εγκυμοσύνης (ενδομήτρια ή εξωμήτρια) καθώς και ο αριθμός των εμβρύων (ένα ή περισσότερα). Επίσης μετά τις 6 εβδομάδες μπορούμε στο διακολπικό υπερηχογράφημα να δούμε την καρδιά του εμβρύου να χτυπάει. Θα μετρήσουμε το έμβρυο έτσι ώστε να καθορίσουμε την υπερηχογραφική ηλικία του και να καθορίσουμε την πιθανή ημερομηνία τοκετού.

Αιματολογικές εξετάσεις
Στην πρώτη επίσκεψη της εγκυμοσύνης θα γίνουν μια σειρά από αιματολογικές εξετάσεις που τα αποτελέσματα τους θα δώσουν χρήσιμες πληροφορίες.

Προγεννητικός έλεγχος.
Γενική αίματος
Στη γενική αίματος ελέγχουμε τα βασικά χαρακτηριστικά του αίματος όπως τα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης (Hb), τα λευκά αιμοσφαίρια, τον αιματοκρίτης, τα αιμοπετάλια. Η αιμοσφαιρίνη είναι η βασική πρωτεΐνη που περιέχει σίδηρο και μεταφέρει το οξυγόνο στους ιστούς και το έμβρυο. Χαμηλά επίπεδα αιμοσφαιρίνης σημαίνουν αναιμία. Θα πρέπει να εμπλουτίσετε το διαιτολόγιο σας με συμπληρώματα σιδήρου και τροφές πλούσιες σε σίδηρο. Τα λευκά αιμοσφαίρια αποτελούν μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος και σε περίπτωση αύξησης τους δείχνουν μόλυνση. Τα αιμοπετάλια δείχνουν την ικανότητα του αίματος να πήζει σε περίπτωση αιμορραγίας.

Γενική Ούρων
Στη γενική ούρων διαπιστώνουμε την κατάσταση των νεφρών, όργανα που υπερλειτουργούν κατά την εγκυμοσύνη. Ανεύρεση πολλών πυοσφαιρίων είναι ένδειξη ουρολοίμωξης , που είναι συχνότερη κατά την εγκυμοσύνη λόγω αύξησης των υγρών του κόλπου. Σε αυτή την περίπτωση θα γίνει καλλιέργεια ούρων για να διαπιστωθεί το μικρόβιο και να δοθεί η ανάλογη θεραπεία.

Αν εντοπισθεί ζάχαρο στα ούρα σε δύο συνεχόμενες εξετάσεις αυτό είναι ένδειξη διαβήτη κύησης και θα πρέπει να κάνετε ειδική εξέταση αίματος για να ελεγχθούν οι τιμές της γλυκόζης στο αίμα.

Υψηλό λεύκωμα στα ούρα είναι ένδειξη προεκλαμψίας ή λοίμωξης του ουροποιητικού.
Η παρουσία κετόνης στα ούρα υποδεικνύει διαταραχές στο μεταβολισμό και αποτελεί ένδειξη διαβήτη. Είναι η αιτία για τους κακοήθεις εμετούς κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Σάκχαρο ορού
Το σάκχαρο είναι αρκετά σημαντική εξέταση που μπορεί να διαπιστώσει ακόμα και από την αρχή της εγκυμοσύνης διαβήτης κύησης που είναι συχνότερος σήμερα. Αν διαπιστωθεί αύξηση του σακχάρου στην αρχή της εγκυμοσύνης τότε θα γίνετε συχνή εξέταση.

Ομάδα αίματος και ρέζους
Οι εξετάσεις θα αναδείξουν την ομάδα αίματος και τον παράγων ρέζους. Η ομάδα είναι σημαντική σε περίπτωση μετάγγισης. Ο παράγων ρέζους είναι πιο σημαντικός στην εγκυμοσύνη. Είναι πρωτεΐνη που όταν βρίσκετε πάνω στα ερυθρά αιμοσφαίρια έχουμε ρέζους θετικό, σε περίπτωση απουσίας της έχουμε ρέζους αρνητικό. Σε μια γυναίκα ρέζους αρνητική, αν ο σύντροφος της είναι ρέζους θετικό, ή έχει γεννήσει άλλο παιδί ρέζους θετικό, τότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην εγκυμοσύνη. Ελέγχουμε την ευαισθητοποίηση στον παράγοντα Rhesus κάθε μήνα.

Σίδηρος και Φεριττίνη
Ο σίδηρος είναι βασικό συστατικό για την δημιουργία της αιμοσφαιρίνης και την μεταφορά του οξυγόνου. Συνήθως, οι γυναίκες με την μηνιαία απώλεια αίματος λόγω περιόδου έχουν έλλειψη σιδήρου. Στη εγκυμοσύνη δίνονται συμπληρώματα σιδήρου λόγω αυξημένης ανάγκης της μητέρας και του εμβρύου.
Η Φεριττίνη είναι το μέσω μεταφοράς του σιδήρου στο αίμα.

Ηλεκτροφόριση Αιμοσφαιρίνης
Ηλεκτροφόριση αιμοσφαιρίνης δείχνει αν είστε φορέας του στίγματος της μεσογειακής αναιμίας ή άλλης αναιμίας. Σε περίπτωση που η εξέταση είναι θετική πρέπει να γίνει έλεγχος του πατέρα για να διαπιστωθεί αν είναι και αυτός φορέας. Αν έχουμε δύο θετικά αποτελέσματα πρέπει να ελέγξουμε το έμβρυο για νόσο μεσογειακής ή άλλης αναιμίας.

Τοξόπλασμα
Γίνεται έλεγχος για τοξόπλασμα. Το τοξόπλασμα είναι ένα παράσιτο που ζει στις ακαθαρσίες της γάτας και οτιδήποτε μολύνεται από αυτές. Σε περίπτωση μόλυνσης εκτός εγκυμοσύνης, η γυναίκα δημιουργεί αντισώματα κατά του μικροβίου που συνήθως την προστατεύουν για την υπόλοιπη ζωή της. Αν όμως προσβληθεί στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης που δεν υπάρχουν τα αντισώματα τότε το μικρόβιο προσβάλει το έμβρυο δημιουργώντας αποβολές ή βαριά προβλήματα στο έμβρυο. Σε περίπτωση που η έγκυος δεν έχει έρθει σε επαφή με τοξόπλασμα συστήνεται ιδιαίτερη προσοχή στην υγιεινή και γίνεται τακτικός έλεγχος των αντισωμάτων.

Ερυθρά
Με την συγκεκριμένη εξέταση διαπιστώνεται αν η έγκυος έχει αντισώματα κατά της ερυθράς. Αν δεν έχει ανοσία τότε πρέπει να αποφεύγει την επαφή με άτομα που έχουν ερυθρά. Αν κολλήσει στο πρώτο τρίμηνο τότε το έμβρυο κινδυνεύει να προσβληθεί από τύφλωση, κώφωση και καρδιακά προβλήματα. Σε περίπτωση μόλυνσης στο πρώτο τρίμηνο συνήθως γίνεται διακοπή την κύησης. Σε γυναίκες εκτός εγκυμοσύνης που προγραμματίζουν εγκυμοσύνη αν δεν υπάρχει ανοσία συνίστάται το εμβόλιο.

Μεγαλοκυτταροϊός (CMV)
Είναι ίωση που δεν πρέπει να προσβάλει την έγκυος το πρώτο και δεύτερο τρίμηνο γιατί δημιουργεί προβλήματα στο έμβρυο.

Ηπατίτιδες
Σε περίπτωση που η έγκυος πάσχει από ηπατίτιδα πρέπει να ληφθεί ιδιαίτερη μέριμνα σε οποιαδήποτε επέμβαση στην εγκυμοσύνη για να μην μεταφερθεί ο ιός στο έμβρυο. Πιο σημαντική είναι η περίοδος του τοκετού και της λοχίας ώστε να μην έχουμε μόλυνση του εμβρύου από τον ιό. Στο έμβρυο μετά τον τοκετό γίνεται ανοσοπροφύλαξη και εμβόλιο.

Λιστέρια
Η λιστέρια είναι σπάνιο μικρόβιο και βρίσκεται στις ακαθαρσίες. Πρέπει να υπάρχει ιδιαίτερη υγιεινή και σε περίπτωση μόλυνσης να γίνεται θεραπεία. Προκαλεί πρόωρους τοκετούς και αποβολές.

Σύφιλη
Η σύφιλη σήμερα είναι σπάνιο νόσημα. Σε περίπτωση που μια γυναίκα έχει προσβληθεί από αυτό το μικρόβιο πρέπει να γίνει θεραπεία πριν την εγκυμοσύνη. Κατά την εγκυμοσύνη μεταφέρει το μικρόβιο στο έμβρυο στο οποίο δημιουργούνται βαριές βλάβες.

Καρδιολογική εξέταση εγκύου
Η καρδιά είναι όργανο πού στην εγκυμοσύνη υπερλειτουργεί, έτσι μια καρδιολογική εξέταση και ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα θεωρούνται απαραίτητα για να αποκλείσουμε τυχόν προβλήματα που μπορούν να προέλθουν από την καρδιά της εγκύου.

Προτεινόμενος έλεγχος μεταξύ 11 – 16 εβδομάδων κυήσεως
• Κυρίαρχο ρόλο κατέχει ο υπερηχογραφικός έλεγχος κατά την ηλικία αυτή της κυήσεως (υπερηχογραφικός έλεγχος πρώτου τριμήνου ή ΄αυχενική διαφάνεια΄) που πρέπει απαραιτήτως να γίνεται σε όλες τις εγκύους προς ανίχνευση χρωµοσωµατικών ανωμαλιών των εμβρύων. Παράλληλα αξιολογούνται η β-χοριακή γοναδοτροπίνη και η PAPP-A στον ορό της εγκύου. Εκτίμηση προεκλαμψίας και πρόωρου τοκετού.
• Στο διάστημα αυτό μπορεί η έγκυος να υποβληθεί σε βιοψία τροφοβλάστης (χοριακών λαχνών), για τον έλεγχο του γενετικού υλικού του εμβρύου, όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για χρωμοσωμικές ανωμαλίες ή ιστορικό γενετικά κληρονομούμενων παθήσεων.

Προτεινόμενος έλεγχος μεταξύ 16 – 18 εβδομάδων κυήσεως
• Κλινική εξέταση της εγκύου, μέτρηση σωματικού βάρους – αρτηριακής πίεσης, ακρόαση των εμβρυϊκών καρδιακών παλμών.
• Υπερηχογραφικός έλεγχος ανάπτυξης του εμβρύου, μέτρηση του μήκους τραχήλου
• Επαναληπτικές εξετάσεις γενικής αίματος και καλλιέργειας ούρων μπορούν να λάβουν χώρα.
• Επί ενδείξεων σε αυτήν την ηλικία κύησης η έγκυος μπορεί να υποβληθεί σε αμνιοπαρακέντηση.
Προτεινόμενος έλεγχος μεταξύ 20 – 24 εβδομάδων κυήσεως
• Βασικό ρόλο κατά την περίοδο αυτή της εγκυμοσύνης κατέχει ο υπερηχογραφικός έλεγχος ανατομίας του εμβρύου (υπερηχογράφημά β’ – επιπέδου).
• Εξέταση Doppler μητριαίων αρτηριών για πρόβλεψη προεκλαμψίας, εξέταση μήκους τραχήλου για πρόβλεψη πρόωρου τοκετού
• Η βασική εμβρυϊκή υπερηχοκαρδιογραφική εξέταση πρέπει να αποτελεί τμήμα του υπερηχογραφήματος β – επιπέδου.

Προτεινόμενος έλεγχος μεταξύ 26 – 28 εβδομάδων κυήσεως
• Καμπύλη γλυκόζης για τον αποκλεισμό σακχαρώδους διαβήτη κύησης.
• Επανάληψη ορολογικού ελέγχου και της έμμεσης Coombs σε Rhesus αρνητικές εγκύους. Χορήγηση ανοσοπροφύλαξης anti-D εφόσον η έμμεση Coombs είναι αρνητική.

Προτεινόμενος έλεγχος μεταξύ 32 – 34 εβδομάδων κυήσεως
• Υπερηχογράφημα ανάπτυξης εμβρύου και Doppler εμβρυϊκής κυκλοφορίας
• Εργαστηριακός έλεγχος

Προτεινόμενος έλεγχος μεταξύ 36 – 38 εβδομάδων κυήσεως
• Καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος για συνήθη παθογόνα, με έμφαση στον στρεπτόκοκκο ομάδας Β
• Καρδιοτοκογράφημα
• Βιοφυσικό Προφίλ Εμβρύου
• Αξιολόγηση Τραχήλου μέσω της γυναικολογικής εξέτασης

Προτεινόμενος έλεγχος μεταξύ 39 – 40 εβδομάδων κυήσεως
• Καρδιοτοκογράφημα
• Βιοφυσικό προφίλ
• Έλεγχος ωρίμανσης τραχήλου
• Προγραμματισμός καισαρικής τομής επί μαιευτικών ενδείξεων

Γενικά
Η εγκυμοσύνη θεωρείται και είναι ανεπιφύλακτα μια από τις πιο ωραίες, ίσως και η καλύτερη περίοδος στη ζωή κάθε γυναίκας. Αν και είναι μια κατάσταση απόλυτα φυσιολογική και συνυφασμένη με την γυναικεία ύπαρξη, ωστόσο υπάρχει περίπτωση να δημιουργήσει κάποια συμπτώματα στην εγκυμοσύνη και ενοχλήσεις. Ιδιαίτερα στο πρώτο και τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Ενοχλήσεις όπως: ναυτία, εμετός, καούρες, ζαλάδες, κιρσοί, εύκολη κόπωση, πόνοι στην μέση, αιμορροΐδες κτλ. κάνουν την εμφάνιση τους σε κάποιες από τις μέλλουσες μητέρες και όχι απαραίτητα σε όλες και με την ίδια ένταση. Υπάρχουν πολλές γυναίκες οι οποίες μέχρι το τέλος της εγκυμοσύνης τους δεν ταλαιπωρήθηκαν καθόλου ή ένιωσαν ελάχιστα κάποια από τα παραπάνω ενοχλήματα τα οποία τελικά δεν πρέπει να σας τρομάζουν, αλλά να σας κάνουν να νιώθετε ότι η εγκυμοσύνη σας εξελίσσεται ομαλά. Αν για παράδειγμα, σε μια έγκυο που ταλαιπωρείται από εμετούς στις πρώτες εβδομάδες της κύησης, οι εμετοί αυτοί σταματήσουν ξαφνικά και το πρήξιμο στο στήθος , πρέπει να το αναφέρετε για να αποκλειστεί η περίπτωση αποβολής ή μιας παλίνδρομης κύησης. Καλό είναι λοιπόν να γνωρίζετε για τα συνήθη ενοχλήματα της εγκυμοσύνης έτσι ώστε να μην ανησυχήσετε αν κάνουν την εμφάνιση τους. Σχετίζονται συνήθως με το πρώτο και τρίτο τρίμηνο της κύησης.

Πρώτο τρίμηνο
Στις πρώτες εβδομάδες όπου το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται στο εσωτερικό της μήτρας και το έμβρυο αρχίζει να αναπτύσσεται ο οργανισμός βομβαρδίζεται στην κυριολεξία από ορμόνες και στην προσπάθεια του να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες αντιδρά με αποτέλεσμα την πιθανή εμφάνιση εμετών και ναυτίας.

Δεύτερο τρίμηνο
Το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης θεωρείται μια περίοδος ισορροπίας.

Τρίτο τρίμηνο
Στους τρεις τελευταίους μήνες όμως αντικειμενικά ο οργανισμός επιβαρύνεται από την αύξηση του βάρους. Το σώμα αρχίζει να προετοιμάζεται για τον τοκετό, το έμβρυο καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο χώρο μέσα στην μήτρα με αποτέλεσμα να είναι δυνατή η εμφάνιση κόπωσης, κιρσών, πόνου στην μέση – λεκάνη κτλ. Η επιμονή κάποιου ενοχλήματος μπορεί να αποτελεί σημάδι κάποιας παθολογικής κατάστασης που προϋπήρχε γι’ αυτό και είναι καλό να το αναφέρετε. Γενικά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η εγκυμοσύνη είναι μια κατάσταση απόλυτα φυσιολογική για τον οργανισμό και κατ’ επέκταση και οι ενοχλήσεις που την συνοδεύουν. Θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε, τις ενοχλήσεις χωρίς ιδιαίτερη ανησυχία και πάντα με την βοήθεια του γιατρού.

Ζαλάδες – Ίλιγγοι
Ο ίλιγγος και η τάση λιποθυμίας, είναι ένα άλλο από τα Συμπτώματα στην εγκυμοσύνη και  μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε στάδιο της. Στην εγκυμοσύνη υπάρχει αυξημένη κυκλοφορία αίματος στην μήτρα και στα κάτω άκρα. Πολλές φορές υπάρχει ανεπάρκεια ανεφοδιασμού σε αυτό το γρήγορα επεκτεινόμενο κυκλοφορικό σύστημα. Η στάση του αίματος στη μήτρα και τα κάτω άκρα και η αδυναμία επαναφοράς του στην καρδιά μπορεί να δημιουργήσει ίλιγγο ή και λιποθυμία. Μια άλλη αιτία για τους ιλίγγους και τις ζαλάδες είναι τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Σε μια φυσιολογική γυναίκα τα επίπεδα του σακχάρου κυμαίνονται από 80 έως 120mg/dl. Κατά την εγκυμοσύνη οι φυσιολογικές τιμές του σακχάρου είναι 70 έως 90mg/dl λόγω της μεγάλης απορρόφησης του από το έμβρυο. Γι’ αυτό πρέπει να κάνετε μικρά και συχνά γεύματα διατηρώντας το σάκχαρο σε ισορροπία χωρίς μεγάλες αυξομειώσεις.

Άλλη πιθανή αιτία ιλίγγου μπορεί να είναι η αφυδάτωση λόγω των εμετών. Συνίσταται η λήψη 8 έως 12 ποτηριών νερό ημερησίως. Εκτός από τις φυσικές προσαρμογές του σώματος για την εγκυμοσύνη οι ίλιγγοι θα μπορούσαν να είναι ένδειξη αναιμίας. Γι’ αυτό ενημερώστε τον γιατρό σας στην επόμενη επίσκεψη.

Ναυτία και εμετοί
Ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα στην εγκυμοσύνη είναι η ναυτία και οι εμετοί. Κάνουν την εμφάνιση τους μετά την τρίτη εβδομάδα της κύησης και συνήθως διαρκούν μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου. Περισσότερες από τις μισές έγκυες νιώθουν ναυτία, εμετό και πρωινή αδιαθεσία. Στην αρχή της εγκυμοσύνης παρατηρείται υπερπαραγωγή ορμονών και κυρίως οιστρογόνων, οι οποίες επιδρούν στον Κ.Ν.Σ.(Κεντρικό Νευρικό Σύστημα), ερεθίζοντας τους υποδοχείς που είναι υπεύθυνοι για την εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων.

Σιγά σιγά όμως, ο οργανισμός της εγκύου προσαρμόζεται στην καινούργια αυτή κατάσταση και οι υπεύθυνοι υποδοχείς παύουν να αντιδρούν έντονα σε αυτόν τον «βομβαρδισμό» των ορμονών που δέχονται, με αποτέλεσμα η ναυτία και κατ’ επέκταση οι εμετοί να υποχωρούν. Τα συμπτώματα αυτά παρουσιάζονται πιο έντονα τις πρωινές ώρες, είτε εξαιτίας κάποιας μυρωδιάς, ή χωρίς κανέναν ιδιαίτερο λόγο. Άλλες φορές η ναυτία υποχωρεί και άλλες έχει σαν άμεση συνέπεια τους εμετούς. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως εμφανίζονται σε μικρή ένταση και ταλαιπωρούν περισσότερο την έγκυο που έχει μειωμένη όρεξη για φαγητό. Γι αυτό και ορισμένες έγκυες χάνουν 1-2 κιλά στην αρχή της κύησης. Παρόλα αυτά το έμβρυο τρέφεται κανονικά και δεν κινδυνεύει.

Σπάνια η κατάσταση αυτή μπορεί να γίνει πιο σοβαρή. Τότε μιλάμε για την λεγόμενη” υπερέμεση” κατά την οποία η έγκυος κάνει πολλούς εμετούς (15-30). Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να πάρει την κατάλληλη θεραπεία ή ακόμα και να μπει στο νοσοκομείο για να αντιμετωπιστεί η αφυδάτωση που υφίσταται από τους πολλούς και συχνούς εμετούς.

Τι μπορώ να κάνω για την υπερέμεση
Τι μπορείτε να κάνετε ή να αποφύγετε προκειμένου να αντιμετωπίσετε αυτή την κατάσταση:
• Να τρώτε ένα ελαφρύ πρωινό, αν είναι δυνατόν στον κρεβάτι, και να παραμένετε εκεί για ένα τέταρτο.
• Να κάνετε μικρά και συχνά γεύματα.
• Να αποφεύγετε τα βαριά και πικάντικα φαγητά, τα τηγανητά, τα λιπαρά.
• Προτιμάτε στεγνές και όχι υδαρείς τροφές.
• Να πίνετε υγρά αλλά με μέτρο και καλύτερα μετά το πρωινό.
• Να περπατάτε αρκετά, αλλά να μην κουράζεστε υπερβολικά.
• Να απομακρύνετε μυρωδιές που σας ενοχλούν και να αερίζετε συχνά τους χώρους στους οποίους κινείστε.
• Να μην φοράτε ρούχα που σας στενεύουν, ιδιαίτερα στην μέση.
Να λαμβάνετε μόνο φάρμακα που σας έχει συστήσει ο γιατρός.

Κούραση
Μια γυναίκα συχνά μπορεί να αισθανθεί κούραση λόγω των φυσικών και συναισθηματικών απαιτήσεων της εγκυμοσύνης. Πολλές φορές μια έγκυος αισθάνεται κουρασμένη ακόμα και αν έχει κοιμηθεί πολύ την προηγούμενη νύχτα. Αυτό είναι φυσιολογικό. Το σώμα σας, σπαταλά μεγάλη ενέργεια για να προσαρμοστεί στην καινούργια κατάσταση της εγκυμοσύνης. Σιγά σιγά με την προσαρμογή του σώματος στην νέα αυτή κατάσταση αρχίζετε να ανακτάτε περισσότερη ενέργεια. Μέχρι τότε θα πρέπει να ξεκουράζεστε αρκετά και να μην πιέζετε τον εαυτό σας. Πάρτε μια ολιγοήμερη άδεια αν αυτό μπορεί να σας ισορροπήσει. Όταν ξανανιώσετε δυνατή μπορείτε να επιστρέψετε στην εργασία σας αν αυτό σας κάνει να νιώθετε καλύτερα και λιγότερο ανήσυχες.

Συμβουλές για να καταπολεμήσετε την κούραση.
• Μην πιέζετε τον εαυτό σας όταν νιώθει κουρασμένη.
• Κοιμηθείτε περισσότερες από 8 ώρες κάθε νύχτα
• Προσπαθήστε να ξεκουράζεστε 1 με 2 ώρες κατά την διάρκεια της ημέρας.
• Ξαπλώνετε στην αριστερή πλευρά γιατί συνήθως η μήτρα έχει μια ελαφρά δεξιά κλίση μέσα στη λεκάνη. Αυτό σας ανακουφίζει και παρέχει περισσότερο οξυγόνο στο έμβρυο.
• Χρησιμοποιείτε ένα ή περισσότερα μαξιλάρια για να υποστηρίζετε σωστά το σώμα σας κατά τη διάρκεια του ύπνου.
• Δώστε στο σώμα σας την ενέργεια που χρειάζεται με την σωστή διατροφή. Η κούραση μπορεί να επιδεινωθεί από ανεπάρκεια σιδήρου ή δίαιτες που δεν προσδίδουν όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται μια έγκυος.
• Αγνοήστε τους άλλους αν σας δημιουργούν στρες και άγχος. Προτιμάτε να συναναστρέφεστε με ανθρώπους που σας χαλαρώνουν και σας κάνουν να νιώθετε σίγουρες.
• Η κούραση συχνά επιδεινώνεται από το περιβάλλον. Χώροι με λίγο φωτισμό, κακό αερισμό, υπερβολικό θόρυβο μπορούν να αυξήσουν την κούραση σας και την ένταση.
• Ασκήστε το σώμα σας σε επιτρεπτά όρια γιατί μπορεί να σας αναζωογονήσει. Ένας χαλαρός περίπατος πολλές φορές θα σας ξεκουράσει.

Συχνοουρία
Ένα άλλο από τα συμπτώματα στην εγκυμοσύνη είναι η συχνοουρία. Η αύξηση της μήτρας αρχίζει να πιέζει την κύστη, που βρίσκεται μπροστά από την μήτρα, προκαλώντας συχνοουρία. Η κατακράτηση υγρών και η αυξανόμενη λειτουργία των νεφρών που παρατηρούνται στην εγκυμοσύνη, δημιουργούν επίσης συχνοουρία. Η πίεση της κύστης θα μειωθεί μετά τον τρίτο μήνα που μεγαλώνει η μήτρα και βγαίνει έξω από την λεκάνη. Είναι σημαντικό να αναφέρετε στο γιατρό σας αν κατά την ούρηση έχετε τσούξιμο ή πόνο γιατί αυτό είναι σύμπτωμα ουρολοίμωξης. Η ουρολοίμωξη είναι συχνή στην εγκυμοσύνη και πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα με την κατάλληλη θεραπεία.

Γαστρεντερικά ενοχλήματα
Τα γαστρεντερικά ενοχλήματα είναι ένα από τα Συμπτώματα στην εγκυμοσύνη. Η αύξηση της προγεστερόνης κατά το πρώτο τρίμηνο επιδρά στη μήτρα μειώνοντας τις συστολές της και τον κίνδυνο αποβολής. Όμως επιδρά και στο γαστρεντερικό σωλήνα που αποτελείται από τον ίδιο μυ της μήτρας, μειώνοντας την περισταλτικότητα του. Μειώνοντας τις περισταλτικές κινήσεις του εντέρου επιβραδύνεται η κίνηση των τροφών μέσω της πεπτικής οδού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα καούρα, δυσπεψία, μετεωρισμό (φούσκωμα), δυσκοιλιότητα.

Με τον μετεωρισμό πολλές γυναίκες παραλείπουν να τρώνε τακτικά τις ποσότητες των τροφών που χρειάζονται. Μπορείτε να μειώσετε τον μετεωρισμό με μικρά συχνά γεύματα, τρώγοντας αργά και αποφεύγοντας την κατάποση αέρα κατά το γεύμα. Αποφύγετε να καταναλώνετε τρόφιμα που προκαλούν αέρια και έχουν πολλές ίνες όπως κρεμμύδια, λάχανο, τηγανισμένα τρόφιμα, βαριές σάλτσες, αεριούχα αναψυκτικά και όσπρια.

Η αύξηση της μήτρας και ο καταλαμβανόμενος χώρος από αυτήν αυξάνει κατά την εγκυμοσύνη δημιουργώντας πίεση στο έντερο και περιορίζοντας την φυσική του δραστηριότητα. Προτιμάτε τα φρέσκα φρούτα, δημητριακά ολικής αλέσεως και ψωμί καθημερινά. Επίσης προσπαθείτε να πίνετε 8 έως 12 ποτήρια νερό καθημερινά. Αποφύγετε τσάι, καφέ, αεριούχα αναψυκτικά.

Αύξηση μαστών
Στα Συμπτώματα στην εγκυμοσύνη εντάσσεται και η αύξηση μαστών. Με την έναρξη της εγκυμοσύνης οι μαστικοί αδένες πρήζονται και γίνονται πιο ευαίσθητοι. Αυτό οφείλετε στην αύξηση της προγεστερόνης . Το σώμα σας προετοιμάζει τους μαστούς για τον θηλασμό. Ένας υποστηρικτικός μαλακός στηθόδεσμος πρέπει να χρησιμοποιείται, που δεν ερεθίζει το στήθος και αποφεύγετε την πτώση ή την χαλάρωση του μαστού.

Οι θηλές σκουραίνουν και μικρά στίγματα αρχίζουν να διαφαίνονται (ιδρωτοποιοί αδένες – Μοντγκόμερι). Σε μερικές γυναίκες γίνονται πιο εμφανείς οι φλέβες στην περιοχή καθώς η αιμάτωση των μαστών αυξάνεται. Μετά τον τοκετό οι μαστοί μπορούν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο εάν δεν αδειάσουν σωστά από το γάλα που παράγουν.

Πόνος στο στήθος
Οι περισσότερες γυναίκες σε κάποια περίοδο της ζωής τους αναπτύσσουν πόνο στο στήθος. Μπορεί να αφορά τον ένα  μαστό ή και τους δύο. Ο πόνος μπορεί να είναι περιοδικός και να εμφανίζεται σε σχέση με την περίοδο ή να είναι ανεξάρτητος από αυτήν. Να ξεκαθαρίσουμε ότι ο πόνος στο στήθος συνήθως δεν είναι πρόωρο σύμπτωμα καρκίνου του μαστού. Θα πρέπει να επισκεφθείτε τον γιατρό σας για οποιαδήποτε ανησυχία καθώς επίσης και για διάγνωση του αίτιου που προκαλεί τον πόνο.

Τύποι πόνου
Ο πόνος στο στήθος χαρακτηρίζεται ανάλογα με την περιοδικότητα του σε περιοδικό πόνο μαστού ή σε μη περιοδικό. Περίπου 2 στις 3 περιπτώσεις ο πόνος στο στήθος είναι περιοδικός. Εάν δεν είστε σίγουρη, αν ο πόνος είναι περιοδικός ή όχι, κρατήστε ημερολόγιο για 2 ή 3 μήνες σημειώνοντας την έναρξη του καθώς επίσης και την ακμή του.

1. Περιοδικός πόνος μαστού
Εμφανίζεται συνήθως σε γυναίκες ηλικίας 30 έως 50 ετών. Αφορά περίπου τα 2/3 των περιπτώσεων. Στις περισσότερες γυναίκες που εμφανίζεται είναι ήπιος και εκδηλώνετε σαν μια απλή τάση μαστών λίγο πριν την περίοδο. Σπάνια μπορεί να γίνει ισχυρότερος και να έχει επίπτωση στην καθημερινότητα μιας γυναίκας.

Χαρακτηριστικά του περιοδικού πόνου.
Ο περιοδικός πόνος συμπεριλαμβάνει και τους δύο μαστούς. Είναι συνήθως ισχυρότερος στο άνω και έξω τεταρτημόριο των μαστών, αρχίζει να εμφανίζεται μετά τα μέσα της περιόδου (ωορρηξία) αυξάνοντας σε ένταση και φτάνοντας στην ακμή του περίπου 3 μέρες πριν από την περίοδο. Η ένταση του διαφέρει από μήνα σε μήνα. Ο πόνος εμφανίζεται και συνοδεύεται από ένα πρήξιμο στο στήθος κάνοντας το πιο ευαίσθητο στο άγγιγμα.  Οι μαστοί γίνονται μεγαλύτεροι και συνοδεύονται από ένα γενικότερο πρήξιμο στην κοιλιά και σε όλο το σώμα. Η μετακίνηση των μαστών είναι δύσκολη και επίπονη επηρεάζοντας ακόμα και καθημερινές λειτουργίες όπως το τρέξιμο, μια σφιχτή αγκαλιά ή τη σεξουαλική δραστηριότητα.

Αιτιολογία περιοδικού πόνου:
Ο περιοδικός πόνος του στήθους δημιουργείτε λόγο μεγαλύτερης ευαισθησίας του ιστού του μαστού στις κυκλοφορούμενες ορμόνες του κύκλου. Κατά το 2ο μισό του κύκλου μετά την ωορρηξία στον οργανισμό της γυναίκας ανεβαίνει μια ορμόνη (προγεστερόνη) η οποία επιδρά στον μαζικό αδένα δημιουργώντας ευαισθησία, κατακράτηση υγρών (πρήξιμο) και πόνο.

Θεραπεία περιοδικού πόνου:
Σε περίπτωση ελαφρών ενοχλήσεων δεν πρέπει να γίνεται κάποια θεραπεία απλά πρέπει να καθησυχάζεται η γυναίκα ότι αυτή η ενόχληση δεν εγκυμονεί κινδύνους. Δεν είναι σύμπτωμα καρκίνου ή κάποιας άλλης σοβαρής ασθένειας του μαστού. Η ενόχληση του περιοδικού πόνου μπορεί να διαρκέσει 3 έως 6 μήνες και συνήθως αποδράμει. Σε περίπτωση που ο πόνος είναι αρκετά οξύς και ανυπόφορος θα πρέπει: Να στηρίζετε τους μαστούς με ένα καλό ενισχυτικό στηθόδεσμο ώστε να μειώνονται  οι κινήσεις και ο πόνος. Αποφεύγετε καφεΐνη, τσάι, μπαχαρικά και πολύ αλάτι. Η διατροφή σας θα πρέπει να είναι χαμηλή σε λιπαρά ενώ θα πρέπει να αυξήσετε την κατανάλωση των υδατανθράκων που έχει αποδειχθεί ότι βοηθάει. Αυξήστε επίσης την κατανάλωση υγρών.  Χρησιμοποιείστε ελαφρά παυσίπονα σε περίπτωση που ο πόνος είναι ανυπόφορος. Τα αντισυλληπτικά δισκία μπορούν να μειώσουν τον πόνο. Σε ακραίες περιπτώσεις όταν ο πόνος είναι ανυπόφορος μπορούν να χρησιμοποιηθούν άλλα φάρμακα όπως βρωμοκρυπτίνη, δαναζόλη. Αυτά χρησιμοποιούνται σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις όταν ο πόνος είναι ανυπόφορος.

2. Μη περιοδικός πόνος
Ο μη περιοδικός πόνος του μαστού, συνήθως είναι εντοπισμένος στον ένα μαστό, σημειακά με διάφορες προεκτάσεις (προς το μυϊκό τοίχωμα, τα πλευρά, προς τα πάνω ή κάτω). Είναι συχνότερος σε γυναίκες ηλικίας άνω των 40ετών. Συνήθως είναι μυϊκός πόνος που μπορεί να προέρχεται από χτύπημα η  απότομη κίνηση. Άλλη αιτία μη περιοδικού πόνου μπορεί να είναι μια μόλυνση η οποία αφορά συνήθως έναν μαστό και δημιουργεί ερυθρότητα, θερμότητα και πόνο. Καταπονήσεις από μη άνετους στηθόδεσμους (μπανέλες)  μπορεί να δημιουργήσουν πόνο σημειακά, στο σημείο που ερεθίζεται ο μαστός. Επειδή ο μη περιοδικός πόνος μπορεί να είναι διάφορης αιτιολογίας θα πρέπει οπωσδήποτε να γίνει διάγνωση από γιατρό, της αιτίας του πόνου.

Πόνος στη στήθος και καρκίνος
Οι γυναίκες με πόνο στο στήθος συχνά ανησυχούν για την ύπαρξη καρκίνου. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι αυτό είναι πολύ σπάνιο. Ο καρκίνος του μαστού, δυστυχώς, δημιουργεί πολύ σπάνια πόνο  (1 στις 20 περιπτώσεις καρκίνου, εμφανίζει πόνο). Θα πρέπει να επισκεφθείτε τον γιατρό σας σε περίπτωση που ο πόνος εμμένει, δεν είναι κυκλικός και δεν αφορά και τους δύο μαστούς.

Αυτοεξέταση μαστών
Η αυτοεξέταση μαστών είναι η εξέταση του στήθους από την ίδια τη γυναίκα. Επιτρέπει στην γυναίκα να γνωρίζει το στήθος της και τα χαρακτηριστικά του. Έτσι, μπορεί να εντοπίσει άμεσα οποιαδήποτε αλλαγή θα μπορούσε να υποδηλώνει κάποια πάθηση. Πριν ξεκινήσετε την αυτοεξέταση ως ρουτίνα, είναι απαραίτητο να επισκεφτείτε ένα γιατρό, ο οποίος θα σας πει τι είναι φυσιολογικό και τι όχι για το δικό σας μαστό.

Οι γνώμες για τη χρησιμότητα της αυτοεξέτασης μαστών διίστανται. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι δεν προσφέρει πολλά, αφού η επιβίωση των γυναικών από καρκίνο του μαστού δεν έχει βελτιωθεί χάρις αύτη. Ωστόσο 4 στις 10 γυναίκες που διαγνώστηκαν με καρκίνο μαστού απευθυνθήκαν στο γιατρό μετά από κάποιο εύρημα που οι ίδιες εντόπισαν στο στήθος τους. Η αυτοεξέταση μαστών λοιπόν δίνει σιγουριά και ασφάλεια στις γυναίκες. Για αυτό, είναι χρήσιμο να γνωρίζετε πως γίνεται σωστά.

Πότε πρέπει να γίνεται η αυτοεξέταση μαστών ;
Η αυτοεξέταση μαστών ιδανικά γίνεται μια φορά το μήνα. Για γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, καλό είναι να γίνεται 7η με 14η μέρα του κύκλου. Στο διάστημα αυτό, το στήθος είναι λιγότερο πρησμένο και ευαίσθητο στην πίεση και η εξέταση γίνεται πιο ευκολά. Γυναίκες στην εμμηνόπαυση μπορούν να την πραγματοποιούν οποιαδήποτε μέρα, αρκεί να είναι σταθερά μια φορά το μήνα. Η αυτοεξέταση του στήθους δεν διαρκεί πάνω από 15 λεπτά.

Ποια τα βήματα της;

Η αυτοεξέταση του μαστού πραγματοποιείται σε 3 βήματα:
1. Οπτική αξιολόγηση μπροστά στον καθρέπτη.
Σταθείτε μπροστά από τον καθρέπτη με τα χέρια χαλαρά στο πλάι. Παρατηρείστε το στήθος σας προσεκτικά από μπροστά και στη συνέχεια γυρίστε στο πλάι δεξιά και αριστερά.

Στη συνέχεια σηκώστε να χέρια και τοποθετήστε τα πίσω από το κεφάλι. Πάλι παρατηρείτε τους μαστούς στον καθρέπτη από όλες τις πλευρές. Αν το στήθος σας είναι μεγάλο, σηκώνετε ελαφρά ώστε να δείτε το δέρμα από κάτω.

Μπορείτε να κάνετε το ίδιο ενώνοντας και πιέζοντας τις παλάμες σας στο ύψος του μετώπου.

Στο βήμα αυτό αξιολογούμε αλλαγές στο μέγεθος, το σχήμα, το χρώμα του στήθους. Παρατηρούμε για εξογκώματα, βαθουλώματα και αλλαγές στην υφή του δέρματος. Παρατηρούμε και τις ρώγες αν είναι επίπεδες, στρέφονται προς τα έσω ή κοιτούν σε διαφορετική κατεύθυνση από ότι συνήθως.

2. Ψηλάφηση σε όρθια θέση
Ξεκινώντας, τοποθετούμε το ένα χέρι μας πίσω από το κεφάλι και με το άλλο ψηλαφούμε τον αντίθετο μαστό. Χρησιμοποιούμε τα 3 μεσαία δάχτυλα-όχι τα ακροδάχτυλα- και με μικρές κυκλικές κινήσεις φροντίζουμε να καλύψουμε όλη την επιφάνεια του κάθε μαστού. Μπορούμε να ψηλαφούμε σε οριζόντια διεύθυνση ώστε να είμαστε σίγουροι ότι δεν αφήσαμε κάποιο σημείο. Σε κάθε σημείο εφαρμόζουμε μικρή, μεσαία και σταδιακά μεγαλύτερη πίεση κάθε φορά. Έτσι ψηλαφούμε επιφανειακά κοντά στο δέρμα, μετά σε βαθύτερα στρώματα και τέλος κοντά στο θωρακικό τοίχωμα και τις πλευρές.

Δεν παραλείπουμε την περιοχή κάτω από τις μασχάλες, όπου εφαρμόζουμε τις ίδιες κινήσεις.

3. Ψηλάφηση σε ύπτια θέση
Στο τέλος  της εξέτασης, ξαπλώνουμε πάνω σε μια σταθερή επιφάνεια και ακολουθούμε την ίδια διαδικασία με αυτή στο βήμα 2. Σε ύπτια θέση ο ιστός του μαστού κατανέμεται ομοιόμορφα στο θωρακικό τοίχωμα. Έτσι, μπορούμε να ανιχνεύσουμε κάποια μάζα που δεν ήταν ψηλαφητή προηγουμένως.

Στο τέλος της αυτοεξέτασης πιέζουμε τις θηλές. Εκροή υγρού, πρέπει να αναφέρεται.
Η ψηλάφηση έχει σαν στόχο την εύρεση κάποιας ύποπτης μάζας. 8 στις 10 φορές, το εύρημα δεν πρέπει να μας ανησυχεί. Οι περισσότερες παθήσεις του μαστού είναι καλοήθεις.

Πότε χρειάζεται να απευθυνθώ στο γιατρό;
Οποιαδήποτε αλλαγή εντοπίσετε στους μαστούς σας κατά την αυτοεξέταση, χρειάζεται περεταίρω αξιολόγηση. Τα ευρήματα που είναι πιο ανησυχητικά είναι:

• Ψηλαφητή μάζα, σκληρή, με ακανόνιστα όρια που δεν είναι επώδυνη κατά την ψηλάφηση. Δεν μετακινείται κατά τις κινήσεις των άνω άκρων και του μαστού. Φαίνεται να είναι κολλημένη στο θώρακα ή στο δέρμα. Το μέγεθος της παραμένει σταθερό και τα χαρακτηριστικά της δεν μεταβάλλονται σύμφωνα με την περίοδο. Η μάζα μπορεί να ψηλαφάται στο μαστό ή στην μασχάλη.
• Αλλαγή στην υφή του δέρματος του μαστού ή στο μέγεθος του ενός εκ των δύο μαστών. Σκληρό δέρμα, με όψη φλοιού πορτοκαλιού ή με βαθουλώματα μπορεί να υποδηλώνουν κακοήθεια. Κόκκινο πρησμένο δέρμα με τοπικά αυξημένη θερμοκρασία είναι σημεία φλεγμονής
• Εισολκή της θηλής που δεν υπήρχε πριν. Εξίσου ανησυχητικό είναι το αιματηρό ή ορώδες έκκριμα θηλής όταν δεν ασκείται πίεση σε αυτήν.

Μπορεί η σωστή αυτοεξέταση μαστών να αντικαταστήσει τον ετήσιο προληπτικό έλεγχο;
Η μαστογραφία είναι η μόνη μέθοδος που μπορεί να ανιχνεύσει έγκαιρα κάποια κακοήθεια πρώτου αυτή γίνει ψηλαφητή. Συνεπώς, είναι αναντικατάστατη. Ωστόσο η αυτοεξέταση μαστών, όταν συνδυάζεται με την μαστογραφία, βοηθάει τη γυναίκα να καταλάβει τι είναι φυσιολογικό για αυτήν ώστε να αναφέρει οποιαδήποτε αλλαγή έγκαιρα. Μην ξεχνάμε ότι με τη αυτοεξέταση μαστών μπορούμε να εντοπίσουμε και μη κακοήθεις βλάβες που δεν φαίνονται με  την μαστογραφία π. χ μαστίτιδα. Τέλος, η αυτοεξέταση είναι ο μόνος τρόπος παρακολούθησης των μαστών σε γυναίκες νεαρής ηλικίας όπου η ετήσια μαστογραφία δεν προτείνεται.

Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική περίοδος στη ζωή μιας γυναίκας. Δεν είναι ασθένεια ή διαταραχή. Με την εμμηνόπαυση, πολλές γυναίκες αισθάνονται ανακούφιση γιατί δεν χρειάζεται πλέον να ανησυχούν για επίπονες  περιόδους, κράμπες ή εγκυμοσύνες. Ως εμμηνόπαυση ορίζεται η τελευταία περίοδος,  μετά  την οποία μια γυναίκα δεν έχει περίοδο (εμμηνορρυσία) για 12  μήνες. Αρχίζει συνήθως μεταξύ των ηλικιών 48 και 56 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί πριν ή μετά από αυτή την ηλικία.

Η εμμηνόπαυση μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα συμπτώματα. Για τις περισσότερες γυναίκες όμως δεν απαιτείται θεραπεία για αυτά.

Πότε αρχίζει η εμμηνόπαυση ;
Οι περισσότερες γυναίκες ξεκινούν πρώτα με την κλιμακτήριο. Αναπτύσσουν κλιμακτηριακά συμπτώματα έως και 7 χρόνια πριν από την τελευταία τους έμμηνο ρύση. Τα συμπτώματα συχνά συνεχίζονται μέχρι και δύο χρόνια μετά την τελευταία περίοδο μιας γυναίκας.

Ένας μικρός αριθμός γυναικών εμφανίζουν κλιμακτηριακά συμπτώματα έως και μια δεκαετία πριν από την εμμηνόπαυση. Η μέση ηλικία για την εμμηνόπαυση είναι τα 52 χρόνια. Εξαρτάται από την κληρονομικότητα, τους περιβαλλοντικούς παράγοντες, το ιστορικό και την φυλή κάθε γυναίκας.

Η κλιμακτήριος εμφανίζεται πριν από την εμμηνόπαυση. Η κλιμακτήριος είναι μια εποχή που οι ορμόνες σας αρχίζουν να αλλάζουν και να μειώνονται προετοιμάζοντας για την εμμηνόπαυση.

Μπορεί να διαρκέσει οσοδήποτε. Από μερικούς μήνες έως αρκετά χρόνια. Άλλες γυναίκες παραλείπουν την κλιμακτήριο και μπαίνουν στην εμμηνόπαυση ξαφνικά.
Περίπου το 1% των γυναικών μπαίνουν στην εμμηνόπαυση πριν από την ηλικία των 40 ετών, η οποία ονομάζεται πρόωρη εμμηνόπαυση ή πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια. Περίπου το 5% των γυναικών υφίστανται εμμηνόπαυση μεταξύ των ηλικιών 40 και 45 ετών. Αυτό αναφέρεται ως πρώιμη εμμηνόπαυση .

Κλιμακτήριος  εμμηνόπαυση και  μετεμμηνοπαυσιακή περίοδος
Κατά τη διάρκεια της κλιμακτηρίου, οι περίοδοι γίνονται ακανόνιστες καθυστερούν  ή μπορεί να παραλειφθεί εντελώς μία ή περισσότερες περίοδοι. Το αίμα της περιόδου μπορεί επίσης να γίνει λιγότερο σε ποσότητα αλλά να διαρκεί περισσότερο, ενώ σπάνια περισσότερο.

Η εμμηνόπαυση ορίζεται ως η έλλειψη εμμηνορρυσίας για ένα ολόκληρο έτος.
Η μετεμμηνόπαυση αναφέρεται στα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.

Ποια είναι τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης;
Η εμπειρία της εμμηνόπαυσης για κάθε γυναίκα είναι μοναδική. Τα συμπτώματα είναι συνήθως πιο σοβαρά όταν η εμμηνόπαυση εμφανίζεται ξαφνικά ή σε μικρότερη ηλικία.

Οι συνθήκες που επηρεάζουν την υγεία των ωοθηκών, όπως ο καρκίνος ή η υστερεκτομή, ή ορισμένες συνήθειες, όπως το κάπνισμα , τείνουν να αυξάνουν τη σοβαρότητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων.

Εκτός από τις μεταβολές της εμμήνου ρύσεως, τα συμπτώματα της κλιμακτηρίου, της εμμηνόπαυσης και της μετεμμηνόπαυσης είναι γενικά τα ίδια. Τα πιο κοινά πρώιμα συμπτώματα είναι:
• αραιομηνόροια ή αμηνόρροια
• ελαφρότερες και σπάνια βαρύτερες περιόδους από τις συνήθεις
• αγγειοκινητικά συμπτώματα, όπως εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις κ.α.
Εκτιμάται ότι το 75% των γυναικών αντιμετωπίζουν εξάψεις με την εμμηνόπαυση.

Άλλα κοινά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν:
• αυπνία
• κολπική ξηρότητα
• αύξηση βάρους
• κατάθλιψη
• ανησυχία
• δυσκολία συγκέντρωσης
• προβλήματα μνήμης
• μειωμένη λίμπιντο ή σεξουαλικής διάθεσης
• ξηρότητα δέρματος
• αυξημένη ούρηση και απώλεια ούρων
• ευαισθησία και χαλαρότητα στήθους
• πονοκεφάλους
• ταχυκαρδίες
• λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος
• μειωμένη μυϊκή μάζα
• επώδυνες ή δύσκαμπτες αρθρώσεις
• μειωμένη οστική μάζα
• αραίωση ή απώλεια μαλλιών
• αυξημένη τριχοφυΐα σε περιοχές του σώματος, όπως το πρόσωπο, ο λαιμός, το στήθος και το άνω μέρος της πλάτης

Επιπλοκές της εμμηνόπαυσης
Οι πιο συχνές επιπλοκές της εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν:
• αιδοιοκολπική ατροφία
• δυσπαρεύνεια ή πόνο στην επαφή
• μείωση του μεταβολισμού
• οστεοπόρωση , δηλ. οστά με μειωμένη μάζα και αντοχή
• δυσθυμία ή ξαφνικές συναισθηματικές αλλαγές
• καταρράκτη
• περιοδοντική νόσο
• ακράτεια ούρων
• καρδιοπάθειες ή αγγειοπάθειες

Γιατί συμβαίνει η εμμηνόπαυση;
Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσική διαδικασία που συμβαίνει λόγω μείωσης ωοθυλακίων στις ωοθήκες. Οι ωοθήκες κάθε γυναίκας περιέχουν συγκεκριμένο αριθμό ωοθυλακίων κατά την γέννηση. Αυτά δεν πολλαπλασιάζονται και χρησιμοποιούνται κατά την διάρκεια της γόνιμης ηλικίας της γυναίκας. Όταν τελειώσουν, τελειώνει και η περίοδος.

Προς το τέλος της γόνιμης ηλικίας της γυναίκας, τα εναπομείναντα ωοθηλάκια παράγουν  λιγότερες ορμόνες.

Το σώμα αρχίζει να υφίσταται αρκετές αλλαγές ως απάντηση στα χαμηλότερα επίπεδα των ορμονών οιστρογόνου, προγεστερόνης τεστοστερόνης.

Οι περισσότερες γυναίκες παρατηρούν πρώτα την συχνότητα της περιόδου τους να μειώνεται, καθώς η ροή γίνεται βαρύτερη και μεγαλύτερη. Αυτό συμβαίνει συνήθως σε κάποιο σημείο στα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του ’40. Μέχρι την ηλικία των 52 ετών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εμμηνόπαυση προκαλείται ιατρογενώς από χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών και των σχετικών πυελικών δομών.

Τα κοινά αίτια της ιατρογενούς εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν:
•  Χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών
• Διακοπή λειτουργίας των ωοθηκών, η οποία μπορεί να γίνει με ορμονοθεραπεία σε γυναίκες με καρκίνο  και θετικούς υποδοχείς στα οιστρογόνα
• Ακτινοβολία πυέλου μετά από καρκίνο
• Τραυματισμοί που βλάπτουν σοβαρά ή καταστρέφουν τις ωοθήκες

Διάγνωση της εμμηνόπαυσης.
Μια νέα εξέταση αίματος γνωστή ως AMH (Anti-Mullerian Hormone) χρησιμοποιείται για να υπολογιστούν τα ωοθηλάκια που έχουν απομείνει στις ωοθήκες μια γυναίκας. Δείχνει αν είναι  στην εμμηνόπαυση ή πλησιάζει σε αυτήν.

Αυτή η εξέταση  μπορεί να είναι χρήσιμη σε γυναίκες που εμφανίζουν περιεμμηνοπαυσιακά συμπτώματα.. Η πρώιμη εμμηνόπαυση σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο οστεοπόρωσης,  καταγμάτων, καρδιακών παθήσεων ,  κολπικών μεταβολών, απώλειας της  λίμπιντο και δυσθυμίας.

Άλλες εξετάσεις αίματος είναι  η FSH, LH, οιστρογόνα και προγεστερόνης
Τα σταθερά αυξημένα επίπεδα FSH στο αίμα άνω των 30 mIU / mL, σε συνδυασμό με την έλλειψη εμμηνορρυσίας για ένα συνεχές έτος, είναι συνήθως επιβεβαίωση της εμμηνόπαυσης.

Κατά τη διάρκεια της κλιμακτηρίου, τα επίπεδα FSH και οιστρογόνων είναι κυμαινόμενα, έτσι η διάγνωση θα γίνει με βάση τα συμπτώματα, το ιατρικό ιστορικό και τις πληροφορίες για την περίοδο.

Ανάλογα με τα συμπτώματά σας και το ιστορικό, ο γιατρός μπορεί  να ζητήσει πρόσθετες εξετάσεις αίματος για να αποκλείσει άλλες καταστάσεις που μπορεί να είναι υπεύθυνες για τα συμπτώματά σας.

Πρόσθετες εξετάσεις αίματος που χρησιμοποιούνται συνήθως για να επιβεβαιώσουν την εμμηνόπαυση περιλαμβάνουν:
• εξετάσεις λειτουργίας θυρεοειδούς
• προφίλ λιπιδίων αίματος
• δοκιμές ηπατικής λειτουργίας
• δοκιμές νεφρικής λειτουργίας
• δοκιμασίες τεστοστερόνης , προγεστερόνης , προλακτίνης , οιστραδιόλης και χοριακής γοναδοτροπίνης (hCG)

Θεραπείες για την εμμηνόπαυση.
Μπορεί να χρειαστείτε θεραπεία εάν τα συμπτώματά σας είναι σοβαρά ή επηρεάζουν την ποιότητα ζωής σας. Η ορμονική θεραπεία χρησιμοποιείται σπάνια αφού αυξάνει κατά πολύ τις πιθανότητες γυναικολογικού καρκίνου. Είναι αποτελεσματική σε γυναίκες ηλικίας κάτω των 60 ετών ή εντός 10 ετών από την έναρξη της εμμηνόπαυσης. Χρησιμοποιείται  για τη μείωση ή τη διαχείριση στις:
• εξάψεις
• νυχτερινές εφιδρώσεις
• κολπική ατροφία
• οστεοπόρωση
• δευτερεύοντα χαρακτηριστικά του φύλου.

Πρόσθετα φάρμακα χρησιμοποιούνται μερικές φορές για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και   περιλαμβάνουν:
• Για την αραίωση και απώλεια μαλλιών τοπικές κρέμες
• Για την ανεπιθύμητη τριχοφυΐας τοπικές κρέμες και laser
• Για τον μεταβολισμό, άγχος και κατάθλιψη χρησιμοποιούνται αγχολυτικά όπως επιλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs)
• για ξηρότητα του κόλπου και επώδυνη σεξουαλική επαφή χρησιμοποιείται σήμερα με άριστα αποτελέσματα η Laser αναζωογόνηση κόλπου (LVR) καθώς και κολπικές κρέμες με η χωρίς χαμηλής δόσης οιστρογόνα και λιπαντικά
• προφυλακτική αντιβίωση για υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
• Υπναγωγά φάρμακα για την αϋπνία
• Για την μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση denosumab, teriparatide, ραλοξιφαίνη ή καλσιτονίνη καθώς ασβέστιο και βιταμίνη D

Φυσικοί τρόποι για την αντιμετώπιση της κλιμακτηρίου.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να μειώσετε τα συμπτώματα της κλιμακτηρίου ή εμμηνόπαυσης. Φυσικές θεραπείες που  χρησιμοποιούνται στο σπίτι και περιλαμβάνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής και εναλλακτικές θεραπείες είναι .

Δροσεροί και ευάεροι χώροι
Φορέστε  χαλαρά  ρούχα, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας και κατά τη διάρκεια ζεστού ή απρόβλεπτου καιρού. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε τις εξάψεις .
Κρατώντας την κρεβατοκάμαρά σας δροσερή και αποφεύγοντας τις βαριές κουβέρτες τη νύχτα μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση των πιθανών νυχτερινών εφιδρώσεων και εξάψεων. Αν έχετε τακτικά νυκτερινές εφιδρώσεις, σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε έναν φορητό ανεμιστήρα για να  δροσιστείτε αν αισθανθείτε ότι ιδρώνετε.

Άσκηση και διαχείριση του βάρους σας
Μειώστε την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων σας κατά 400 έως 600 θερμίδες για να διαχειριστείτε το βάρος σας . Είναι επίσης σημαντικό να ασκείστε μετρίως για 20 έως 30 λεπτά την ημέρα. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να :
• αυξήσετε την ενέργεια σας
• κοιμηθείτε καλύτερα την νύχτα
• βελτιώσετε την διάθεση σας

Ζητήστε ιατρική συμβουλή
Συζητήστε με έναν ψυχολόγο για οποιαδήποτε συναισθηματική αλλαγή, κατάθλιψης, άγχους, θλίψης, απομόνωσης, αϋπνίας και αλλαγών συμπεριφοράς.
Θα πρέπει επίσης να προσπαθήσετε να μιλήσετε με τα μέλη της οικογένειάς σας, τους αγαπημένους σας ή τους φίλους σας για συναισθήματα άγχους, αλλαγές διάθεσης ή κατάθλιψη, ώστε να γνωρίζουν τις ανάγκες σας.

Συμπληρώματα  διατροφής.
Πάρτε συμπληρώματα ασβεστίου , βιταμίνης D και μαγνησίου για να μειώσετε τον κίνδυνο για οστεοπόρωση,  να βελτιώσετε τα επίπεδα ενέργειας και τον ύπνο.

Άλλα μέσα.
Ορισμένες μελέτες υποστηρίζουν τη χρήση φυτικών  φαρμάκων για την  αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης που προκαλούνται από ανεπάρκεια  των οιστρογόνων

Τα φυσικά συμπληρώματα και θρεπτικά συστατικά που μπορούν να βοηθήσουν να περιορίσουν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν:
• σόγια
• βιταμίνη Ε
• ισοφλαβόνη
• μελατονίνη
• λιναρόσπορος

Υπάρχουν επίσης ισχυρισμοί ότι το μαύρο cohosh μπορεί να βελτιώσει κάποια συμπτώματα, όπως εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις. Αλλά σε μια πρόσφατη ανασκόπηση των μελετών , βρέθηκαν λίγα στοιχεία για να υποστηρίξουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Απαιτείται περισσότερη έρευνα.

Δεν βρέθηκαν στοιχεία που να υποστηρίζουν ισχυρισμούς ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μπορούν να βελτιώσουν αγγειοκινητικά συμπτώματα που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση.