Πόνος στο στήθος
Οι περισσότερες γυναίκες σε κάποια περίοδο της ζωής τους αναπτύσσουν πόνο στο στήθος. Μπορεί να αφορά τον ένα  μαστό ή και τους δύο. Ο πόνος μπορεί να είναι περιοδικός και να εμφανίζεται σε σχέση με την περίοδο ή να είναι ανεξάρτητος από αυτήν. Να ξεκαθαρίσουμε ότι ο πόνος στο στήθος συνήθως δεν είναι πρόωρο σύμπτωμα καρκίνου του μαστού. Θα πρέπει να επισκεφθείτε τον γιατρό σας για οποιαδήποτε ανησυχία καθώς επίσης και για διάγνωση του αίτιου που προκαλεί τον πόνο.

Τύποι πόνου
Ο πόνος στο στήθος χαρακτηρίζεται ανάλογα με την περιοδικότητα του σε περιοδικό πόνο μαστού ή σε μη περιοδικό. Περίπου 2 στις 3 περιπτώσεις ο πόνος στο στήθος είναι περιοδικός. Εάν δεν είστε σίγουρη, αν ο πόνος είναι περιοδικός ή όχι, κρατήστε ημερολόγιο για 2 ή 3 μήνες σημειώνοντας την έναρξη του καθώς επίσης και την ακμή του.

1. Περιοδικός πόνος μαστού
Εμφανίζεται συνήθως σε γυναίκες ηλικίας 30 έως 50 ετών. Αφορά περίπου τα 2/3 των περιπτώσεων. Στις περισσότερες γυναίκες που εμφανίζεται είναι ήπιος και εκδηλώνετε σαν μια απλή τάση μαστών λίγο πριν την περίοδο. Σπάνια μπορεί να γίνει ισχυρότερος και να έχει επίπτωση στην καθημερινότητα μιας γυναίκας.

Χαρακτηριστικά του περιοδικού πόνου.
Ο περιοδικός πόνος συμπεριλαμβάνει και τους δύο μαστούς. Είναι συνήθως ισχυρότερος στο άνω και έξω τεταρτημόριο των μαστών, αρχίζει να εμφανίζεται μετά τα μέσα της περιόδου (ωορρηξία) αυξάνοντας σε ένταση και φτάνοντας στην ακμή του περίπου 3 μέρες πριν από την περίοδο. Η ένταση του διαφέρει από μήνα σε μήνα. Ο πόνος εμφανίζεται και συνοδεύεται από ένα πρήξιμο στο στήθος κάνοντας το πιο ευαίσθητο στο άγγιγμα.  Οι μαστοί γίνονται μεγαλύτεροι και συνοδεύονται από ένα γενικότερο πρήξιμο στην κοιλιά και σε όλο το σώμα. Η μετακίνηση των μαστών είναι δύσκολη και επίπονη επηρεάζοντας ακόμα και καθημερινές λειτουργίες όπως το τρέξιμο, μια σφιχτή αγκαλιά ή τη σεξουαλική δραστηριότητα.

Αιτιολογία περιοδικού πόνου:
Ο περιοδικός πόνος του στήθους δημιουργείτε λόγο μεγαλύτερης ευαισθησίας του ιστού του μαστού στις κυκλοφορούμενες ορμόνες του κύκλου. Κατά το 2ο μισό του κύκλου μετά την ωορρηξία στον οργανισμό της γυναίκας ανεβαίνει μια ορμόνη (προγεστερόνη) η οποία επιδρά στον μαζικό αδένα δημιουργώντας ευαισθησία, κατακράτηση υγρών (πρήξιμο) και πόνο.

Θεραπεία περιοδικού πόνου:
Σε περίπτωση ελαφρών ενοχλήσεων δεν πρέπει να γίνεται κάποια θεραπεία απλά πρέπει να καθησυχάζεται η γυναίκα ότι αυτή η ενόχληση δεν εγκυμονεί κινδύνους. Δεν είναι σύμπτωμα καρκίνου ή κάποιας άλλης σοβαρής ασθένειας του μαστού. Η ενόχληση του περιοδικού πόνου μπορεί να διαρκέσει 3 έως 6 μήνες και συνήθως αποδράμει. Σε περίπτωση που ο πόνος είναι αρκετά οξύς και ανυπόφορος θα πρέπει: Να στηρίζετε τους μαστούς με ένα καλό ενισχυτικό στηθόδεσμο ώστε να μειώνονται  οι κινήσεις και ο πόνος. Αποφεύγετε καφεΐνη, τσάι, μπαχαρικά και πολύ αλάτι. Η διατροφή σας θα πρέπει να είναι χαμηλή σε λιπαρά ενώ θα πρέπει να αυξήσετε την κατανάλωση των υδατανθράκων που έχει αποδειχθεί ότι βοηθάει. Αυξήστε επίσης την κατανάλωση υγρών.  Χρησιμοποιείστε ελαφρά παυσίπονα σε περίπτωση που ο πόνος είναι ανυπόφορος. Τα αντισυλληπτικά δισκία μπορούν να μειώσουν τον πόνο. Σε ακραίες περιπτώσεις όταν ο πόνος είναι ανυπόφορος μπορούν να χρησιμοποιηθούν άλλα φάρμακα όπως βρωμοκρυπτίνη, δαναζόλη. Αυτά χρησιμοποιούνται σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις όταν ο πόνος είναι ανυπόφορος.

2. Μη περιοδικός πόνος
Ο μη περιοδικός πόνος του μαστού, συνήθως είναι εντοπισμένος στον ένα μαστό, σημειακά με διάφορες προεκτάσεις (προς το μυϊκό τοίχωμα, τα πλευρά, προς τα πάνω ή κάτω). Είναι συχνότερος σε γυναίκες ηλικίας άνω των 40ετών. Συνήθως είναι μυϊκός πόνος που μπορεί να προέρχεται από χτύπημα η  απότομη κίνηση. Άλλη αιτία μη περιοδικού πόνου μπορεί να είναι μια μόλυνση η οποία αφορά συνήθως έναν μαστό και δημιουργεί ερυθρότητα, θερμότητα και πόνο. Καταπονήσεις από μη άνετους στηθόδεσμους (μπανέλες)  μπορεί να δημιουργήσουν πόνο σημειακά, στο σημείο που ερεθίζεται ο μαστός. Επειδή ο μη περιοδικός πόνος μπορεί να είναι διάφορης αιτιολογίας θα πρέπει οπωσδήποτε να γίνει διάγνωση από γιατρό, της αιτίας του πόνου.

Πόνος στη στήθος και καρκίνος
Οι γυναίκες με πόνο στο στήθος συχνά ανησυχούν για την ύπαρξη καρκίνου. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι αυτό είναι πολύ σπάνιο. Ο καρκίνος του μαστού, δυστυχώς, δημιουργεί πολύ σπάνια πόνο  (1 στις 20 περιπτώσεις καρκίνου, εμφανίζει πόνο). Θα πρέπει να επισκεφθείτε τον γιατρό σας σε περίπτωση που ο πόνος εμμένει, δεν είναι κυκλικός και δεν αφορά και τους δύο μαστούς.

Αυτοεξέταση μαστών
Η αυτοεξέταση μαστών είναι η εξέταση του στήθους από την ίδια τη γυναίκα. Επιτρέπει στην γυναίκα να γνωρίζει το στήθος της και τα χαρακτηριστικά του. Έτσι, μπορεί να εντοπίσει άμεσα οποιαδήποτε αλλαγή θα μπορούσε να υποδηλώνει κάποια πάθηση. Πριν ξεκινήσετε την αυτοεξέταση ως ρουτίνα, είναι απαραίτητο να επισκεφτείτε ένα γιατρό, ο οποίος θα σας πει τι είναι φυσιολογικό και τι όχι για το δικό σας μαστό.

Οι γνώμες για τη χρησιμότητα της αυτοεξέτασης μαστών διίστανται. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι δεν προσφέρει πολλά, αφού η επιβίωση των γυναικών από καρκίνο του μαστού δεν έχει βελτιωθεί χάρις αύτη. Ωστόσο 4 στις 10 γυναίκες που διαγνώστηκαν με καρκίνο μαστού απευθυνθήκαν στο γιατρό μετά από κάποιο εύρημα που οι ίδιες εντόπισαν στο στήθος τους. Η αυτοεξέταση μαστών λοιπόν δίνει σιγουριά και ασφάλεια στις γυναίκες. Για αυτό, είναι χρήσιμο να γνωρίζετε πως γίνεται σωστά.

Πότε πρέπει να γίνεται η αυτοεξέταση μαστών ;
Η αυτοεξέταση μαστών ιδανικά γίνεται μια φορά το μήνα. Για γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, καλό είναι να γίνεται 7η με 14η μέρα του κύκλου. Στο διάστημα αυτό, το στήθος είναι λιγότερο πρησμένο και ευαίσθητο στην πίεση και η εξέταση γίνεται πιο ευκολά. Γυναίκες στην εμμηνόπαυση μπορούν να την πραγματοποιούν οποιαδήποτε μέρα, αρκεί να είναι σταθερά μια φορά το μήνα. Η αυτοεξέταση του στήθους δεν διαρκεί πάνω από 15 λεπτά.

Ποια τα βήματα της;

Η αυτοεξέταση του μαστού πραγματοποιείται σε 3 βήματα:
1. Οπτική αξιολόγηση μπροστά στον καθρέπτη.
Σταθείτε μπροστά από τον καθρέπτη με τα χέρια χαλαρά στο πλάι. Παρατηρείστε το στήθος σας προσεκτικά από μπροστά και στη συνέχεια γυρίστε στο πλάι δεξιά και αριστερά.

Στη συνέχεια σηκώστε να χέρια και τοποθετήστε τα πίσω από το κεφάλι. Πάλι παρατηρείτε τους μαστούς στον καθρέπτη από όλες τις πλευρές. Αν το στήθος σας είναι μεγάλο, σηκώνετε ελαφρά ώστε να δείτε το δέρμα από κάτω.

Μπορείτε να κάνετε το ίδιο ενώνοντας και πιέζοντας τις παλάμες σας στο ύψος του μετώπου.

Στο βήμα αυτό αξιολογούμε αλλαγές στο μέγεθος, το σχήμα, το χρώμα του στήθους. Παρατηρούμε για εξογκώματα, βαθουλώματα και αλλαγές στην υφή του δέρματος. Παρατηρούμε και τις ρώγες αν είναι επίπεδες, στρέφονται προς τα έσω ή κοιτούν σε διαφορετική κατεύθυνση από ότι συνήθως.

2. Ψηλάφηση σε όρθια θέση
Ξεκινώντας, τοποθετούμε το ένα χέρι μας πίσω από το κεφάλι και με το άλλο ψηλαφούμε τον αντίθετο μαστό. Χρησιμοποιούμε τα 3 μεσαία δάχτυλα-όχι τα ακροδάχτυλα- και με μικρές κυκλικές κινήσεις φροντίζουμε να καλύψουμε όλη την επιφάνεια του κάθε μαστού. Μπορούμε να ψηλαφούμε σε οριζόντια διεύθυνση ώστε να είμαστε σίγουροι ότι δεν αφήσαμε κάποιο σημείο. Σε κάθε σημείο εφαρμόζουμε μικρή, μεσαία και σταδιακά μεγαλύτερη πίεση κάθε φορά. Έτσι ψηλαφούμε επιφανειακά κοντά στο δέρμα, μετά σε βαθύτερα στρώματα και τέλος κοντά στο θωρακικό τοίχωμα και τις πλευρές.

Δεν παραλείπουμε την περιοχή κάτω από τις μασχάλες, όπου εφαρμόζουμε τις ίδιες κινήσεις.

3. Ψηλάφηση σε ύπτια θέση
Στο τέλος  της εξέτασης, ξαπλώνουμε πάνω σε μια σταθερή επιφάνεια και ακολουθούμε την ίδια διαδικασία με αυτή στο βήμα 2. Σε ύπτια θέση ο ιστός του μαστού κατανέμεται ομοιόμορφα στο θωρακικό τοίχωμα. Έτσι, μπορούμε να ανιχνεύσουμε κάποια μάζα που δεν ήταν ψηλαφητή προηγουμένως.

Στο τέλος της αυτοεξέτασης πιέζουμε τις θηλές. Εκροή υγρού, πρέπει να αναφέρεται.
Η ψηλάφηση έχει σαν στόχο την εύρεση κάποιας ύποπτης μάζας. 8 στις 10 φορές, το εύρημα δεν πρέπει να μας ανησυχεί. Οι περισσότερες παθήσεις του μαστού είναι καλοήθεις.

Πότε χρειάζεται να απευθυνθώ στο γιατρό;
Οποιαδήποτε αλλαγή εντοπίσετε στους μαστούς σας κατά την αυτοεξέταση, χρειάζεται περεταίρω αξιολόγηση. Τα ευρήματα που είναι πιο ανησυχητικά είναι:

• Ψηλαφητή μάζα, σκληρή, με ακανόνιστα όρια που δεν είναι επώδυνη κατά την ψηλάφηση. Δεν μετακινείται κατά τις κινήσεις των άνω άκρων και του μαστού. Φαίνεται να είναι κολλημένη στο θώρακα ή στο δέρμα. Το μέγεθος της παραμένει σταθερό και τα χαρακτηριστικά της δεν μεταβάλλονται σύμφωνα με την περίοδο. Η μάζα μπορεί να ψηλαφάται στο μαστό ή στην μασχάλη.
• Αλλαγή στην υφή του δέρματος του μαστού ή στο μέγεθος του ενός εκ των δύο μαστών. Σκληρό δέρμα, με όψη φλοιού πορτοκαλιού ή με βαθουλώματα μπορεί να υποδηλώνουν κακοήθεια. Κόκκινο πρησμένο δέρμα με τοπικά αυξημένη θερμοκρασία είναι σημεία φλεγμονής
• Εισολκή της θηλής που δεν υπήρχε πριν. Εξίσου ανησυχητικό είναι το αιματηρό ή ορώδες έκκριμα θηλής όταν δεν ασκείται πίεση σε αυτήν.

Μπορεί η σωστή αυτοεξέταση μαστών να αντικαταστήσει τον ετήσιο προληπτικό έλεγχο;
Η μαστογραφία είναι η μόνη μέθοδος που μπορεί να ανιχνεύσει έγκαιρα κάποια κακοήθεια πρώτου αυτή γίνει ψηλαφητή. Συνεπώς, είναι αναντικατάστατη. Ωστόσο η αυτοεξέταση μαστών, όταν συνδυάζεται με την μαστογραφία, βοηθάει τη γυναίκα να καταλάβει τι είναι φυσιολογικό για αυτήν ώστε να αναφέρει οποιαδήποτε αλλαγή έγκαιρα. Μην ξεχνάμε ότι με τη αυτοεξέταση μαστών μπορούμε να εντοπίσουμε και μη κακοήθεις βλάβες που δεν φαίνονται με  την μαστογραφία π. χ μαστίτιδα. Τέλος, η αυτοεξέταση είναι ο μόνος τρόπος παρακολούθησης των μαστών σε γυναίκες νεαρής ηλικίας όπου η ετήσια μαστογραφία δεν προτείνεται.

Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική περίοδος στη ζωή μιας γυναίκας. Δεν είναι ασθένεια ή διαταραχή. Με την εμμηνόπαυση, πολλές γυναίκες αισθάνονται ανακούφιση γιατί δεν χρειάζεται πλέον να ανησυχούν για επίπονες  περιόδους, κράμπες ή εγκυμοσύνες. Ως εμμηνόπαυση ορίζεται η τελευταία περίοδος,  μετά  την οποία μια γυναίκα δεν έχει περίοδο (εμμηνορρυσία) για 12  μήνες. Αρχίζει συνήθως μεταξύ των ηλικιών 48 και 56 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί πριν ή μετά από αυτή την ηλικία.

Η εμμηνόπαυση μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα συμπτώματα. Για τις περισσότερες γυναίκες όμως δεν απαιτείται θεραπεία για αυτά.

Πότε αρχίζει η εμμηνόπαυση ;
Οι περισσότερες γυναίκες ξεκινούν πρώτα με την κλιμακτήριο. Αναπτύσσουν κλιμακτηριακά συμπτώματα έως και 7 χρόνια πριν από την τελευταία τους έμμηνο ρύση. Τα συμπτώματα συχνά συνεχίζονται μέχρι και δύο χρόνια μετά την τελευταία περίοδο μιας γυναίκας.

Ένας μικρός αριθμός γυναικών εμφανίζουν κλιμακτηριακά συμπτώματα έως και μια δεκαετία πριν από την εμμηνόπαυση. Η μέση ηλικία για την εμμηνόπαυση είναι τα 52 χρόνια. Εξαρτάται από την κληρονομικότητα, τους περιβαλλοντικούς παράγοντες, το ιστορικό και την φυλή κάθε γυναίκας.

Η κλιμακτήριος εμφανίζεται πριν από την εμμηνόπαυση. Η κλιμακτήριος είναι μια εποχή που οι ορμόνες σας αρχίζουν να αλλάζουν και να μειώνονται προετοιμάζοντας για την εμμηνόπαυση.

Μπορεί να διαρκέσει οσοδήποτε. Από μερικούς μήνες έως αρκετά χρόνια. Άλλες γυναίκες παραλείπουν την κλιμακτήριο και μπαίνουν στην εμμηνόπαυση ξαφνικά.
Περίπου το 1% των γυναικών μπαίνουν στην εμμηνόπαυση πριν από την ηλικία των 40 ετών, η οποία ονομάζεται πρόωρη εμμηνόπαυση ή πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια. Περίπου το 5% των γυναικών υφίστανται εμμηνόπαυση μεταξύ των ηλικιών 40 και 45 ετών. Αυτό αναφέρεται ως πρώιμη εμμηνόπαυση .

Κλιμακτήριος  εμμηνόπαυση και  μετεμμηνοπαυσιακή περίοδος
Κατά τη διάρκεια της κλιμακτηρίου, οι περίοδοι γίνονται ακανόνιστες καθυστερούν  ή μπορεί να παραλειφθεί εντελώς μία ή περισσότερες περίοδοι. Το αίμα της περιόδου μπορεί επίσης να γίνει λιγότερο σε ποσότητα αλλά να διαρκεί περισσότερο, ενώ σπάνια περισσότερο.

Η εμμηνόπαυση ορίζεται ως η έλλειψη εμμηνορρυσίας για ένα ολόκληρο έτος.
Η μετεμμηνόπαυση αναφέρεται στα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.

Ποια είναι τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης;
Η εμπειρία της εμμηνόπαυσης για κάθε γυναίκα είναι μοναδική. Τα συμπτώματα είναι συνήθως πιο σοβαρά όταν η εμμηνόπαυση εμφανίζεται ξαφνικά ή σε μικρότερη ηλικία.

Οι συνθήκες που επηρεάζουν την υγεία των ωοθηκών, όπως ο καρκίνος ή η υστερεκτομή, ή ορισμένες συνήθειες, όπως το κάπνισμα , τείνουν να αυξάνουν τη σοβαρότητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων.

Εκτός από τις μεταβολές της εμμήνου ρύσεως, τα συμπτώματα της κλιμακτηρίου, της εμμηνόπαυσης και της μετεμμηνόπαυσης είναι γενικά τα ίδια. Τα πιο κοινά πρώιμα συμπτώματα είναι:
• αραιομηνόροια ή αμηνόρροια
• ελαφρότερες και σπάνια βαρύτερες περιόδους από τις συνήθεις
• αγγειοκινητικά συμπτώματα, όπως εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις κ.α.
Εκτιμάται ότι το 75% των γυναικών αντιμετωπίζουν εξάψεις με την εμμηνόπαυση.

Άλλα κοινά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν:
• αυπνία
• κολπική ξηρότητα
• αύξηση βάρους
• κατάθλιψη
• ανησυχία
• δυσκολία συγκέντρωσης
• προβλήματα μνήμης
• μειωμένη λίμπιντο ή σεξουαλικής διάθεσης
• ξηρότητα δέρματος
• αυξημένη ούρηση και απώλεια ούρων
• ευαισθησία και χαλαρότητα στήθους
• πονοκεφάλους
• ταχυκαρδίες
• λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος
• μειωμένη μυϊκή μάζα
• επώδυνες ή δύσκαμπτες αρθρώσεις
• μειωμένη οστική μάζα
• αραίωση ή απώλεια μαλλιών
• αυξημένη τριχοφυΐα σε περιοχές του σώματος, όπως το πρόσωπο, ο λαιμός, το στήθος και το άνω μέρος της πλάτης

Επιπλοκές της εμμηνόπαυσης
Οι πιο συχνές επιπλοκές της εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν:
• αιδοιοκολπική ατροφία
• δυσπαρεύνεια ή πόνο στην επαφή
• μείωση του μεταβολισμού
• οστεοπόρωση , δηλ. οστά με μειωμένη μάζα και αντοχή
• δυσθυμία ή ξαφνικές συναισθηματικές αλλαγές
• καταρράκτη
• περιοδοντική νόσο
• ακράτεια ούρων
• καρδιοπάθειες ή αγγειοπάθειες

Γιατί συμβαίνει η εμμηνόπαυση;
Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσική διαδικασία που συμβαίνει λόγω μείωσης ωοθυλακίων στις ωοθήκες. Οι ωοθήκες κάθε γυναίκας περιέχουν συγκεκριμένο αριθμό ωοθυλακίων κατά την γέννηση. Αυτά δεν πολλαπλασιάζονται και χρησιμοποιούνται κατά την διάρκεια της γόνιμης ηλικίας της γυναίκας. Όταν τελειώσουν, τελειώνει και η περίοδος.

Προς το τέλος της γόνιμης ηλικίας της γυναίκας, τα εναπομείναντα ωοθηλάκια παράγουν  λιγότερες ορμόνες.

Το σώμα αρχίζει να υφίσταται αρκετές αλλαγές ως απάντηση στα χαμηλότερα επίπεδα των ορμονών οιστρογόνου, προγεστερόνης τεστοστερόνης.

Οι περισσότερες γυναίκες παρατηρούν πρώτα την συχνότητα της περιόδου τους να μειώνεται, καθώς η ροή γίνεται βαρύτερη και μεγαλύτερη. Αυτό συμβαίνει συνήθως σε κάποιο σημείο στα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του ’40. Μέχρι την ηλικία των 52 ετών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εμμηνόπαυση προκαλείται ιατρογενώς από χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών και των σχετικών πυελικών δομών.

Τα κοινά αίτια της ιατρογενούς εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν:
•  Χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών
• Διακοπή λειτουργίας των ωοθηκών, η οποία μπορεί να γίνει με ορμονοθεραπεία σε γυναίκες με καρκίνο  και θετικούς υποδοχείς στα οιστρογόνα
• Ακτινοβολία πυέλου μετά από καρκίνο
• Τραυματισμοί που βλάπτουν σοβαρά ή καταστρέφουν τις ωοθήκες

Διάγνωση της εμμηνόπαυσης.
Μια νέα εξέταση αίματος γνωστή ως AMH (Anti-Mullerian Hormone) χρησιμοποιείται για να υπολογιστούν τα ωοθηλάκια που έχουν απομείνει στις ωοθήκες μια γυναίκας. Δείχνει αν είναι  στην εμμηνόπαυση ή πλησιάζει σε αυτήν.

Αυτή η εξέταση  μπορεί να είναι χρήσιμη σε γυναίκες που εμφανίζουν περιεμμηνοπαυσιακά συμπτώματα.. Η πρώιμη εμμηνόπαυση σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο οστεοπόρωσης,  καταγμάτων, καρδιακών παθήσεων ,  κολπικών μεταβολών, απώλειας της  λίμπιντο και δυσθυμίας.

Άλλες εξετάσεις αίματος είναι  η FSH, LH, οιστρογόνα και προγεστερόνης
Τα σταθερά αυξημένα επίπεδα FSH στο αίμα άνω των 30 mIU / mL, σε συνδυασμό με την έλλειψη εμμηνορρυσίας για ένα συνεχές έτος, είναι συνήθως επιβεβαίωση της εμμηνόπαυσης.

Κατά τη διάρκεια της κλιμακτηρίου, τα επίπεδα FSH και οιστρογόνων είναι κυμαινόμενα, έτσι η διάγνωση θα γίνει με βάση τα συμπτώματα, το ιατρικό ιστορικό και τις πληροφορίες για την περίοδο.

Ανάλογα με τα συμπτώματά σας και το ιστορικό, ο γιατρός μπορεί  να ζητήσει πρόσθετες εξετάσεις αίματος για να αποκλείσει άλλες καταστάσεις που μπορεί να είναι υπεύθυνες για τα συμπτώματά σας.

Πρόσθετες εξετάσεις αίματος που χρησιμοποιούνται συνήθως για να επιβεβαιώσουν την εμμηνόπαυση περιλαμβάνουν:
• εξετάσεις λειτουργίας θυρεοειδούς
• προφίλ λιπιδίων αίματος
• δοκιμές ηπατικής λειτουργίας
• δοκιμές νεφρικής λειτουργίας
• δοκιμασίες τεστοστερόνης , προγεστερόνης , προλακτίνης , οιστραδιόλης και χοριακής γοναδοτροπίνης (hCG)

Θεραπείες για την εμμηνόπαυση.
Μπορεί να χρειαστείτε θεραπεία εάν τα συμπτώματά σας είναι σοβαρά ή επηρεάζουν την ποιότητα ζωής σας. Η ορμονική θεραπεία χρησιμοποιείται σπάνια αφού αυξάνει κατά πολύ τις πιθανότητες γυναικολογικού καρκίνου. Είναι αποτελεσματική σε γυναίκες ηλικίας κάτω των 60 ετών ή εντός 10 ετών από την έναρξη της εμμηνόπαυσης. Χρησιμοποιείται  για τη μείωση ή τη διαχείριση στις:
• εξάψεις
• νυχτερινές εφιδρώσεις
• κολπική ατροφία
• οστεοπόρωση
• δευτερεύοντα χαρακτηριστικά του φύλου.

Πρόσθετα φάρμακα χρησιμοποιούνται μερικές φορές για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και   περιλαμβάνουν:
• Για την αραίωση και απώλεια μαλλιών τοπικές κρέμες
• Για την ανεπιθύμητη τριχοφυΐας τοπικές κρέμες και laser
• Για τον μεταβολισμό, άγχος και κατάθλιψη χρησιμοποιούνται αγχολυτικά όπως επιλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs)
• για ξηρότητα του κόλπου και επώδυνη σεξουαλική επαφή χρησιμοποιείται σήμερα με άριστα αποτελέσματα η Laser αναζωογόνηση κόλπου (LVR) καθώς και κολπικές κρέμες με η χωρίς χαμηλής δόσης οιστρογόνα και λιπαντικά
• προφυλακτική αντιβίωση για υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
• Υπναγωγά φάρμακα για την αϋπνία
• Για την μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση denosumab, teriparatide, ραλοξιφαίνη ή καλσιτονίνη καθώς ασβέστιο και βιταμίνη D

Φυσικοί τρόποι για την αντιμετώπιση της κλιμακτηρίου.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να μειώσετε τα συμπτώματα της κλιμακτηρίου ή εμμηνόπαυσης. Φυσικές θεραπείες που  χρησιμοποιούνται στο σπίτι και περιλαμβάνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής και εναλλακτικές θεραπείες είναι .

Δροσεροί και ευάεροι χώροι
Φορέστε  χαλαρά  ρούχα, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας και κατά τη διάρκεια ζεστού ή απρόβλεπτου καιρού. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε τις εξάψεις .
Κρατώντας την κρεβατοκάμαρά σας δροσερή και αποφεύγοντας τις βαριές κουβέρτες τη νύχτα μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση των πιθανών νυχτερινών εφιδρώσεων και εξάψεων. Αν έχετε τακτικά νυκτερινές εφιδρώσεις, σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε έναν φορητό ανεμιστήρα για να  δροσιστείτε αν αισθανθείτε ότι ιδρώνετε.

Άσκηση και διαχείριση του βάρους σας
Μειώστε την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων σας κατά 400 έως 600 θερμίδες για να διαχειριστείτε το βάρος σας . Είναι επίσης σημαντικό να ασκείστε μετρίως για 20 έως 30 λεπτά την ημέρα. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να :
• αυξήσετε την ενέργεια σας
• κοιμηθείτε καλύτερα την νύχτα
• βελτιώσετε την διάθεση σας

Ζητήστε ιατρική συμβουλή
Συζητήστε με έναν ψυχολόγο για οποιαδήποτε συναισθηματική αλλαγή, κατάθλιψης, άγχους, θλίψης, απομόνωσης, αϋπνίας και αλλαγών συμπεριφοράς.
Θα πρέπει επίσης να προσπαθήσετε να μιλήσετε με τα μέλη της οικογένειάς σας, τους αγαπημένους σας ή τους φίλους σας για συναισθήματα άγχους, αλλαγές διάθεσης ή κατάθλιψη, ώστε να γνωρίζουν τις ανάγκες σας.

Συμπληρώματα  διατροφής.
Πάρτε συμπληρώματα ασβεστίου , βιταμίνης D και μαγνησίου για να μειώσετε τον κίνδυνο για οστεοπόρωση,  να βελτιώσετε τα επίπεδα ενέργειας και τον ύπνο.

Άλλα μέσα.
Ορισμένες μελέτες υποστηρίζουν τη χρήση φυτικών  φαρμάκων για την  αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης που προκαλούνται από ανεπάρκεια  των οιστρογόνων

Τα φυσικά συμπληρώματα και θρεπτικά συστατικά που μπορούν να βοηθήσουν να περιορίσουν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν:
• σόγια
• βιταμίνη Ε
• ισοφλαβόνη
• μελατονίνη
• λιναρόσπορος

Υπάρχουν επίσης ισχυρισμοί ότι το μαύρο cohosh μπορεί να βελτιώσει κάποια συμπτώματα, όπως εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις. Αλλά σε μια πρόσφατη ανασκόπηση των μελετών , βρέθηκαν λίγα στοιχεία για να υποστηρίξουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Απαιτείται περισσότερη έρευνα.

Δεν βρέθηκαν στοιχεία που να υποστηρίζουν ισχυρισμούς ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μπορούν να βελτιώσουν αγγειοκινητικά συμπτώματα που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση.

Ο ενδομήτριοι πολύποδες της μήτρας είναι από τις  πιο συχνές καλοήθεις νόσους του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος. Εκτιμάται ότι το 10%-20% των γυναικών κατά τη διάρκεια της ζωής τους θα εμφανίσουν κάποιο πολύποδα, ενώ ο πολύποδας ευθύνεται για το 25% των περιπτώσεων όπου υπάρχει αυξημένη ποσότητα αίματος κατά την περίοδο.  Αν και τις περισσότερες φορές δεν εξελίσσονται σε καρκίνο και δεν απειλούν άμεσα την ζωή της γυναίκας, δημιουργούν άλλα προβλήματα που μπορεί να υποβιβάζουν την ποιότητα της καθημερινότητάς της.

Τι είναι οι ενδομήτριοι πολύποδες της μήτρας ;
Οι πολύποδες είναι καλοήθεις όγκοι που αναπτύσσονται στο εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας, το ενδομήτριο. Το μέγεθός τους ποικίλει από ορισμένα χιλιοστά, ως αρκετά εκατοστά. Μπορεί να είναι μισχωτοί, δηλαδή να «κρέμονται» από το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας, ή να έχουν επίπεδη βάση. Όταν ο πολύποδας είναι μισχωτός, υπάρχει πιθανότητα να προεξέχει από το κανάλι του τραχήλου προς τον κόλπο.

Συμπτώματα από πολύποδες της μήτρας
• Αρκετές φορές, οι πολύποδες είναι ασυμπτωματικοί και ανευρίσκονται τυχαία κατά τον γυναικολογικό έλεγχο. Όταν εμφανίζουν συμπτώματα, αυτά εξαρτώνται από το μέγεθος και τη θέση τους και μπορεί να είναι:
• Διαταραχές της εμμηνορρυσίας. Σε αυτές μπορεί να ανήκουν η αυξημένη ποσότητα αίματος κατά την περίοδο, η αυξημένη διάρκεια ροής και η ανωμαλία στη συχνότητα εμφάνισης της.
• Αιμορραγία ανάμεσα στις περιόδους. Μπορεί να αφορά λίγες κηλίδες αίματος (spotting) ή να πρόκειται για μεγαλύτερης ροής αιμορραγία όπως αυτή της περιόδου.
• Κολπική αιμορραγία στην εμμηνόπαυση
• Υπογονιμότητα. Ανάλογα με τη θέση του, ο πολύποδας μπορεί να αποφράσσει τις σάλπιγγες, δυσκολεύοντας τη διέλευση του ωαρίου ή να εμποδίζει την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου στη μήτρα.
• Δυσμηνόρροια (πόνος κατά τη διάρκεια της περιόδου), όταν οι πολύποδες είναι μισχωτοί και προβάλλουν προς τον κόλπο.

Ποιες γυναίκες εμφανίζουν πολύποδες;
Οι πολύποδες εμφανίζονται κυρίως σε γυναίκες ηλικίας 40-50 ετών. Μπορεί να δημιουργηθούν και μετά την εμμηνόπαυση, ενώ σπάνια θα τους συναντήσουμε σε γυναίκες ηλικίας μικρότερης των 20 ετών. Παράγοντες που φαίνεται να ευνοούν την ανάπτυξη πολυπόδων είναι οι εξής:
• Η υψηλή αρτηριακή  πίεση
• Η παχυσαρκία
• Το ιστορικό εμφάνισης πολυπόδων
• Η λήψη θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης μετά την εμμηνόπαυση
• Η λήψη ταμοξιφένης, ενός φαρμάκου που λαμβάνεται για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού.

 Πως δημιουργούντα οι ενδομήτριοι πολύποδες της μήτρας;
Δεν γνωρίζουμε ακριβώς τι είναι αυτό που οδηγεί στην ανάπτυξη πολυπόδων. Φαίνεται ότι η ανάπτυξη τους επηρεάζεται από τα επίπεδα οιστρογόνων στον οργανισμό. Τα οιστρογόνα είναι οι ορμόνες που προκαλούν την πάχυνση του ενδομητρίου και προετοιμάζουν τη μήτρα να φιλοξενήσει το ωάριο, εφόσον αυτό γονιμοποιηθεί. Με τον ίδιο τρόπο που αυξάνεται το ενδομήτριο υπό την επήρεια των οιστρογόνων, φαίνεται να αυξάνεται και το μέγεθος των πολυπόδων.

Διάγνωση
Τις περισσότερες φορές, οι πολύποδες ανευρίσκονται κατά τον υπερηχογραφικό έλεγχο. Ωστόσο το διακολπικό υπερηχογράφημα  δεν μας επιτρέπει πάντα να θέσουμε ακριβή διάγνωση, ιδιαίτερα σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που παρουσιάζουν πάχυνση του ενδομητρίου. Σε αυτήν την περίπτωση,  ίσως χρειαστεί να προχωρήσουμε σε πιο επεμβατικές μεθόδους διάγνωσης  όπως η υστεροσκόπηση.

Η  υστεροσκόπηση, περιλαμβάνει την εισαγωγή ενός λεπτού σωλήνα που φέρει κάμερα στο άκρο του, στο εσωτερικό της μήτρας.  Με αυτόν τον τρόπο, ο γιατρός έχει μια λεπτομερή εικόνα του εσωτερικού της μήτρας και μπορεί να εντοπίσει ανωμαλίες της μήτρας, όπως κάποιο πολύποδα, ινομύωμα κλπ. Η υστεροσκόπηση, σε αντίθεση με το διακολπικό υπερηχογράφημα δεν πραγματοποιείται στα πλαίσια του προληπτικού γυναικολογικού ελέγχου, αλλά εφόσον η ασθενής αναφέρει κάποια ανωμαλία της περιόδου ή μετά από κάποιο εύρημα κατά τον υπέρηχο το οποίο θέλουμε να αξιολογήσουμε περισσότερο.

Η τελική διάγνωση τίθεται με τη λήψη δείγματος για βιοψία, όπου θα επιβεβαιωθεί η ύπαρξη πολύποδα και ο τύπος του.

Θεραπεία
Μικροί πολύποδες που δεν προκαλούν συμπτώματα είναι πιθανόν να υποχωρήσουν από μόνοι τους χωρίς να χρειαστούν χειρουργική αφαίρεση. Ωστόσο, οι πολύποδες που προκαλούν έντονη αιμορραγία στην περίοδο ή ενέχουν τον κίνδυνο καρκίνου πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα. Αφαίρεση ενός πολύποδα γίνεται και στην περίπτωση που μια γυναίκα επιθυμεί να μείνει έγκυος, καθώς η ύπαρξη του θα μπορούσε να επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα της. Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Φαρμακευτική αγωγή: φάρμακα που βοηθούν στη ρύθμιση της ισορροπίας των ορμονών μπορούν να χρησιμοποιηθούν προσωρινά για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.  Ωστόσο, τα συμπτώματα θα επιστρέψουν με τη διακοπή της αγωγής.
• Υστεροσκοπική αφαίρεση Πολύποδα: Είναι σήμερα η ενδεδειγμένη θεραπεία για τους ενδομήτριους πολύποδες. Πρόκειται για την ίδια διαδικασία που περιγράψαμε παραπάνω (Υστεροσκόπηση), με τη διαφορά ότι πραγματοποιείται ταυτόχρονα και αφαίρεση του πολύποδα. Η προετοιμασία για μια θεραπευτική υστεροσκόπηση διαφέρει από τη διαγνωστική.
• Απόξεση: αφαιρούμε τυφλά όλο το ενδομήτριο συμπεριλαμβανομένων και των πολυπόδων. Είναι τυφλή μέθοδος που δεν οδηγεί πάντα σε επιτυχή αφαίρεση του πολύποδα, και χρησιμοποιείται ολοένα και λιγότερο.
• Υστερεκτομή: περιλαμβάνει αφαίρεση ολόκληρης της μήτρας και πραγματοποιείται εφόσον έχουν βρεθεί καρκινικά κύτταρα στον πολύποδα. 

Οι κύστες των ωοθηκών είναι σάκοι γεμάτοι με υγρό που αναπτύσσονται στις ωοθήκες των γυναικών. Αποτελούν συχνό φαινόμενο και μπορούν να αναπτυχθούν σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι πιο συχνές σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.

Τι είναι οι Κύστες Ωοθηκών;

Στις ωοθήκες μπορούν να δημιουργηθούν διάφορες κύστες.
• Λειτουργικές κύστες. Είναι οι πιο συνηθισμένες και δημιουργούνται κατά τον κύκλο. Κάθε μήνα οι γυναικείες ωοθήκες δημιουργούν περίπου 20 κύστες οι οποίες περιέχουν ωάρια. Όταν ένα ωράριο ωριμάσει, η κύστη που το περιέχει, (περίπου 2 cm) σπάει απελευθερώνοντας το. Ενώ οι υπόλοιπες καταστρέφονται.
–Ωοθηλακικές κύστες. Είναι οι κύστες που δημιουργούνται αν δεν σπάσει το ωάριο. Αυτές συνήθως εξαφανίζονται μετά από δύο ή τρεις μήνες.
–Ωχρινική κύστη. Είναι κύστες που δημιουργούνται αν δεν απελευθερωθεί το ωάριο και περιέχουν αίμα. Συνήθως εξαφανίζονται μετά από μερικές εβδομάδες. Άλλες φορές μεγαλώνουν και προκαλούν πόνο η και αιμορραγία.
• Ενδομητρίωμα. Αυτές οι κύστες δημιουργούνται μέσα στην ωοθήκη σε γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση. Συνήθως έχουν σοκολατοειδές περιεχόμενο και δεν εξαφανίζονται αν δεν γίνει θεραπεία.
• Κυσταδένωμα. Δημιουργούνται από την επένδυση της ωοθήκης. Περιέχουν συνήθως υγρό διαυγές, παχύρρευστο η ζελατινώδης . Μπορούν μεγαλώνοντας να σπάσουν και να δημιουργήσουν πόνο.
• Πολυκυστικές ωοθήκες. Δημιουργούνται πολλαπλά ωοθυλάκια (κύστες που περιέχουν ωάρια) που όμως δεν ωριμάζουν σε κάθε κύκλο για να σπάσουν . Έτσι συσσωρεύονται με το χρόνο και δημιουργούν πολλαπλές μικρές κύστες στις ωοθήκες. Συνήθως εκκρίνουν ανδρογόνα.
Αυτές είναι οι πιο συχνές κύστες ωοθηκών.

Συμπτώματα που δημιουργούν οι κύστες ωοθηκών.
Τις περισσότερες φορές οι κύστες ωοθηκών δεν δημιουργούν συμπτώματα. Ανευρίσκονται κατά τον συνήθη γυναικολογικό έλεγχο. Άλλες φορές μπορούν να δημιουργήσουν:
• Πίεση, βάρος η πόνο χαμηλά στην κοιλιά.
• Συχνοουρία, από πίεση που ασκούν στην ουροδόχο κύστη.
• Πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή.
• Πόνο στην περίοδο .

Οι κύστες ωοθηκών μπορούν να συστραφούν ή να σπάσουν. Τότε δημιουργούν έντονα συμπτώματα και είναι επικίνδυνες για τη ζωή.

Διάγνωση στις Κύστες Ωοθηκών
Οι κύστες που δεν δημιουργούν συμπτώματα ανευρίσκονται συνήθως κατά τη γυναικολογική εξέταση.
Το υπερηχογράφημα μας δείχνει τον αριθμό (μία ή πολλές ), τη θέση, το μέγεθος, και το περιεχόμενο (διαυγές, αιματηρό, παχύρρευστο, μικτό ). Έτσι μας δίνει τη διάγνωση ή την υποψία για την διαφορική διάγνωση της κύστης.

Θεραπεία
Η θεραπεία μιας κύστης ωοθήκης είναι ανάλογη της διάγνωσης.

Αναμονή . Οι λειτουργικές κύστες ωοθηκών συνήθως εξαφανίζονται μόνες τους μετά από λίγες εβδομάδες. Το επαναληπτικό υπερηχογράφημα θα μας δείξει την πορεία τους .

Αντισυλληπτικά. Σε περίπτωση που παραμένουν ή αυξάνουν σε μέγεθος ή αριθμό, χρησιμοποιούμε ορμονική θεραπεία. Γυναίκες που δημιουργούν συχνά κύστες στις ωοθήκες ή έχουν πολυκυστικές ωοθήκες λαμβάνουν αντισυλληπτικά δισκία για πρόληψη.

Χειρουργικά αφαιρούμε τις κύστες που παραμένουν, γίνονται μεγαλύτερες, περισσότερες ή έχουν περίεργη υφή στο υπερηχογράφημα και δημιουργούν πόνο.

Η θεραπεία εκλογής είναι η λαπαροσκοπική αφαίρεση της κύστης ωοθήκης. Έχει νοσηλεία μίας ημέρας και ελάχιστο πόνο. Σε σπάνιες περιπτώσεις και για ιδιαίτερα ευμεγέθεις κύστες χρησιμοποιείται η λαπαροτομία.

Τα ινομυώματα της μήτρας είναι καλοήθης όγκοι της μήτρας που προέρχονται από το μυϊκό ιστό. Άλλοι όροι που χρησιμοποιούνται είναι λειομυώματα, αδενομυώματα. Τα ινομυώματα μπορούν να μεγαλώσουν μόνα τους ή σε ομάδες. Το μέγεθός τους διαφέρει από πολύ μικρά 1 εκ., έως πολύ μεγάλα 10-15 εκ. ή και μεγαλύτερα ινομυώματα.

Παρουσιάζονται σε γυναίκες γόνιμης ηλικίας, ενώ υποστρέφουν και εξαφανίζονται στην εμμηνόπαυση. Κάποιες φορές δημιουργούν βαριά συμπτώματα, έτσι ώστε να εμποδίζουν τη φυσιολογική διαβίωση της γυναίκας. Άλλες φορές περνούν απαρατήρητα χωρίς να δημιουργούν συμπτώματα και βρίσκονται τυχαία σε γυναικολογική ή υπερηχογραφική εξέταση. Μερικές φορές δημιουργούν πόνο και αιμορραγίες στην περίοδο. Τα ινομυώματα μπορεί να πιέζουν την κύστη ή το έντερο και να δημιουργούν συχνοουρία ή δυσκοιλιότητα.

Ποιες γυναίκες έχουν Ινομυώματα της μήτρας;
Πολλές έρευνες έχουν γίνει για να διαπιστωθεί σε ποιες γυναίκες παρουσιάζονται πιο συχνά. Έχει βρεθεί ότι:
• Τα ινομυώματα υπάρχουν σε γυναίκες γόνιμης ηλικίας.
• Είναι πιο συχνά σε υπέρβαρες γυναίκες
• Παρουσιάζονται σε πολλά μέλη στην ίδια οικογένεια
• Γυναίκες που αποκτούν παιδιά σε μικρή ηλικία, παρουσιάζουν λιγότερα και μικρότερα ινομύωμα.

Που αναπτύσσονται τα ινομυώματα.
Τα ινομυώματα αναπτύσσονται στο μυϊκό τοίχωμα της μήτρας. Ανάλογα με την τοποθεσία της μήτρας που αναπτύσσονται χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες και δίνουν διαφορετικά συμπτώματα :
• Υποβλεννογόνια. Αναπτύσσονται κάτω από την εσωτερική επένδυση της μήτρας (ενδομήτριο). Συνήθως δημιουργούν αιμορραγίες και υπογονιμότητα.
• Ενδοτoιχωματικά. Αναπτύσσονται μέσα στο τοίχωμα της μήτρας. Συνήθως δεν δίνουν συμπτώματα όταν είναι μικρά.
• Υποορρογόνια. Αναπτύσσονται στο εξωτερικό μέρος της μήτρας. Όταν μεγαλώσουν, πιέζουν ουροδόχο κύστη ή έντερο.

Ποια συμπτώματα δημιουργούν τα ινομυώματα της μήτρας.
Τα ινομυώματα μπορεί να είναι ασυμπτωματικά. Άλλες φορές μπορούν να δημιουργήσουν:
• Αιμορραγίες στην περίοδο, και πόνο(δυσμηνόρροια).
• Αιμορραγίες ανάμεσα στις περιόδους.
• Αίσθημα βάρους χαμηλά στην κοιλιά.
• Συχνοουρία, δυσκοιλιότητα.
• Πόνος κατά την επαφή.
• Προβλήματα γονιμότητας, όπως, αδυναμία σύλληψης, αποβολές, πρόωροι τοκετοί.

Πως δημιουργούνται τα ινομυώματα της μήτρας
Διάφορες θεωρίες υπάρχουν για τη δημιουργία των ινομυωμάτων.
Η αιτία θα μπορούσε να είναι
-ορμονική (επίπεδα οιστρογόνων),
-γενετική (συχνά στην ίδια οικογένεια),
-περιβαλλοντική ή ο συνδυασμός και των τριών.

Πιθανόν η ύπαρξή τους είναι γενετική, αλλά η αύξηση τους (μέγεθος), θα πρέπει να εξαρτάται από το επίπεδο των ορμονών και διάφορους περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Μπορούν τα ινομυώματα της μήτρας να μεταλλαχθούν σε καρκίνο.
Τα ινομυώματα συνήθως είναι καλοήθη. Έχουν ένα πολύ μικρό ποσοστό (0,1% έως 0,5%) να μεταλλαχθούν σε καρκίνο. Πρέπει να βρίσκονται υπό παρακολούθηση και να ελέγχονται σε κάθε επίσκεψη. Ξαφνική αύξηση του μεγέθους ενός ινομυώματος, θα πρέπει να μας βάλει σε υποψία.

Η διάγνωση των ινομυωμάτων
Κατά τη γυναικολογική εξέταση ο γιατρός μπορεί να βρει το μέγεθος της μήτρας αυξημένο ή να ψηλαφήσει τα ινομυώματα. Το υπερηχογράφημα θα αναδείξει τον αριθμό των ινομυωμάτων, το μέγεθός, και τη θέση τους στη μήτρα. Συνήθως το υπερηχογράφημα είναι  διαγνωστικό. Σε περίπτωση αμφιβολίας μπορεί να συστηθεί μαγνητική ή αξονική τομογραφία.

Θεραπεία των ινομυωμάτων
Πριν δοθεί η θεραπεία ο γιατρός θα λάβει υπόψη του:
• Τη βαρύτητα των συμπτωμάτων
• Την επιθυμία της γυναίκας να τεκνοποιήσει.
• Το μέγεθος του ή των ινομυωμάτων.
• Την τοποθεσία που βρίσκονται.
• Την ηλικία της γυναίκας.

Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν συμπτώματα και τα ινομυώματα είναι μικρού μεγέθους, συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία. Ελέγχονται περιοδικά, ώστε να παρακολουθούμε την εξέλιξή τους. Η θεραπεία μπορεί να είναι συντηρητική, ή χειρουργική.

Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει:
• Ελαφρά παυσίπονα, σε περίπτωση πόνου.
• Ορμόνες (GnRH ανάλογα) που συχνά δημιουργούν μείωση των ινομυωμάτων.  Ορμόνες χορηγούνται, όταν χρειάζεται και πριν τη χειρουργική αφαίρεση για να μειωθεί το μέγεθος των ινομυωμάτων και να είναι πιο ανώδυνο το χειρουργείο .

Η χειρουργική θεραπεία δίνει την οριστική λύση.
Τα ινομυώματα αφαιρούνται χειρουργικά όταν είναι μεγάλα (μεγαλύτερα από 5 cm) και συμπιέζουν κύστη ή ορθό. Όταν υπάρχει αιμορραγία και αναιμία ή όταν είναι αιτία υπογονιμότητας.

Περιλαμβάνει:
• Ινομυωματεκτομή. Αφαιρείτε το ή τα ινομυώματα χωρίς να πειραχτεί υγιής ιστός της μήτρας. Η ινομυωματεκτομή μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά ή υστεροσκοπικά . Αυτό το καθορίζει, το μέγεθος, ο τύπος και η θέση του ινομυώματος. Σε ινομυωματώδη μήτρα, (μήτρα με πολλούς πυρήνες ινομυωμάτων) υπάρχει περίπτωση, μετά από καιρό να αναπτυχθούν ξανά ινομυώματα.
• Υστερεκτομή. Σπάνια αφαιρείται ολόκληρη η μήτρα. Η θεραπεία είναι ριζική. Υστερεκτομή γίνεται σε γυναίκες που δεν μπορούν πλέον να τεκνοποιήσουν, τα συμπτώματα είναι πολύ βαριά και η μήτρα είναι ινομυωματώδης με πολύ λίγο μυϊκό ιστό.

Πάντα θα πρέπει να υπάρχει συνεννόηση μεταξύ της ασθενούς και γιατρού για την καλύτερη θεραπεία.

Η ενδομητρίωση είναι ένα συχνό γυναικολογικό πρόβλημα. Παίρνει το όνομα της από το ενδομήτριο, την λεπτή εσωτερική επένδυση της μήτρας. Στις γυναίκες με ενδομητρίωση, ιστός, που μοιάζει και συμπεριφέρεται όπως το ενδομήτριο, αναπτύσσεται σε περιοχές εκτός της μήτρας. Αυτές οι περιοχές ονομάζονται εστίες ή εμφυτεύσεις ή οζίδια ή ενδομητρίωση. Τις περισσότερες φορές η ενδομητρίωση εμφανίζεται:

• Πάνω ή μέσα στις ωοθήκες (ενδομητρίωμα)
• Πίσω από τη μήτρα.
• Επάνω στους συνδέσμους που διατηρούν την μήτρα στην θέση της.
• Στο περιτόναιο που επενδύει τα τοιχώματα και όργανα της κοιλιάς.
• Στο έντερο, την κύστη ή το ορθό.

Η ενδομητρίωση σπάνια μπορεί να αναπτυχθεί και σε περιοχές πολύ μακριά από τη μήτρα. Αυτός ο έκτοπος ιστός δημιουργεί φλεγμονή, πόνο, υπογονιμότητα και βαριές εμμηνορρυσίες.

Συμπτώματα Ενδομητρίωσης
Ο πόνος είναι από τα πιο συχνά συμπτώματα της ενδομητρίωσης. Συνήθως οι γυναίκες πονάνε χαμηλά στην κοιλιά. Η ένταση του πόνου δεν εξαρτάται από την έκταση της ενδομητρίωσης. Μερικές γυναίκες δεν έχουν πόνο και παρόλα αυτά η ενδομητρίωση είναι διάσπαρτη σε πολλές και μεγάλες περιοχές. Άλλες γυναίκες με οξύ και δυνατό πόνο έχουν λίγες και μικρές εστίες ενδομητρίωσης.

Τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης περιλαμβάνουν:

• Έντονη δυσμηνόρροια (πόνος περιόδου), που χειροτερεύει με την πάροδο του χρόνου.
• Χρόνιος πόνος χαμηλά και πίσω στη λεκάνη.
• Πόνος κατά την διάρκεια και μετά την επαφή.
• Γαστρεντερικές ενοχλήσεις.
• Επίπονες εντερικές κινήσεις και ούρηση στην εμμηνορρυσία.
• Βαριές και μακριές εμμηνορρυσίες.
• Μικρή διαφυγή αίματος ανάμεσα στις περιόδους
• Υπογονιμότητα.

Γυναίκες με ενδομητρίωση πολλές φορές παρουσιάζουν γαστρεντερικά προβλήματα όπως διάρροια, δυσκοιλιότητα, μετεωρισμό (φούσκωμα) ειδικά κατά την διάρκεια των περιόδων.

Ποιες γυναίκες έχουν ενδομητρίωση;
Είναι από τις πιο συχνές γυναικολογικές παθήσεις. Παρουσιάζονται σε ποσοστό 7 έως 10%.
Η ενδομητρίωση ξεκινάει συνήθως με την αρχή της εμμηνορρυσίας και μπορεί να διαγνωστεί τυχαία σε μια γυναικολογική εξέταση ή να παραμείνει αδιάγνωστη αν δεν έχει συμπτώματα. Οι γυναίκες με ενδομητρίωση:
• Έχουν κάθε μήνα περίοδο.
• Έχουν μέση ηλικία τα είκοσι επτά χρόνια
• Έχουν τα συμπτώματα από δύο έως πέντε χρόνια πριν από την διάγνωση της ασθένειας.

Οι γυναίκες στην εμμηνόπαυση πολύ σπάνια έχουν συμπτώματα αφού σταματάει η περιοδική λειτουργία του ενδομητρίου καθώς οι ορμόνες εκλείπουν στην εμμηνόπαυση.

Πως μπορώ να υποψιαστώ ότι έχω ενδομητρίωση;
Είναι πιθανόν να υπάρχει ενδομητρίωση αν:
• Αρχίζει η περίοδο σε νεαρή ηλικία.
• Υπάρχει δυσμηνόρροια(πόνος στην περίοδο).
• Υπάρχει περίοδο για επτά ή περισσότερες μέρες.
• Υπάρχει μικρός κύκλος (25 μέρες ή λιγότερο).
• Υπάρχει κληρονομικότητα ενδομητρίωσης (μητέρα, αδελφή, θείες).

Τι μπορώ να κάνω για να μειώσω την ενδομητρίωση;
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες υποφέρουν λιγότερο από την ενδομητρίωση αν:
• Ασκούνται φυσιολογικά
• Έχουν υγιεινή διατροφή.
• Αποφεύγουν αλκοόλ και καφεΐνη.

Διάγνωση της ενδομητρίωσης.
Ο γιατρός θα πάρει ένα ιστορικό από το οποίο θα υποψιαστεί ενδομητρίωση. Η ενδομητρίωση μπορεί να διαγνωστεί από την γυναικολογική εξέταση κατά την οποία μπορούν να ψηλαφηθούν ενδομητριωσικές εστίες. Ο υπέρηχος που γίνεται κατά την εξέταση, πολλές φορές αναδεικνύει κύστες ενδομητρίωσης στις ωοθήκες. Υπάρχει ένα βιοχημικός δείκτης CA 125 ο οποίος αυξάνεται σε περίπτωση ενδομητρίωσης. Δεν είναι απόλυτος δείκτης αφού δεν αυξάνεται πάντα. Αν κατά την φυσική εξέταση ή τον υπέρηχο δεν ανευρεθούν ενδομητριωσικές εστίες τότε η μαγνητική τομογραφία μπορεί να δώσει την διάγνωση. Η τελική και πιο σίγουρη μέθοδος με την οποία μπορούμε να κάνουμε την διάγνωση και να δούμε τις εστίες είναι η λαπαροσκόπηση. Με την λαπαροσκόπηση βλέπουμε τις εστίες, το μέγεθος και την έκταση της ενδομητρίωσης. Επίσης δίνει απάντηση για την γονιμότητα της γυναίκας.

Τι δημιουργεί ενδομητρίωση;
Δεν είναι γνωστές οι αιτίες της ενδομητρίωσης και γι’ αυτό και έχουν αναπτυχθεί διάφορες θεωρίες όσον αφορά την αιτιολογία της πάθησης αυτής. Έχει παρατηρηθεί ότι η ενδομητρίωση υπάρχει σε πολλά μέλη της ίδιας οικογένειας. Σε γυναίκες που η μητέρα και η αδελφή έχουν ενδομητρίωση έχουν 6 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν ενδομητρίωσης. Έτσι αναπτύχθηκε η θεωρία της κληρονομικότητας. Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει πως το ενδομήτριο κατά την περίοδο παλινδρομεί από τις σάλπιγγες και εμφυτεύεται στο περιτόναιο. Αυτός ο έκτοπος ιστός αναπτύσσεται εκτός μήτρας και λειτουργεί όπως το ενδομήτριο. Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι η ενδομητρίωση δημιουργείται λόγο ανοσολογικής ανωμαλίας. Το ανοσοποιητικό δεν είναι σε θέση να βρει και να καταστρέψει αυτές τις έκτοπες εστίες. Έτσι δημιουργούνται, παραμένουν και αναπτύσσονται. Έχει παρατηρηθεί ότι οι γυναίκες με ενδομητρίωση παρουσιάζουν και άλλες ανοσολογικές ανωμαλίες.

Θεραπεία ενδομητρίωσης
Δεν υπάρχει θεραπεία που μπορεί να απαλλάξει την γυναίκα από την ενδομητρίωση, αλλά υπάρχουν πολλές θεραπείες για τον πόνο και την υπογονιμότητα που αυτή δημιουργεί. Η θεραπεία που επιλέγεται για την κάθε γυναίκα εξαρτάται από τα συμπτώματα, την ηλικία και τον προγραμματισμό για εγκυμοσύνη.

Παυσίπονα
Για μερικές γυναίκες με ελαφρά συμπτώματα ο γιατρός μπορεί να συστήσει παυσίπονα όπως ivuprofene ή naproxene. Αν αυτά δεν έχουν αποτέλεσμα τότε μπορούν να συστηθούν ισχυρότερα παυσίπονα.

Ορμονική Θεραπεία
Όταν ο πόνος δεν μειώνεται με τα αναλγητικά τότε ο γιατρός συνήθως συστήνει ορμονική θεραπεία. Αυτή τη θεραπεία μπορούν να πάρουν γυναίκες που δεν προγραμματίζουν εγκυμοσύνη. Η ορμονική θεραπεία είναι καλύτερη για μικρές εστίες, οι οποίες δεν έχουν ισχυρούς πόνους. Οι ορμόνες λαμβάνονται σε πολλές μορφές όπως χάπια, ενέσεις ή ρινικά σπρέι. Πολλές ορμόνες χρησιμοποιούνται όπως:

Αντισυλληπτικά: Τα αντισυλληπτικά μειώνουν τις φυσικές ορμόνες που επιδρούν στο ενδομήτριο. Μειώνουν την περίοδο σε ποσότητα και διάρκεια και έχουν την ίδια επίδραση και στις ενδομητριωσικές κύστες. Έτσι μειώνεται η ποσότητα του αίματος και του ιστού που κατακρατείται κάθε μήνα στις έκτοπες εστίες.

Προγεστερόνη: Η προγεστερόνη λαμβάνεται από τις γυναίκες που δεν μπορούν να πάρουν οιστρογόνα και έχει την ίδια δράση με το αντισυλληπτικό.

Γοναδοτροπίνες: Οι γοναδοτροπίνες μειώνουν όλες τις ορμόνες και βάζουν την γυναίκα σε μια ‘ψευτοεμμηνόπαυση’ σταματώντας την περίοδο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειωθούν οι έκτοπες ενδομητριωσικές κύστες και όταν η θεραπεία διαρκεί εξαφανίζονται. Σταματώντας την θεραπεία επανέρχεται η περίοδος και η γονιμότητα της γυναίκας.

Δαναζόλη: Η δαναζόλη δεν χρησιμοποιείται συχνά σήμερα. Είναι μια αντρική ορμόνη που μειώνει τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης. Αυτή σταματάει την περίοδο ή την κάνει πολύ πιο αραιή όμως έχει πολλές ανεπιθύμητες ενέργειες όπως λιπαρότητα δέρματος, αύξηση βάρους, πονοκεφάλους, κούραση και εξάψεις. Η δαναζόλη δεν προφυλάσσει από εγκυμοσύνη γι’ αυτό οι γυναίκες που την λαμβάνουν μπορούν μείνουν έγκυες.

Χειρουργική θεραπεία
Η χειρουργική θεραπεία συνήθως είναι ενδεδειγμένη για γυναίκες με ενδομητρίωση σε μεγάλο βαθμό, ισχυρούς πόνους ή προβλήματα γονιμότητας. Υπάρχουν δύο χειρουργικές μέθοδοι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν.

Λαπαροσκοπικά: Η λαπαροσκοπική χειρουργική αντιμετώπιση είναι μέθοδος εκλογής είναι πιο ανώδυνη πιο ακριβής στους χειρισμούς και χρησιμοποιείται σε γυναίκες που δεν πάσχουν από ενδομητρίωση πολύ μεγάλης έκτασης.

Λαπαροτομίκα: Η λαπαροτομία χρησιμοποιείται πολύ πιο σπάνια σε πολύ εκτεταμένη ενδομητρίωση όταν τα διάφορα όργανα στην πύελο (λεκάνη) έχουν δημιουργήσει πολλές συμφύσεις και είναι αδύνατη η λαπαροσκόπηση. Επίσης χρησιμοποιείται σε περίπτωση ολικής υστερεκτομής όταν η ενδομητρίωση έχει καταστρέψει τα γυναικολογικά όργανα και η γυναίκα δεν επιθυμεί εγκυμοσύνη.

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (Σ.Π.Ω) είναι μια ορμονική διαταραχή που επηρεάζει τον εμμηνορρυσιακό κύκλο μιας γυναίκας, την εμφάνιση της  ή και τη γονιμότητα της. Αποτελεί το πιο συχνό σύνδρομο στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και είναι συχνό αίτιο υπογονιμότητας.

Το σύνδρομο αφορά στις ωοθήκες εκείνες που περιέχουν κάτω από την επιφάνεια τους πολλές μικρές κύστες. Οι κύστες αυτές είναι ωάρια τα οποία δεν ωρίμασαν σωστά κατά τη διάρκεια ενός κύκλου. Έτσι, δεν απελευθερώθηκαν από το ωοθυλάκιο τους (σάκο που τα περιβάλλει) και παρέμεναν εγκλωβισμένα στις ωοθήκες. Η ωοθήκη με τη σειρά της δεν παράγει προγεστερόνη και έτσι η περίοδος είναι ασταθής ή απουσιάζει τελείως. Ένας τέτοιος κύκλος καλείται ανωορρηκτικός. Αν και οι κύστεις  μπορούν να απορροφηθούν μέσα σε 3-6 μήνες, συνεχείς ανωορρηκτικοί κύκλοι οδηγούν σε συσσώρευση κύστεων στις ωοθήκες οι οποίες δεν προλαβαίνουν να απορροφηθούν. Οι κύστεις αυτές παράγουν ανδρογόνα όπως η τεστοστερόνη, εμποδίζοντας περαιτέρω την ωορρηξία.

Όλες οι γυναίκες στις οποίες υπερηχογραφικά ανιχνεύονται πολυκυστικές ωοθήκες δεν πάσχουν απαραίτητα από το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών. Οι γυναίκες που πάσχουν από το σύνδρομο έχουν πιο έντονα συμπτώματα και κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν κάποια επιπλοκή.

Συμπτώματα
Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών μπορεί να εκδηλώνεται με διάφορα συμπτώματα στα οποία ανήκουν:

• Διαταραχές περιόδου: Είναι χαρακτηριστικό σύμπτωμα σε όλες τις γυναίκες που παρουσιάζουν το σύνδρομο. Οι διαταραχές αφορούν περιόδους (εμμηνορρυσίες) που εμφανίζονται με καθυστέρηση υπερβαίνοντας τις  35 μέρες ή περιόδους που δεν ξεπερνούν τις 8 ετησίως. Διαρκούν λιγότερες μέρες έχουν μικρότερη ροή και συνήθως είναι ανώδυνες αυτές χαρακτηρίζονται ως Ολιγομμηνόρροια.
• Τριχοφυΐα αυξημένη στην κοιλιά, την πλάτη, το πρόσωπο και το στήθος.
• Ανδρικού τύπου τριχόπτωση
• Ακμή και λιπαρό δέρμα. Σπάνια μπορεί να υπάρχει υπερχρωμάτωση του δέρματος, δηλαδή περιοχές δέρματος πιο σκούρες από τις υπόλοιπες.
• Περιττά κιλά ή και δυσκολία απώλειας βάρους, αυξημένη κατανομή λίπους στην κοιλιά.
• Υπογονιμότητα

Γυναίκες που παρουσιάζουν το σύνδρομο ενδέχεται μελλοντικά να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2, λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη,  αυξημένη αρτηριακή πίεση, υψηλή χοληστερόλη και να έχουν αυξημένη πιθανότητα εμφανίζουν καρκίνο της μήτρας και του μαστού.

Δεν χρειάζεται να συνυπάρχουν όλα τα συμπτώματα για να μιλάμε για Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (Σ.Π.Ω) . Κάποιες γυναίκες μπορεί να εμφανίζουν ορισμένα μόνο από αυτά τα συμπτώματα, ενώ άλλες να  τα βιώνουν πιο έντονα και άλλες πιο ήπια. Έτσι η διάγνωση δεν είναι πάντα εύκολη. Επίσης, μπορεί η ύπαρξη τους να μην οφείλεται πάντα στο Σύνδρομο αλλά σε κάποια άλλη πάθηση, επομένως όταν παρατηρηθούν απαιτούν πάντα διερεύνηση.

Διάγνωση
Για να μπορούμε να μιλάμε για σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 2 από τα παρακάτω:

1. Διαταραχές περιόδου. Είναι καλό κάθε γυναίκα να σημειώνει τις ημερομηνίες που ήρθε η περίοδος ώστε να τα αναφέρει στο γιατρό κατά τη λήψη του ιστορικού.
2. Εργαστηριακός έλεγχος όπου φαίνονται ορμονικές διαταραχές (π,χ αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων, μειωμένη ανοχή στην ινσουλίνη η παθολογικό ορμονικό προφίλ.
3. Υπερηχογραφικός έλεγχος στον οποίον φαίνονται διογκωμένες ωοθήκες με πολλές μικρές κύστες

Θεραπεία
Φυσική θεραπεία Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών δεν θεραπεύεται. Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να γίνει διαχείριση των συμπτωμάτων, ανάλογα με τη βαρύτητά τους και την επιθυμία μιας γυναίκας να τεκνοποιήσει.

Ένας υγιεινός τρόπος ζωής είναι  το πιο σημαντικό κομμάτι  της επιτυχούς διαχείρισης των συμπτωμάτων.  Αυτός περιλαμβάνει:
• Μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, φυτικές ίνες, λευκό κρέας και ψάρι. Παράλληλα, αποφεύγουμε τις επεξεργασμένες τροφές, τα προϊόντα από λευκό αλεύρι και ότι περιέχει μεγάλες ποσότητες ζάχαρης. Γενικά, προτιμούμε τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, δηλαδή τροφές που απορροφώνται αργά και αυξάνουν σταδιακά το σάκχαρο και την ινσουλίνη στο αίμα.
• Τακτική σωματική άσκηση: Τουλάχιστον 30 λεπτά φυσικής άσκησης την ημέρα , οποιουδήποτε είδους , 3 με 4 φορές την εβδομάδα είναι επαρκής.
• Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους: απώλεια έστω του 5-10% του σωματικού βάρους σε παχύσαρκες γυναίκες μειώνει σημαντικά τα συμπτώματα.
• Διακοπή του καπνίσματος

Όλα τα παραπάνω αυξάνουν τους ωορρηκτικούς κύκλους, βελτιώνουν τη γονιμότητα και τη διάθεση και ελαχιστοποιούν τα συμπτώματα. Ακόμη, μειώνουν  την πιθανότητα για ανάπτυξη διαβήτη και καρδιαγγειακών προβλημάτων, καθώς βελτιώνουν την απόκριση του οργανισμού στην ινσουλίνη και ρυθμίζουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Φαρμακευτική θεραπεία Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών
Κάποιες φορές, η αλλαγή των καθημερινών συνηθειών δεν αρκεί για τη διαχείριση των συμπτωμάτων, και κρίνεται αναγκαία η προσθήκη φαρμακευτικών σκευασμάτων. Αυτά ρυθμίζουν τον ορμονικό άξονα που δεν λειτουργεί σωστά και επηρεάζει την ωορρηξία
• Αντισυλληπτικό χάπι: σε γυναίκες που δεν επιθυμούν να μείνουν έγκυες, χορηγούνται αντισυλληπτικά χάπια. Τα αντισυλληπτικά ομαλοποιούν την περίοδο, ελλατώνουν τα επίπεδα ανδρογόνων και βοηθούν σε άλλα συμπτώματα όπως η ακμή και η τριχοφυΐα. Όμως, δεν μειώνουν τον κίνδυνο διαβήτη και καρδιαγγειακών προβλημάτων και άρα δεν υποκαθιστούν την αξία ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Τα σκευάσματα που υπάρχουν είναι πολλά και η επιλογή πρέπει να γίνει πάντα σε συνεννόηση με το γιατρό.
• Προγεστερόνη: χορηγείται 10-14 ημέρες τον μήνα σε γυναίκες που δεν μπορούν να λάβουν οιστρογόνα για να σταθεροποιήσει την περίοδο και να προφυλάξει το ενδομήτριο. Ωστόσο, δεν βελτιώνει την ακμή και την τριχοφυΐα αφού δεν μειώνει τα επίπεδα ανδρογόνων.
• Αντιανδρογόνα: όπως λέει και το όνομά τους, μειώνουν τη συγκέντρωση των ανδρογόνων στην κυκλοφορία. Έτσι, βοηθούν στην αντιμετώπιση της τριχοφυΐας , της ακμής και της τριχόπτωσης.
• Η ινοσιτόλη, ουσία που ανήκει στο σύμπλεγμα των Βιταμινών Β, ασκεί θετική επίδραση στην ωοθηκική λειτουργία και τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται με την μορφή συμπληρωμάτων διατροφής στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του ΣΠΩ. Πιο συγκεκριμένα, η ινοσιτόλη ελαττώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη και επακολούθως ελαττώνει και τα επίπεδα των κυκλοφορούντων ανδρογόνων. Αποκαθιστά σε μεγάλο βαθμό την ωοθηκική λειτουργία και βελτιώνει την ποιότητα των ωοθηλακίων. Αποτέλεσμα αυτού είναι η αποκατάσταση του κύκλου και της ωοθυλακιορρηξία σε γυναίκες που λαμβάνουν συμπληρώματα ινοσιτόλης. Τα κλινικά αποτελέσματα ωστόσο, η αποκατάσταση δηλαδή του κύκλου και η βελτίωση των συμπτωμάτων της υπερανδρογοναιμίας, απαιτούν συνεχή χορήγηση τουλάχιστον για 6 μήνες συμπληρωμάτων ινοσιτόλης.
• Μετφορμίνη : η μετφορμίνη μειώνει την αντίσταση των ιστών στην ινσουλίνη και βοηθάει στη σωστή ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Με αυτόν τον τρόπο προλαμβάνει την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, ενώ σε γυναίκες με προ-διαβήτη καθυστερεί την εξέλιξή του σε διαβήτη.

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και γονιμότητα
Οι γυναίκες που επιθυμούν να μείνουν έγκυες και δυσκολεύονται λόγω της ύπαρξης του συνδρόμου, ακολουθούν διαφορετική αγωγή.  Σκοπός αυτής, είναι να γίνει τεχνική διέγερση της ωορρηξίας. Το βασικό φάρμακο που δίνεται για αυτό το σκοπό είναι η κλομιφαίνη. Όταν από μόνη της δεν είναι αποτελεσματική, συνδυάζεται με την μετφορμίνη. Μία άλλη εναλλακτική είναι οι γοναδοτροπίνες, οι οποίες χορηγούνται σε ενέσιμη μορφή και είναι οι πιο αποτελεσματικές.

Όταν η γυναίκα δεν ανταποκρίνεται στη φαρμακευτική αγωγή, η προσπάθεια για  πρόκληση ωορρηξίας γίνεται μέσω μιας χειρουργικής επέμβασης που καλείται ‘Ovarian drilling’. Τα αποτελέσματα της διαρκούν για λίγους μήνες. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι δεν υπάρχει και υπογονιμότητα του συντρόφου και ότι η υπογονιμότητα της γυναίκας οφείλεται στο σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών.

Ο HPV, ή ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων, είναι μια ευρέως διαδεδομένη ομάδα ιών, που περιλαμβάνει πάνω από 150 διαφορετικούς τύπους. Ορισμένα στελέχη του HPV μπορούν να προκαλέσουν κονδυλώματα ή θηλώματα, τα οποία είναι μη καρκινικές αλλοιώσεις στο δέρμα και τους βλεννογόνους. Ωστόσο, ορισμένοι τύποι HPV συνδέονται με πιο σοβαρές καταστάσεις υγείας, όπως καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα. Ο ιός HPV μεταδίδεται συνήθως μέσω της επαφής δέρμα με δέρμα, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής δραστηριότητας. Ενώ τα κονδυλώματα μπορεί να είναι ορατά σημάδια της μόλυνσης από τον HPV, πολλά άτομα που προσβάλλονται από τον ιό μπορεί να μην παρουσιάζουν συμπτώματα, καθιστώντας ζωτικής σημασίας την τακτική διενέργεια εξετάσεων για την έγκαιρη ανίχνευση και την πρόληψη πιθανών επιπλοκών στην υγεία.

Πως μεταδίδεται ο HPV;
Η μετάδοση του HPV ή η εξάπλωση του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων γίνεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής. Αυτό περιλαμβάνει την κολπική, πρωκτική και στοματική επαφή. Καθώς και οποιαδήποτε επαφή δέρμα με δέρμα με την περιοχή των γεννητικών οργάνων ενός μολυσμένου ατόμου. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και αν το μολυσμένο άτομο δεν εμφανίζει συμπτώματα. Αυτό καθιστά δύσκολη την αναγνώριση και την πρόληψη της μετάδοσης του HPV.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε τους κινδύνους που σχετίζονται με τη σεξουαλική δραστηριότητα. Πρέπει να λαμβάνετε τις απαραίτητες προφυλάξεις, όπως η χρήση προφυλακτικών. Ο εμβολιασμός μπορεί να μειώσει την πιθανότητα μόλυνσης. Επιπλέον, ο τακτικός έλεγχος για τον HPV μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη ανίχνευση του ιού και να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών.

Προφύλαξη από τον HPV;
Η πρόληψη της λοίμωξης από τον ιό HPV (Human Papillomavirus) αποτελεί ουσιαστική πτυχή της διατήρησης της καλής σεξουαλικής υγείας. Η προφύλαξη από τον HPV μπορεί να επιτευχθεί μέσω διαφόρων μέτρων. Πρωταρχική σημασία έχει η συνεπής και σωστή χρήσης προφυλακτικού κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας. Τα προφυλακτικά παρέχουν έναν φραγμό που μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου μετάδοσης του HPV μεταξύ των συντρόφων. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο HPV μπορεί να μεταδοθεί μέσω της επαφής δέρμα με δέρμα που δεν καλύπτεται από προφυλακτικό.

Εκτός από τη χρήση προφυλακτικού, ο περιορισμός του αριθμού και η επιλογή των σεξουαλικών συντρόφων μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη μείωση του κινδύνου μετάδοσης του HPV. Η ενημέρωση των συντρόφων για τυχόν γνωστές ή ύποπτες λοιμώξεις από HPV επιτρέπει την αμοιβαία ευθύνη για την ευημερία του άλλου.

Οι τακτικές εξετάσεις είναι ένα άλλο κρίσιμο στοιχείο της προφύλαξης κατά του HPV. Αυτές οι εξετάσεις θα πρέπει ιδανικά να περιλαμβάνουν έλεγχο για σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις (ΣΜΝ) και καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Η προφύλαξη από τον HPV περιλαμβάνει και τη χορήγηση εμβολίων.

Συμπερασματικά, μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην πρόληψη του HPV, περιλαμβάνει τη χρήση προφυλακτικού, την υπεύθυνη επιλογή συντρόφου, τις τακτικές εξετάσεις και τον εμβολιασμό. Είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της βέλτιστης σεξουαλικής υγείας και της ελαχιστοποίησης του κινδύνου επιπλοκών που σχετίζονται με τον HPV.

Διάγνωση του HPV
Η διάγνωση του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι ζωτικής σημασίας για την έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη διαφόρων επιπλοκών της υγείας, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Χρησιμοποιούνται διάφορες διαγνωστικές μέθοδοι για τον ακριβή εντοπισμό της παρουσίας του HPV σε άτομα.

Το τεστ Παπανικολάου, γνωστό και ως τεστ Παπ, είναι μια ευρέως χρησιμοποιούμενη μέθοδος διαλογής για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας στις γυναίκες. Περιλαμβάνει τη συλλογή κυττάρων από τον τράχηλο της μήτρας για την ανίχνευση τυχόν ανωμαλιών που μπορεί να υποδηλώνουν μόλυνση από HPV.

Σε περιπτώσεις όπου το τεστ Παπανικολάου αποκαλύψει μη φυσιολογικά αποτελέσματα, συνιστάται κολποσκόπηση για να εξεταστεί ο τράχηλος πιο προσεκτικά. Η εξέταση αυτή χρησιμοποιεί ένα μεγεθυντικό όργανο που ονομάζεται κολποσκόπιο για την απεικόνιση της περιοχής και τον εντοπισμό τυχόν βλαβών ή ανωμαλιών. Εάν απαιτείται, κατά τη διάρκεια της κολποσκόπησης μπορεί να ληφθεί βιοψία για περαιτέρω ανάλυση.

Οι μέθοδοι μοριακού ελέγχου έχουν αποκτήσει όλο και μεγαλύτερη σημασία στη διάγνωση του HPV. Η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR HPV) είναι μια εξαιρετικά ευαίσθητη και ειδική τεχνική που επιτρέπει την ανίχνευση ακόμη και ελάχιστων ποσοτήτων DNA του ιού. Η μέθοδος αυτή μπορεί να εντοπίσει τύπους HPV υψηλού κινδύνου, που ευθύνονται πιο συχνά για την πρόκληση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Μια άλλη μοριακή εξέταση, η εξέταση DNA HPV, επικεντρώνεται στην ανίχνευση της παρουσίας τύπων HPV υψηλού κινδύνου σε δείγματα τραχήλου της μήτρας. Η μέθοδος αυτή συνδυάζεται συχνά με το τεστ Παπ για πιο ολοκληρωμένο έλεγχο, ιδίως σε γυναίκες ηλικίας 30 ετών και άνω.

Συμπερασματικά, η ακριβής διάγνωση του HPV είναι απαραίτητη για την έγκαιρη παρέμβαση και την αποτελεσματική διαχείριση. Τα διάφορα διαγνωστικά εργαλεία, συμπεριλαμβανομένων των τεστ Παπανικολάου, των κολποσκοπήσεων, της εξέτασης PCR HPV και της εξέτασης DNA HPV, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον εντοπισμό των λοιμώξεων από HPV και στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Η θεραπεία του HPV
Η θεραπεία του HPV και των κονδυλωμάτων είναι απαραίτητες για τη διαχείριση των συμπτωμάτων και των πιθανών κινδύνων για την υγεία που σχετίζονται με αυτή την κοινή λοίμωξη. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ενώ αυτές οι θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων του HPV, και την εξάλειψη των κονδυλωμάτων, δεν υπάρχει θεραπεία για τον ίδιο τον ιό. Με την καταστροφή όμως των βλαβών ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό και τις περισσότερες φορές το ανοσοποιητικό εξαλείφει τον ιό.

Μια σειρά από θεραπευτικές προσεγγίσεις  υπάρχουν για τη διαχείριση αυτής της μόλυνσης που περιλαμβάνουν καυστικά διαλύματα, κρυοπηξία, ηλεκτροκαυτηρίαση και εξάχνωση με laser διοξειδίου.

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν:
• Τοπικοί παράγοντες όπως η ιμικουιμόδη, η ιντερφερόνη άλφα, το podofilox, το σαλικυλικό οξύ και η 5-FU είναι μερικοί από τους τοπικούς παράγοντες που χρησιμοποιούνταν για τη θεραπεία των κονδυλωμάτων και του HPV. Αυτοί οι παράγοντες χρησιμοποιούνταν για μακρύ χρονικό διάστημα αφού εφαρμόζονται δύο φορές ημερησίως για τέσσερις έως έξι εβδομάδες. Αυτές οι μέθοδοι δεν είναι ακριβείς.  Αφού δεν μπορούν να εφαρμοστούν αποκλειστικά και μόνο πάνω στη βλάβη, και εφαρμόζονται και στους γύρω ιστούς προκαλώντας ερεθισμούς. Επιπλέον, τα φάρμακα δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται σε βλεννογόνες επιφάνειες, δυσπλαστικές βλάβες, πλακώδες καρκίνωμα (SCC), βερυκοειδές καρκίνωμα ή βλεννογόνο θηλωμάτωση.
• Ή κρυοπηξία. Η μέθοδος της κρυοπηξία χρησιμοποιούνταν παλαιότερα ως θεραπεία για τα κονδυλώματα. Περιλαμβάνει την κατάψυξη του κονδυλώματος ή της μολυσμένης επιφάνειας με υγρό άζωτο, με αποτέλεσμα να καταστρέφεται ο ιστός να δημιουργούνται φουσκάλες που τελικά πέφτουν.
• Ο καυτηριασμός με διαθερμία. Χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα με το οποίο καίει και καταστρέφει τη βλάβη.
• H εξάχνωση με laser διοξειδίου.  Περιλαμβάνει τη χρήση μιας δέσμης φωτός υψηλής ενέργειας για την καταστροφή του ιστού των κονδυλωμάτων.

Σε περίπτωση υψηλόβαθμης αλλοιώσεις του τραχήλου από HPV και προκαρκινικό  στάδιο τότε χρησιμοποιούμε:

• Κωνοειδής εκτομή τραχήλου με Laser. Αυτή είναι επέμβαση που αφαιρεί το τμήμα του τραχήλου πού πάσχει με τη χρήση Laser.
• Κωνοειδής  εκτομή τραχήλου με βρόχο (LEEP) που χρησιμοποιεί διαθερμία και τη βοήθεια μιας Αγκύλης για την αφαίρεση του ιστού του τραχήλου.

Υπάρχουν επίσης μέτρα που πρέπει να λάβετε για  για την τόνωση του ανοσοποιητικού που τελικά θα εξαλείψει τον ιό.
Αυτά περιλαμβάνουν:

• Το ασφαλές σεξ, με τη χρήση προφυλακτικών και τον περιορισμό του αριθμού των σεξουαλικών συντρόφων σας. Έτσι δεν θα επιβαρυνθείτε με περισσότερα στελέχη του ιού
• Τη διακοπή του καπνίσματος. Είναι ίσως από τους σημαντικότερους παράγοντες και την εξάλειψη του ιού από το ανοσοποιητικό.
• Την διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής με τακτική άσκηση και ισορροπημένη διατροφή.